Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu W. F. w sprawie niniejszej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia.
Powyższe postanowienie z dnia 18 stycznia 2008 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2008 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Skarżący został prawidłowo pouczony, iż od postanowienia przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.
Sprzeciw (pismo z dnia [...] lutego 2008 r.) od powyższego postanowienia skarżący złożył w dniu [...] lutego 2008 r. (koperta w aktach sprawy).
W dniu [...] sierpnia 2007 r. wpłynął do Sądu na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
Z uwagi na fakt, iż złożony wniosek był niewystarczający do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 listopada 2007 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia ww. wniosku poprzez przesłanie:
- a) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- b) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał na bardzo niskie zarobki, przy czym z przedłożonego w dniu [...] grudnia 2007 r. zeznania PIT-28 wynikało, iż w 2006 r. osiągnął przychód w wysokości 20 394 zł od którego zapłacił zryczałtowany podatek w kwocie 1 510 zł. Skarżący przedstawił ponadto wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] października do [...] listopada 2007 r., z którego wynika, iż kwota dostępnych na koncie środków oscylowała od 577 zł do 1396 zł. Stan majątkowy skarżącego stanowi działka o pow. [...] oraz oszczędności w kwocie 21 tysięcy złotych. Skarżący na potwierdzenie wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie załączył rachunki za energię elektryczną w kwocie 35 zł oraz potwierdzenie wpłaty czynszu za mieszkanie w kwocie 631 zł za okres obejmujący dwa miesiące.
W sprzeciwie skarżący przytoczył okoliczności dotyczące jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych stanowiące podstawę rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2007 r. i rozpoznanego przez Sąd w dniu 18 stycznia 2008 r. Ponadto w treści ww. sprzeciwu skarżący podniósł, że w tym roku idzie na emeryturę, a oszczędności w wysokości 21 000 zł są przeznaczone na życie na emeryturze. Wskazał, że kwota 20 394 zł podana w PIT-28 to są obroty a nie dochody oraz, że do tego dochodzą koszty paliwa, przy czym nie prowadzi ewidencji więc nie może przytoczyć konkretnych liczb.
Skarżący oświadczył, iż z tych samych przyczyn nie może podać również kosztów utrzymania trzynastoletniego samochodu. Wskazał, że jest to czternastomiejscowy autobus i eksploatacja oraz naprawy to spory wydatek trudny do przewidzenia. Ponadto skarżący podniósł, że miesięcznie wydaje 120 zł z tytułu zakupu winiet, opłaca podatek drogowy w wysokości 472 zł rocznie oraz uiszcza kwotę 593 zł rocznie z tytułu ubezpieczenia (z najwyższą zniżką). Skarżący oświadczył, że maksymalnie oszczędza na czym tylko można, a z konta korzysta tylko z konieczności, głównie żeby opłacić składki ZUS (które wynoszą około 800 zł miesięcznie).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, iż postępowanie sądowoadministracyjne jest następstwem działalności gospodarczej skarżącego. W takim przypadku natomiast, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 12 maja 2003 r. /sygn. I SA/Wr 484/03/ koszty sądowe stanowią dochód budżetu Państwa, zwolnienie więc od tego obowiązku oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów i niedopuszczalna jest sytuacja, gdy podmioty te wykonując ciążące na nich zobowiązania żądają, by koszty sądowe pokrywał im Skarb Państwa.
W przedmiotowej sprawie należy wskazać, że skarżący pomimo uzyskiwania niewielkiego dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w kwocie 21 tysięcy złotych. Zaznaczyć przy tym należy, iż z przedstawionych dokumentów i opisu sytuacji majątkowej skarżącego nie wynika, iż uszczuplenie powyższych oszczędności poprzez przeznaczenie kwoty 320 zł na uiszczenie wpisu sądowego spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego.
Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84) instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W niniejszej sprawie natomiast skarżący dysponuje wolnymi środkami w postaci oszczędności w kwocie pozwalającej na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, a sam fakt przeznaczenia kwoty 21 000 zł na życie w okresie emerytury nie przesądza o tym, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tym samym nie można zakwalifikować skarżącego do zakreślonego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. kręgu osób, w przypadku których stan majątkowy nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W sprzeciwie z dnia [...] lutego 2008 r. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2008 r. skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do przyznania mu w sprawie niniejszej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak jest zatem podstaw do przeniesienia kosztów związanych z przedmiotową sprawą na Skarb Państwa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji.