Uzasadnienie
Zaskarżonymi decyzjami z [...] marca 2011 r. Komendant Policji (dalej jako organ II instancji) utrzymał w mocy dwie decyzje Komendanta [...] (dalej jako organ I instancji) z [...] stycznia 2011 r., którymi za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym nałożono oddzielnie na: A. W. – wspólnika spółki cywilnej "S." s.c. A. W., A. W. w W. (dalej skarżąca) karę pieniężną w łącznej kwocie 15.000 złotych oraz na A. W. – wspólnika spółki cywilnej "S." s.c. A. W., A. W. w W. (dalej skarżący) karę pieniężną w łącznej kwocie 15.000 złotych.
Do wydania zaskarżonych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] stycznia 2010 r. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki V. o nr rej. [...] z której został sporządzony protokół. Wynika z niego, że w chwili kontroli wykonywany był przewozów okazjonalny osób z naruszeniem zakazów: umieszczania i używania w pojeździe taksometru, umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. W tym dniu sporządzono również dokumentację fotograficzną dokumentów i pojazdu, oraz okazanego przez kierowcę wydruku z kasy fiskalnej, wystawionego przez skarżących. Kierowca pouczony o odpowiedzialności karnej został przesłuchany w charakterze świadka i odmówił podpisania protokołu wskazując, że nie wykonuje przewozu oraz kontrola została przeprowadzona bez udziału przedstawiciela skarżących.
W toku prawidłowo wszczętego postępowania administracyjnego skarżący złożyli wyjaśnienia i wnieśli o przeprowadzenie dowodów m.in. z:
- 1. zeznań w charakterze świadka skontrolowanego kierowcy oraz pasażerów na okoliczność czy w dniu kontroli wykonywany był zarobkowy przewóz osób;
- 2. opinii biegłego na okoliczność czy urządzenie zamontowane w pojeździe odpowiadało prawnie określonym cechom taksometru oraz czy na pojeździe umieszczona była lampa lub inne urządzenie techniczne.
W ich ocenie z dokumentów zgromadzonych w czasie kontroli nie wynikało, że w tym dniu doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Postanowieniem z [...] lipca 2010 r. organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych skarżących.
Natomiast w oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie przewóz wykonywany był przez skarżących z naruszeniem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit a-c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej u.t.d. W konsekwencji nałożył na skarżącą i na skarżącego oddzielnymi decyzjami kary pieniężne, za wykonywanie przewozu okazjonalnego w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru – 5.000 złotych (art. 18 ust. 5 lit a u.t.d.); umieszczania na pojeździe oznaczenia z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy – 5.000 złotych(art. 18 ust. 5 lit b u.t.d.); umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych – 5.000 złotych(art. 18 ust. 5 lit c u.t.d.).
Skarżący - wspólnicy spółki cywilnej, odwołali się od powyższych decyzji i wnieśli o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucili organowi naruszenie m.in. art. 18 ust. 5 i art. 92 ust. 2 u.t.d. poprzez nałożenie de facto dwóch kar pieniężnych za to samo naruszenie oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ II instancji utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcia - w jednobrzmiących uzasadnieniach obydwu zaskarżonych decyzji wskazał, że ustalenia stanu faktycznego sprawy są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości. W skontrolowanym pojeździe zamontowano taksometr, na karoserii jego umieszczono oznaczenia z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy, a na dachu pojazdu było zamontowane urządzenie techniczne. Powyższe wskazuje więc, że w chwili kontroli doszło do naruszenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., i skutkuje w świetle powołanego przepisu w zw. z art. 92 ust. 1 u.t.d. koniecznością nałożenia kar pieniężnych w łącznej kwocie 15.000 złotych. Organ odwoławczy wskazał również, że wydanie dwóch decyzji, odrębnie na oboje wspólników, nakładających w takiej samej wysokości kary pieniężne spowodowane było tym, że przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżących jest spółką cywilną.
Wobec tego wszyscy wspólnicy – oboje skarżący, musieli otrzymać decyzję natomiast odpowiedzialność wymienionych wspólników polega na odpowiedzialności solidarnej w wysokości kwoty za popełnione naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego zarzut skarżących, że przez wydanie dwóch decyzji organ de facto nałożył dwie kary pieniężne za to samo zdarzenie – był chybiony. Podkreślił, że to od organu egzekucyjnego będzie zależało, od którego ze wspólników, i w jakiej części skieruje egzekucję, gdy nie dojdzie do dobrowolnego jej uiszczenia.
