Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "A." z siedzibą na Litwie (dalej skarżący) karę pieniężną w wysokości 6150 zł.
Kara pieniężna w wysokości 6000 zł została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, natomiast kara w wysokości 150 zł za brak na wykresówce przepisowych wpisów.
Powyższe uchybienia zostały stwierdzone podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] października 2004 r. Ustalono wówczas, że pojazd zatrzymany do kontroli marki [...], należący do przewoźnika litewskiego, wykonuje transport towaru pomiędzy Polską a krajem trzecim. Nadawcą przewożonego towaru jest firma J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz firma M. S.A. z siedzibą w N., zaś odbiorcą amerykańska firma T. z siedzibą w O., USA. Transport był wykonywany bez wymaganego, na podstawie art. 6 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, zezwolenia na transport do krajów trzecich. W deklaracji celnej SAD jako pojazd przekraczający granicę Unii Europejskiej był wymieniony kontrolowany pojazd, a jako kraj przeznaczenia został wpisany kod kraju przeznaczenia.
Do kontroli kierowca okazał 3 wykresówki, na których stwierdzono brak przepisowych wpisów tj. wpisu imienia kierowcy.
W odwołaniu od powyższej decyzji w zakresie kary pieniężnej w kwocie 6000 zł skarżący wnosił o jej uchylenie, podnosząc, iż ustalenie obowiązku posiadania zezwolenia oparte zostało na nieuzasadnionym założeniu, że ostateczne przeznaczenie ładunku dla odbiorcy w USA, jest tożsame z jego przewozem przez kontrolowany pojazd do tego odbiory, podczas gdy możliwe było ustalenie, że ładunek jest przewożony tylko na teren Republiki Litewskiej, która od momentu wstąpienia Polski i Litwy do Unii Europejskiej nie jest krajem trzecim.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych przewozu tj., iż ukarane przedsiębiorstwo przewoziło ładunek tylko z Polski na Litwę, na dowód czego dołączył kopię dokumentu potwierdzającego przewóz ładunku tylko do składu celnego mającego siedzibę na Litwie.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 28, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w zw. z l.p. 1.2.1. załącznika do tejże ustawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając działanie organu pierwszej instancji za prawidłowe i zgodne z prawem. Jednocześnie stwierdził, iż wobec tego, że skarżący odwołał się od decyzji tylko w zakresie orzeczenia kary pieniężnej w wysokości 6000 zł, w pozostałym zakresie decyzja organu I instancji jest ostateczna.
W ocenie organu z okazanych podczas kontroli dokumentów tj. deklaracji celnych SAD oraz faktur eksportowych wynika, że kontrolowany przewoźnik rozpoczął transport międzynarodowy – wywóz towaru z Polski do kraju trzeciego w rozumieniu umowy zawartej między Polską a Litwą. Przewożony ładunek przeznaczony był na eksport do USA, zaś kontrolowany pojazd miał przekroczyć granicę UE poprzez litewski urząd celny.
Brak jest dowodów na to, że towar został przeładowany i przekroczenie granicy odbyło się pojazdami należącymi do innego przewoźnika. Wskazano także, że na zamiar wywozu towaru poza granicę UE wskazuje sam fakt sporządzenia dokumentu SAD, który w przewozach dokonywanych na obszarze UE nie jest wymagany.
W skardze na powyższą decyzję "A." z siedzibą na Litwie wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył art. 7 kpa, albowiem nie odniósł się do załączonych do odwołania listów przewozowych CMR, na których znajdują się urzędowe pieczęcie litewskich organów celnych.
Skarżący zarzucił, iż organ pominął jednoznaczne zapisy w rubryce 3 i 13 listów przewozowych CMR, gdzie wskazano, że ładunek ma być przewieziony do składu celnego w Republice Litewskiej. Jednocześnie skarżący podkreślił, że dokument celny SAD oraz faktury zakupu są dokumentami wytwarzanymi przez nadawcę ładunku, na które przewoźnik nie ma wpływu, zaś głównym dowodem treści umowy dotyczącej przewozu międzynarodowego winien być list przewozowy.
