Uzasadnienie
W dniu [...] października 2005 r. funkcjonariusz Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w K. skontrolował autobus nr rej. [...] należący do E. W., zwanej "skarżącą", prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą U. w K.. Według dokonanych ustaleń kierowca autobusu zatrzymał się na żądanie pasażera na ul. M. w K., podczas gdy w świetle rozkładu jazdy nie znajdował się tam przystanek autobusowy. Ponadto ustalono dziesięciominutowe opóźnienie planowanego odjazdu z przystanku autobusowego przy ul. Ż. w K.. Na tym bowiem przystanku, zgodnie z rozkładem jazdy, autobus powinien się znajdować o godz. 1510, zaś przyjechał o godz. 1520.
Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] nakładającą na skarżącą:
- • karę pieniężną w kwocie 3000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków,
- • karę pieniężną w kwocie 500 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu.
Jako podstawę prawną do nałożenia kary pieniężnej wskazano m.in. przepis art. 20 ust. 1, art. 92 ust. 1 i lp. 1.2.2 pkt 3 zał. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Zgodnie z art. 20 ust. 1 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, W zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów (pkt 1); przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów (pkt 2); miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób (pkt 3). Z dniem 21 października 2005 r. do art. 20 powołanej ustawy dodano ust. 1a o treści: Załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.
W świetle art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy zagrożone jest karą pieniężną w kwocie od 50 zł do 15.000 zł. Zgodnie zaś z lp. 1.2.2 pkt 3 powołanej ustawy wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 3000 zł. Natomiast stosownie do lp. 1.2.2. pkt 2 wspomnianego załącznika do ustawy wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu zagrożone jest karą pieniężną w kwocie 500 zł.
Według organów administracji publicznej ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] października 2005 r. uzasadniają nałożenie na skarżącą kar pieniężnych.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca akcentuje brak podstaw do nałożenia kar pieniężnych. Kara pieniężna, jak podnosi, może być nałożona za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z ustawy, na co wskazuje przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Natomiast obowiązek korzystania z określonych przystanków w danej miejscowości i stosowanie się do godzin przyjazdu i odjazdu w odniesieniu do danego przystanku zgodnie z rozkładem jazdy, nie jest wyartykułowany w przepisach art. 18 ust. 1 i art. 20 ustawy o transporcie drogowym, jak również nie jest objęty treścią zezwolenia nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Powołuje się w tym względzie na stanowisko zajęte w analogicznej sprawie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r. VI SA/Wa 1895/05.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza wskazane w skardze przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.).
Trafne jest stanowisko skarżącej, która wywodziła, iż w stanie prawnym obowiązującym w dacie kontroli autobusu, obowiązek korzystania z określonych przystanków w danej miejscowości, jak i powinność stosowania się do godziny przyjazdu i odjazdu w odniesieniu do danego przystanku zgodnie z rozkładem jazdy, nie wynika z treści art. 18 ust. 1 i art. 20 ustawy o transporcie drogowym, jak również nie jest, przynajmniej wyraźnie, objęty treścią zezwolenia nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Takie obowiązki zostały wprowadzone do ustawy o transporcie drogowym dopiero z dniem 21 października 2005 r. (ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. Nr 180, poz. 1497). Z dniem 21 października 2005 r., o czym była już mowa, do art. 20 powołanej ustawy dodano ust. 1a, w świetle którego załącznikiem do zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy.
Również, z dniem 21 października 2005 r., nastąpiła zmiana art. 87 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, zobowiązująca kierowcę autobusu do okazywania organowi kontroli wypisu zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy.
Skoro zatem okoliczności faktyczne stanowiące podstawę do nałożenia na skarżącą kar pieniężnych nie miały w dacie przeprowadzonej kontroli oparcia normatywnego w przepisach, na których oparto zaskarżoną decyzję, podlega uchyleniu zaskarżona decyzją oraz decyzją organu pierwszej instancji.
Dodatkowo, choć w świetle zajętego wyżej stanowiska nie miałoby to już istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, może budzić pewne wątpliwości, zarówno natury faktycznej jak i normatywnej, nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 500 zł za dziesięciominutowe opóźnienie przyjazdu kontrolowanego autobusu na przystanek. Niejednokrotnie bowiem trasa przejazdu odbywa się przez zatłoczone ciągi komunikacyjne miast, co jest szczególnie widoczne i dotkliwe dla uczestników ruchu w godzinach szczytu. Trudno zaś byłoby wymagać od przewoźnika, aby w sytuacji, o której wyżej mowa, wliczał w ryzyko swej działalności kary pieniężne płacone za kilkuminutowe opóźnienie w dotarciu na przystanek autobusowy.
Nakładając wspomnianą wyżej karę pieniężną organy administracji publicznej zastosowały wykładnię rozszerzającą przepisu lp. 1.2.2. pkt 2 załącznika do ustawy transporcie drogowym, który to przepis sankcjonuje naruszenie warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu autobusu, nie zaś minut. Zdaniem Sądu nie należy stosować wykładni rozszerzającej przepisu prawa, jeżeli prowadzi to do pogorszenia sytuacji prawnej obywatela lub przedsiębiorcy, a w szczególności gdy brak byłoby ku temu podstaw przy zastosowaniu gramatycznej wykładni przepisu prawa.
Z omawianych względów zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.