Uzasadnienie
Pismem z 24 maja 2010 r. skarżący – A. K., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem organu, skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej jako Prezydium NRA) z [...] kwietnia 2010 r., którą stwierdzono niedopuszczalności odwołania od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (dalej jako ORA) z [...] stycznia 2010 r., wyznaczającej termin poprawkowego egzaminu adwokackiego.
Powyższa skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
W dniach [...]-[...] oraz [...] listopada 2009 r. skarżący złożył przed Komisją Egzaminacyjną powołaną w celu przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] (dalej jako komisja egzaminacyjna) egzamin adwokacki, składający się z części: pisemnej i ustnej.
W protokole z [...] listopada 2009 r. komisja egzaminacyjna stwierdziła, że ogólny wynik egzaminu adwokackiego skarżącego był niedostateczny.
ORA uchwałą z [...] stycznia 2010 r. wyznaczyła termin poprawkowego egzaminu adwokackiego dla aplikantów adwokackich na czerwca 2010 r. Uchwała ta została doręczona łącznie 43 aplikantom, którzy nie zdali egzaminu adwokackiego w pierwszym terminie– w tym skarżącemu.
Od powyższej uchwały skarżący złożył odwołanie do NRA, uznając, że egzamin przeprowadzony dnia [...] listopada 2009 r. odbył się niezgodnie z postanowieniami uchwały NRA z 4 kwietnia 2009 r. nr 46/2009, czym uniemożliwiono mu udział w egzaminie w terminie pierwotnym.
NRA w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podała, że uchwała ORA z [...] stycznia 2010 r. nie rozstrzygała o zindywidualizowanych prawach lub obowiązkach skarżącego, bowiem była skierowana do ogółu aplikantów, którzy nie zdali egzaminu adwokackiego w pierwszym terminie, wobec czego nie przysługiwało od niej odwołanie.
Na powyższe skarżący wniósł do Sądu skargę podając, że uchwała ORA rozstrzygała o jego prawach i obowiązkach, gdyż niejako nakładała na niego obowiązek przystąpienia do poprawkowego egzaminu adwokackiego, wyznaczonego na czerwiec 2010 r. Nadto skarżący wskazał, że uchwała ta została skierowana do konkretnych osób – zindywidualizowanych podmiotów, wskazanych z imienia i nazwiska.
W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wniosło o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi – w tym przypadku uchwała NRA z [...] kwietnia 2010 r., podlega jego kontroli.
Sądy administracyjne w zakresie swej właściwości rzeczowej sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej wyłącznie pod względem legalności - zgodności z prawem. Kontrola ta ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracji publicznej enumeratywnie wskazane w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwana dalej p.p.s.a
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., właściwość rzeczowa sądów administracyjnych ogranicza się do orzekania w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sąd mając na uwadze powyższy przepis, określający jego właściwość rzeczową uznał, że zaskarżona w niniejszym przypadku uchwała nie należy do żadnej z ww. kategorii przedmiotów. Nie jest przejawem władczej działalności organów administracji publicznej, kreującym uprawnienia, bądź obowiązku indywidualnie oznaczonego adresata, w konkretnej sprawie indywidualnej. Biorąc bowiem pod uwagę treść tej uchwały oraz przebieg sprawy Sąd stwierdził, że nie sposób uznać jej za akt administracyjny, wydany w indywidualnej sprawie, który określałby na zewnątrz organu administracyjnego jakiekolwiek prawa, bądź obowiązki, konkretnie oznaczonego podmiotu, w indywidualnie oznaczonej sprawie administracyjnej.
Uchwała ORA z [...] stycznia 2010 r. istotnie została doręczona konkretnie oznaczonym osobom – w tym skarżącemu, ale jej istota polegała na wyznaczeniu terminu poprawkowego egzaminu adwokackiego i powiadomieniu o tym fakcie zainteresowanych. W żadnym razie nie nałożyła żadnych praw lub obowiązków na swoich adresatów, a jedynie powiadamiała o fakcie wyznaczenia terminu poprawkowego egzaminu adwokackiego. Wobec tego skarżącemu nie przysługiwało prawo wniesienia od niej odwołania.
W konsekwencji powyższego uchwała z [...] kwietnia 2010 r. nie jest i być nie może przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Została bowiem wydana ona w sprawie, która nie należy do działalności merytorycznej organów adwokatury. Kwestię egzaminu adwokackiego zdaniem Sądu należy postrzegać w dwojaki sposób. Z jednej strony to zabiegi organizacyjno-techniczne tj. wyznaczenie komisji egzaminacyjnych, przygotowanie i umożliwienie prac tej komisji, przygotowanie zadań na egzamin adwokacki, ect.; a z drugiej strony to przeprowadzenie samego egzaminu, z którego komisja egzaminacyjna sporządza protokół oraz podejmuje uchwałę o jego wyniku. Dopiero taka uchwała – wydana w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, rodzi stosunek administracyjnoprawny dający możliwość skutecznego wzruszenia wyniku egzaminu adwokackiego. Zgodnie bowiem z art. 78 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo adwokaturze (Dz. U. 2009 r., nr 146, poz. 1188) – dalej jako u.a. egzamin adwokacki przeprowadza komisja egzaminacyjna.
Komisja ta po przeprowadzeniu egzaminu adwokackiego podejmuje uchwałę o jego wyniku (art. 78f ust. 2 u.a.). Od takiej uchwały zdającemu przysługuje w terminie 14 dni odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości (art. 78h ust. 1 u.a.). Z kolei od uchwały komisji II stopnia zdającemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Jednocześnie Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych nadesłanych wraz z przedmiotową skarga nie znajduje się uchwała komisji egzaminacyjnej, ustalająca wynik skarżącego z egzaminu adwokackiego, który odbył się w dniach [...]-[...] oraz [...] listopada 2009 r.
Zdaniem Sądu należy także podnieść, że właściwość sądów administracyjnych nie jest określona bowiem klauzulą generalną - tak jak właściwość sądów powszechnych. Jak wskazano na wstępie sądy administracyjne sprawują kontrolę działania administracji publicznej jedynie w zakresie legalności – tj. zgodności z powszechnie obowiązującym prawem i to odnośnie ściśle określonych przedmiotów, które zostały enumeratywnie wskazane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2001 r. sygn. akt OPS 3/01 nr LEX 50428).
W związku z powyższym, zaskarżona uchwała jako nieobjęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego - określonej w ww. przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, co w konsekwencji skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w postanowieniu.