Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. i M. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. w przedmiocie ustalenia należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów o powierzchni [...] m2 pod budowę budynku mieszkaniowego – usługowego – zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. Burmistrz Gminy W. – [...] zezwolił B. i M. B. na wyłączenie z produkcji [...] m2 gruntów rolnych położonych w [...] przy ul. P.. Zezwalając na wyłączenie gruntów z produkcji zwolnił stronę z obowiązku uiszczenia należności, gdyż wartość rynkowa gruntów przewyższała ustaloną należność oraz zwolnił z uiszczenia opłat rocznych za powierzchnię przewidzianą na cele mieszkaniowe stanowiącą [...] % obszaru wyłączonego, ustalił jednak opłaty roczne za powierzchnię wyłączoną pod usługi stanowiącą [...] % obszaru wyłączonego.
Pismem z dn. [...] września 1998 r. B. i M. B. wystąpili do Urzędu Gminy U. o skorygowanie mylnie wyliczonych powierzchni budynku w decyzji z dnia [...] sierpnia 1997 r. twierdząc, że zawyżono powierzchnię części usługowej w stosunku do mieszkalnej np. o klatkę schodową, kotłownię. W konsekwencji powyższego wnieśli o wydanie nowej decyzji.
Wojewoda [...] decyzją z dn. 6 listopada 1998 r. na podstawie art. 155 kpa uchylił decyzję Nr [...] Burmistrza Gminy W. – [...] z dn. [...] sierpnia 1997 r. w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze stwierdzając, że powierzchnia gruntów wyłączonych na cele budownictwa mieszkaniowego stanowi [...] % z powierzchni równej [...] m² oraz, że roczna odpowiada równowartości [...] tony ziarna żyta.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. i Mi. B. podnieśli, że organ nie dokonał wnikliwego rozpatrzenia sprawy przyjął "w ciemno" wyliczenia Urzędu Gminy nie przeprowadzając żadnego postępowania wyjaśniającego. Według odwołujących powierzchnia gruntu przeznaczonego na cele budownictwa mieszkaniowego wynosi faktycznie [...] % powierzchni działki nr [...], wyłączonej z produkcji rolnej.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż odwołujący na potwierdzenie swoich argumentów nie przedłożyli żadnego wiarygodnego dokumentu. Podali jedynie powierzchnie jakie wg nich zajmuje część mieszkaniowa i usługowa oraz udział procentowy tych powierzchni w powierzchni użytkowej budynku.
Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli B. i M. B.. Skarżący kwestionują wyliczenia procentowego udziału powierzchni zabudowy przeznaczonej na cele mieszkaniowe i usługowe, gdyż ustalając powierzchnię usługową urzędnicy gminy przyjęli powierzchnię zabudowy po obrysie zewnętrznym, zaś powierzchnia zabudowy mieszkaniowej jest liczona po obrysie wewnętrznym, na co wskazuje sposób odliczania powierzchni klatki schodowej w piśmie z dnia [...] września 1998 r. [...]. Ponadto skarżący podnoszą, że występują inne sprzeczności, a mianowicie przy obliczaniu powierzchni zabudowy w części usługowej na parterze wliczony został podcień, natomiast do obliczenia powierzchni mieszkalnej nie uwzględniono dwóch tarasów o powierzchni ok. [...] m2.
Skarżący zarzucają, że ani Urząd Wojewódzki ani Ministerstwo Rolnictwa nie przeprowadziło własnej analizy, dając wiarę obliczeniom urzędników gminnych, które od początku podważali.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i przepisami procesowymi.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych przyczyn aniżeli wskazane w odwołaniu. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną. Taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przepis art. 155 kpa, który stanowił podstawę prawną decyzji Wojewody [...] z dn. [...] listopada 1998 r., dopuszczając możliwość dokonania weryfikacji i decyzji ostatecznej, określił przesłanki warunkujące zmianę takiej decyzji w tym nadzwyczajnym trybie.
Zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ rozpoznając sprawę w tym trybie obowiązany jest wyjaśnić, czy wszystkie warunki, od których w myśl art. 155 kpa zależy dopuszczalność zmiany ostatecznej decyzji, zostały spełnione, mając na uwadze, że postępowanie to nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy w kolejnej instancji. W rozpoznawanej sprawie strona zainteresowana domagała się wydania nowej decyzji z uwagi na mylnie, w jej ocenie, wyliczone powierzchnie budynku, które kształtowały wysokość ustalonej w decyzji ostatecznej rocznej opłaty z tytułu wyłączenia gruntów na cele nierolnicze.
Zauważyć przy tym należy, że strona w piśmie z dn. [...] września 1998 r. obejmującym wniosek o wydanie nowej decyzji, nie wskazała na żaden przepis prawa, który miałby stanowić podstawę prawną jej żądania.
Wojewoda [...] dokonując decyzję z dn. [...] listopada 1998 r., wydaną na podstawie art. 155 kpa, zmiany decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy W. [...] w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty rocznej, nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego wykazującego, że zostały spełnione przesłanki wynikające z tego przepisu.
Również Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nie uczynił tej kwestii przedmiotem swoich rozważań. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ograniczył się jedynie do potwierdzenia prawidłowości wyliczeń dotyczących wysokości opłaty rocznej dokonanych przez organ.
Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 i § 3 kpa decyzja powinna zawierać m.in. uzasadnienia prawne tj. wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Zaskarżona decyzja nie spełnia tego wymogu, ponieważ nie zawiera żadnych rozważań w zakresie możliwości zastosowania przez Wojewodę [...] przepisu art. 155 kpa, jako podstawy decyzji wydanej w rozpoznawanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).