W ocenie skarżącego dokument nie mający żadnego związku z umową przewozu, a tylko ze statusem celnym ładunku nie może stanowić dowodu na okoliczność, że treść umowy wyrażona zapisami w liście przewozowym CMR nie odpowiada jej rzeczywistej treści.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ powołał się na art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga zezwolenia właściwego ministra, o ile umowy międzynarodowe inaczej nie stanowią. Wskazał, że umowa pomiędzy Polską a Litwą co do wykonywania przewozu do krajów trzecich przez swoje terytoria nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia w razie wykonywania przewozów do krajów trzecich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń.
Gdy naruszenia te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy decyzja ulega uchyleniu.
W zaskarżonej decyzji – w ocenie Sądu – doszło do uchybień przepisom postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też skarga została uwzględniona.
Miały one miejsce na etapie postępowania odwoławczego i dlatego też decyzja organu II instancji została uchylona.
Zgodnie z art. 138 kpa organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę.
Na mocy art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z wymienieniem m.in. materiału dowodowego, na którym oparto rozstrzygnięcie i podaniem analizy poczynionych ustaleń w świetle mających w sprawie zastosowań przepisów prawa.
Należy podzielić utrwalony w wyrokach NSA pogląd, że obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą miały istotne znaczenie w sprawie.
Rozpatrując materiał dowodowy organ nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodom wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny.
Jednocześnie, stosownie do art. 78 kpa, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy organ winien uwzględniać żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu.
W sprawie niniejszej decyzja organu I instancji została wydana w dniu przeprowadzenia kontroli. Wbrew obowiązkowi wynikającemu za art. 61 § 4 kpa skarżący nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Tak więc dopiero na etapie postępowania odwoławczego miał możliwość ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego i żądania uzupełnienia postępowania dowodowego.
Do odwołania strona skarżąca dołączyła dwa listy przewozowe CMR. Zdaniem skarżącego dokumenty te mają wskazywać, iż przewoził on ładunki tylko do składu celnego w Republice Litewskiej. Przedłożone listy przewozowe nie różnią się od tych przedstawionych do kontroli, a zatem obowiązkiem organu było wyjaśnienie dokładnie, jakie okoliczności skarżący chce za pomocą tych dokumentów udowodnić. Jest to o tyle istotne, iż w skardze skarżący powołuje się na określone wpisy w tych dokumentach. Listy przewozowe znajdujące się w aktach administracyjnych wpisów tych nie zawierają. Organ winien zatem wezwać skarżącego do przedłożenia dokumentów, na które się powołuje i sprecyzowania okoliczności, które mają być nimi wykazane.
Następnie organ powinien, mając na względzie zasadę swobodnej oceny dowodów, dokonać ponownej oceny przedłożonych dowodów, wyjaśniając szczegółowo znaczenie wpisów w rubryce 3 i 13 listów przewozowych CMR dotyczących podmiotu mającego siedzibę na Litwie, zwłaszcza wobec zapisów w poszczególnych fakturach. W fakturze [...] jako zamawiający jest wpisany podmiot taki jak w rubryce 3 i 13 umowy CMR, natomiast w fakturze [...] jako miejsce dostawy wpisana jest firma widniejąca w rubryce 3 i 13 umowy CMR.
Rozpatrując cały materiał dowodowy organ będzie też miał na względzie, iż skarżący jest stroną umowy przewozu, natomiast deklaracja celna SAD jest dokumentem, na którego kształt nie ma on wpływu. Jednocześnie wskazać należy, iż wbrew ustaleniom w jednej z deklaracji celnych SAD o numerze [...] w rubryce kod kraju przeznaczenia wpisana jest Litwa (LT) a nie USA.
W zależności od wyników ponownej oceny materiału dowodowego organ rozważy ewentualność uzupełnienia postępowania dowodowego dążąc do ustalenia miejsca wykonania umowy przewozu. Następnie wyniki tego postępowania przedstawi w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogiem zawartym w art. 107 § 3 kpa.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe względy Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zapadło na podstawie art. 152 p.p.s.a., natomiast o zwrocie kosztów Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.