Uzasadnienie
R. P. (dalej też jako skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W rubryce 10 Formularza skarżący oświadczył, iż nie uzyskuje żadnych dochodów, a środki na utrzymanie pochodzą z zaciągniętych pożyczek.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawione dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
- a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2014, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
- b) dokumentów potwierdzających wykazany w rubryce 10 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy fakt zadłużenia skarżącego,
- c) zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu statusu bezrobotnego (oraz ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych) przez skarżącego,
- d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia).
Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności potwierdzających brak uzyskiwania przez skarżącego dochodów oraz okoliczność zadłużenia skarżącego, brak było możliwości ustalenia, czy R. P. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.