Uzasadnienie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2009 r. odrzucono skargę J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób i mienia
J. R., reprezentowany przez radcę prawnego R.W., złożył skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, natomiast w dniu 3 marca 2010 r. złożył do Sądu na sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z przedmiotowej skargi.
W uzasadnieniu wniosku (rubryka 5 PPF) skarżący podał, iż prowadzi działalność gospodarczą, i pobiera emeryturę ale nie posiada żadnych środków finansowych i korzysta z pomocy rodziny.
Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym razem z dwoma synami. Skarżący wskazywał iż pobiera emeryturę w wysokości 930 zł brutto miesięcznie, ponosi stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Żona oraz jeden z synów skarżącego nie pracuje, natomiast drugi syn uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1200 zł brutto miesięcznie. Ponadto skarżący podnosił, iż ciążą na nim zobowiązania wobec ZUS i urzędu skarbowego w kwocie 500.000 oraz zobowiązania związane ze spłatą kredytów w kwocie 10.000 zł
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 26 marca 2010 r. wezwano reprezentującego skarżącego pełnomocnika procesowego do nadesłania w terminie 14 dni:
- a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2009, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
- b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku bieżącym (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów),
- c) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego skarżącego, ewentualnie ostatniej decyzji określającej wysokość uzyskiwanych świadczeń emerytalnych,
- d) zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez żonę skarżącego oraz syna skarżącego S. statusu bezrobotnego (oraz ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych),
- e) przedstawienia zaświadczeń pracodawcy syna skarżącego G. potwierdzających wysokość wynagrodzenia miesięcznego określonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy,
- f) dokumentów potwierdzających wskazane przez skarżącego w rubryce 11 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zadłużenie wobec ZUS i urzędu skarbowego oraz posiadane przez skarżącego kredyty,
- g) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żony i synów rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- h) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 20 kwietnia 2010 r. wniósł o przedłużenie terminu do wykonania wezwania do dnia 30 kwietnia 2010 r.. Pismem z dnia 27 kwietnia 2010 r. poinformowano skarżącego o przedłużeniu terminu do wykonania wzmiankowanego wezwania, o 7 dni licząc od dnia doręczenia omawianego pisma. Pismo zostało doręczone na adres pełnomocnika skarżącego w dniu 30 kwietnia 2010 r.
Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504).
W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku, iż przebywa we wspólnym gospodarstwie z niepracującą synem i żoną, drugi z synów uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1200 zł brutto miesięcznie, natomiast on sam prowadzi działalność gospodarczą nie uzyskując z niej dochodów, oraz pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 930 zł brutto miesięcznie. Ponadto wskazał na ciążące na nim zobowiązania wobec ZUS i urzędu skarbowego oraz zobowiązania związane ze spłatą kredytów bankowych. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających dochody skarżącego oraz wskazujących sytuację finansową synów i żony skarżącego i dokumentujących wskazane we wniosku zobowiązania skarżącego, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.