Od obu decyzji organu II instancji zarówno skarżąca, jak i skarżący – oboje działając jako wspólnicy spółki cywilnej, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jednobrzmiące skargi, które zostały zarejestrowane pod sygn. akt VI SA/Wa 1233/11 oraz VI SA/Wa 1234/11. Oboje skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, z uwagi na rażące naruszenie prawa, ewentualnie o ich uchylenie z uwagi na naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Spornym decyzjom zarzucili naruszenie m.in. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75, art. 87, art. 89 i art. 92 ust. 2 u.t.d., a także art. 18 ust. 5 lit. a - c u.t.d. oraz obrazę przepisów postępowania, w tym m.in. art. 7 i 77 k.p.a.
W odpowiedziach na obie skargi organ II instancji wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Na rozprawie 31 sierpnia 2011 r. Sąd - w oparciu o art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) dalej jako p.p.s.a., postanowił sprawy sygn. akt VI SA/Wa 1233/11 i VI SA/Wa 1234/11 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skargi A. W. i A. W. – wspólników spółki cywilnej zasługują na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone decyzje organu II instancji, jak i utrzymane nimi w mocy decyzje organu I instancji naruszają prawo.
W świetle obowiązującego prawa i utrwalonego orzecznictwa nie ma wątpliwości co do tego, iż spółka cywilna nie może być podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji podmiotami uprawnionymi do podjęcia i wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym osób, na podstawie licencji przyznanej spółce cywilnej byli oboje skarżący, jako wspólnicy tej spółki - przedsiębiorcy uprawnieni do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 u.t.d.). Oboje skarżący, jako wykonujący przewóz drogowy, posiadali zatem status strony w postępowaniu administracyjnym, wszczętym przez organ I instancji (art. 92a ust. 3 u.t.d.) Z tego też tytułu są oni stroną (wielopodmiotową) postępowania administracyjnego wszczętego w związku ze stwierdzonymi w czasie kontroli naruszeniami. Stosownie do przepisów ustawy o transporcie drogowym organy prowadzą jedno postępowanie w sprawie stwierdzonych naruszeń czyniąc stosowne ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę do dokonania oceny prawnej i wydania jednego rozstrzygnięcia w sprawie w postaci decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie miała miejsce jedna kontrola drogowa i w oparciu o ustalenia w niej dokonane było prowadzone jedno postępowanie - tyle że w stosunku do dwóch przedsiębiorców - wspólników. Jednak powyższa okoliczność nie uzasadniała, jak błędnie przyjęły to organy Policji obu instancji, wydania w jednym postępowaniu administracyjnym dwóch odrębnych decyzji w odniesieniu do każdego z przedsiębiorców - wspólników spółki cywilnej z osobna. Skoro bowiem przewóz był wykonywany przez skarżącą i skarżącego – wspólników spółki cywilnej, to rozstrzygnięcie o nałożeniu kary za stwierdzone naruszenia winno być objęte jedną decyzją administracyjną, adresowaną do skarżących. Wydanie dwóch odrębnych decyzji jest naruszeniem zasady, iż organ - po przeprowadzeniu postępowania w stosunku do osób mających w tym postępowaniu przymiot strony, rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, adresowanej do stron. Zarówno treść zaskarżonych decyzji, jak i poprzedzających - opierających się na tym samym stanie faktycznym, wskazuje jednak na to, iż zostały one wydane odrębnie w stosunku do każdego ze skarżących wspólników.
Sąd zauważa, że wskazanie w zaskarżonych decyzjach, iż karę pieniężną nałożono każdemu ze skarżących solidarnie nie znajduje uzasadnienia w treści decyzji organu I instancji (przeczy temu zarówno osnowa każdej z tych decyzji, jak i ich uzasadnienie). Nie jest zatem trafnym, co dodatkowo należy podnieść, stwierdzenie organu odwoławczego, iż od organu egzekucyjnego będzie zależało do którego ze skarżących skieruje egzekucję. Podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 14 września 2010 r., sygn. akt II GSK 783/09, wyraźnie stwierdził, iż w przypadku podjęcia i wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym osób, na podstawie licencji przyznanej spółce cywilnej skarżących, decyzja administracyjna winna być prawidłowo skierowana do obu skarżących, tj. do A. W. i A. W. - wspólników spółki, albowiem to oboje skarżący, jako wykonujący przewóz drogowy, posiadają status strony w postępowaniu administracyjnym.
Organy Policji rozpatrując sprawę ponownie wezmą pod uwagę powyższe okoliczności i podejmą stosowne działania, mające na celu ograniczenie nałożonej kary pieniężnej stosownie do art. 92 ust. 2 u.t.d.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie wdając się na tym etapie postępowania w ocenę pozostałych zarzutów podniesionych w obu skargach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Stwierdzając, że uchylone decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu, Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Zasądzając z kolei zwrot uiszczonych w połączonych sprawach wpisów sądowych oraz poniesionych przez obie strony skarżące kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a.