Uzasadnienie
R. J. w dniu [...] października 2009 r. złożył do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcę prawnego z urzędu z urzędu w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 896/08 oddalającym skargę R. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z matką oraz bratem. Skarżący wskazywał iż uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia wznowionej z dniem [...] lipca 2009 r. działalności gospodarczej. Jego matka pobiera świadczenie emerytalne, w wysokości około 1000 zł brutto miesięcznie. Brat skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, jednakże dochód z niej uzyskiwany, według oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie jest skarżącemu znana.
Ponadto R. J. w rubryce 7 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy podnosił, iż jest właścicielem domu o powierzchni 80 m2, trzech mieszkań o powierzchni po 20 m2, działki o powierzchni około 5000 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,51 ha. Ponadto wskazał, iż posiada środki pieniężne w kwocie 200 zł oraz 500 EURO.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2009r. wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni:
- a) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych w roku bieżącym (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów) uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącego oraz brata skarżącego,
- b) dokumentu potwierdzającego wielkość posiadanych nieruchomości i miejsce jej położenia (np.: zaświadczenia właściwego Urzędu Gminu, lub decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości)
- c) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego matki skarżącego, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego,
- d) oświadczenia, czy skarżący otrzymał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak to w jakiej wysokości,
- e) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz jego brata i matkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń,
- g) oświadczenia, czy skarżący uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu posiadania trzech mieszkań (np. z tytułu umowy najmu).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przy piśmie z dnia 7 grudnia 2009 r. nadesłał:
- - odcinek przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego matki skarżącego wskazujący, iż pobiera ona świadczenie w kwocie 927,76 zł netto miesięcznie,
- - kopię decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego i leśnego potwierdzającą iż skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1,52 ha,
- - kopię decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyznającej skarżącemu na rok 2009 płatność w wysokości 608,38 zł,
- - kopie deklaracji VAT-7 za miesiące wrzesień i październik 2009 r., wskazujące, iż skarżący w ww. miesiącach z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości odpowiednio 6116 zł i 8337 zł miesięcznie,
- - kopie deklaracji VAT-7 za miesiące wrzesień i październik 2009 r., wskazujące, iż brat skarżącego w ww. miesiącach z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości odpowiednio 7700 zł i 7000 zł miesięcznie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504).
Z dokumentów przedstawionych w niniejsze sprawie wynika, iż skarżący przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym razem z matką i bratem. Matka skarżącego pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 927,76 zł netto miesięcznie. Skarżący oraz jego brat odrębnie prowadzą działalność gospodarczą. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące wrzesień i październik 2009 r., wynika, iż skarżący w ww. miesiącach z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości odpowiednio 6116 zł i 8337 zł miesięcznie, natomiast jego brat w tych miesiącach uzyskał przychód w wysokości odpowiednio 7700 zł i 7000 zł miesięcznie..
W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, ww. dokumenty nie przedstawiają w sposób zupełny sytuacji majątkowej skarżącego i osób pozostających w nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nadesłane deklaracje VAT-7 wskazuj jedynie na wysokość przychodów uzyskanych przez skarżącego i jego brata z prowadzonej działalności gospodarczej. Brak jest natomiast dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącego oraz brata skarżącego, np. kopii księgi przychodów i rozchodów. Skarżący nie nadesłał ponadto wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz jego brata i matkę rachunków bankowych oraz nie wskazał, czy uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu posiadania trzech mieszkań (np. z tytułu umowy najmu).. W konsekwencji nie można uznać, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy R. J. wypełnia ustawowe przesłanki przyznania pomocy państwa.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.