Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 roku, Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 1 i pkt 22 lit. a, h, art. 8 ust. 2 pkt. 1 - 4, art. 8 ust. 3 pkt 4 i 5, art. 33 ust. 1, ust. 3, ust. 6, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 27, art. 29 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 3 ust. 1 - 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz.
UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), po rozpatrzeniu odwołania A. P., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2016 roku nakładającą karę pieniężną w wysokości 3000 złotych.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że w dniu [...] lutego 2016 r. podczas kontroli drogowej w miejscowości [...] na drodze gminnej zatrzymano do kontroli drogowej samochód ciężarowy marki Man o nr rej. [...]. Kierowcą kontrolowanego pojazdu był J. L., który wykonywał krajowy transport rzeczy w imieniu i na rzecz A. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. z siedzibą w [...].
Przebieg kontroli został utrwalony protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r.
Organ przytaczając przepisy, które w sprawie miały zastosowanie wyjaśnił, że obowiązek instalacji tachografów cyfrowych w samochodach nowo wyprodukowanych (wprowadzanych do użytkowania) obowiązuje w krajach Unii Europejskiej, natomiast tachografy analogowe można nadal stosować w pojazdach, które zostały po raz pierwszy zarejestrowane na obszarze Unii Europejskiej przed datą wprowadzenia obowiązku stosowania tachografów cyfrowych.
Skontrolowany pojazd został zarejestrowany w dniu [...] listopada 2006 roku, czyli po dacie wejścia w życie obowiązku wyposażania pojazdu w tachograf cyfrowy, stosownie do art. 27 w związku z art. 29 rozporządzenia nr 561/2006 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21). Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 ww. rozporządzenia pojazdy dopuszczone do ruchu po raz pierwszy będą wyposażane w urządzenie rejestrujące zgodnie z wymaganiami załącznika IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące karą pieniężną w wysokości 3 000 złotych.
Organ wskazał, że pierwsza rejestracja kontrolowanego pojazdu miała miejsce w dniu [...] listopada 2006 r., a w pojeździe zainstalowany był tachograf analogowy Siemens VDO typu 1324.51 numer [...]. Według obowiązujących przepisów pojazd powinien być wyposażony w tachograf cyfrowy. Za bez znaczenia dla sprawy organ uznał fakt, że zainstalowany w pojeździe tachograf przeszedł odpowiednie badania legalizacyjne pomimo, że był on urządzeniem analogowym.
Organ podkreślił, że przedsiębiorca jako profesjonalny podmiot powinien znać przepisy, które obowiązują go w związku z wykonywaną działalnością. Strona w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane ze stwierdzonym naruszeniem były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. P., zwany dalej skarżącym, zarzucił zaskarżonej decyzji:
- - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 w zw. z art. 156 § 1 kpa poprzez niedostrzeżenie, że spełnione przesłanki do zastosowania Ip. 16 załącznika nr 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym zamiast Ip. 6.1.1. załącznika nr 3 tejże ustawy o transporcie drogowym.
- - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 i art. 107 § 3 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.
Skarżący podkreślił w uzasadnieniu skargi, że podczas kontroli nie było problemu z odczytem i weryfikacją czasu pracy kierowcy. Inspektor otrzymał wykresówki i na tej podstawie stwierdził przebieg pracy kierowcy. Jedyna różnica to fakt, że inspektor powinien otrzymać plik cyfrowy. Zdaniem skarżącego organ dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował przepisy rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, co w konsekwencji spowodowało błędne zastosowanie Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i w konsekwencji nałożenie kary 3000 złotych. Organ powinien bowiem zastosować Ip. 16 załącznika nr 2 tejże ustawy i nałożyć karę z tego tytułu w wysokości 2000 złotych.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W sprawie poza sporem jest to, że w dniu [...] lutego 2016 r. strona skarżąca wykonywała krajowy transport drogowy rzeczy pojazdem niewyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, ponieważ w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że zatrzymany do kontroli pojazd marki Man o nr rej. [...] nie został wyposażony w cyfrowe urządzenie rejestrujące. Poza sporem jest także to, że w kontrolowanym pojeździe zamontowany był tachograf analogowy marki Siemens VDO typu 1324.51.
W myśl art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej u.t.d.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do tej ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).
Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to m.in. obowiązki lub warunki wynikające z rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
Należy wskazać, że w chwili stwierdzenia naruszenia obowiązywało rozporządzenie EWG 3821/85 jednakże w dniu 2 marca 2016 r. zostało ono uchylone przez Rozporządzenie Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str. 1). Powyższe naruszenie regulował art. 3 oraz art. 13 rozporządzenia 3821/85. Aktualnie w/w naruszenie reguluje art. 3 rozporządzenia 165/2014. Po dniu 2 marca 2016 r., stosownie do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014.
Ponadto, w myśl art. 46 "W zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - od daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia."
Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1), rozporządzenie to ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony.
Ponadto art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.1985.370.8) stanowi, iż urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia nr 561/2006. Pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r.
Stosownie do treści art. 27 rozporządzenia nr 561/2006, zmieniającego art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2135/98, od dwudziestego dnia po dniu opublikowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98 pojazdy dopuszczone do ruchu po raz pierwszy będą wyposażane w urządzenie rejestrujące zgodnie z wymaganiami załącznika IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Rozporządzenie nr 561/2006 zostało opublikowane w dniu 11 kwietnia 2006 r., wobec czego na mocy art. 29 tego rozporządzenia - art. 27 wszedł w życie z dniem 1 maja 2006 r.
Zasadnie, zatem organ odwoławczy wskazał, że po dacie 1 maja 2006 r., wszystkie pojazdy zarejestrowane po raz pierwszy winny być wyposażone w tachografy cyfrowe.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 u.t.d., która przewiduje karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), ustawa ta określa m. in. zasady i warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, a także działalność właściwych organów i podmiotów w tym zakresie. W myśl art. 71 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe.
Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym są dostosowane do Dyrektywy Rady 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów (Dz. UE.L. 1999.138.57). Zgodnie z załącznikiem nr 2 cz. II pkt II. 5 ww. dyrektywy: świadectwo rejestracji zawiera datę pierwszej rejestracji pojazdu, która jest poprzedzona kodem wspólnotowym "B".
Zgodnie z art. 70c pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wydanie świadectwa homologacji typu WE pojazdu oraz świadectwa homologacji typu pojazdu stanowi potwierdzenie spełnienia wymagań technicznych.
Niewątpliwie stosownie do treści art. 70f ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, to producent pojazdu jest odpowiedzialny za zgodność produkcji z uzyskaną homologacją. Uzyskanie homologacji nie jest natomiast równoznaczne z dopuszczeniem pojazdu do ruchu, które to dopuszczenie następuje dopiero po zarejestrowaniu pojazdu, które umożliwia poruszanie się pojazdem po drogach.
W związku z powyższym jako datę dopuszczenia pojazdu do ruchu należy uznać datę rejestracji pojazdu, która jest wpisywana w taki sam sposób w dowodzie rejestracyjnym pojazdu w każdym państwie członkowskim, w rubryce kodu wspólnotowego oznaczonego jako "B".
W sprawie poza sporem jest, że w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu wpisano, że datą pierwszej rejestracji, a tym samym dopuszczenia do ruchu, był 16 listopada 2006 r. Ponownie należy przypomnieć, że art. 2 ust. 1 rozporządzenia 2135/98 stanowi, iż wszystkie pojazdy dopuszczone po raz pierwszy do ruchu po dniu 1 maja 2006 r. powinny zostać wyposażone w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, czyli w cyfrowe urządzenie rejestrujące. Zatem pojazd powinien być wyposażony w tachograf cyfrowy, a nałożenie na stronę kary pieniężnej na podstawie l.p. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wbrew twierdzeniom skargi, było uzasadnione.
Wobec powyższego bezsporna obecność w kontrolowanym pojeździe nawet sprawnego i rejestrującego wszystkie wymagane elementy tachografu analogowego, nie mogła zostać uznana przez organ za spełnienie ww. wymogu ustawodawcy. Skarżący rejestrując pojazd po dacie 1 maja 2006 r. powinien bezzwłocznie wyposażyć go w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB rozporządzenia nr 3821/85.
Sąd zauważa także, iż odpowiedzialność administracyjna określona w art. 92a u.t.d. nie ma charakteru absolutnego. Złagodzenie tej odpowiedzialności ustawodawca przewidział m. in. w art. 92c u.t.d. Stosownie do art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. W wyroku z dnia 17 listopada 2010 r. o sygn. akt II GSK 976/09 (LEX nr 746376) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
Skarżący nie wykazał, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć, poza tym powinien on znać konsekwencje naruszenia norm ustawy o transporcie drogowym albowiem prowadził zarejestrowaną działalność gospodarczą.
W konsekwencji, skoro skarżący wykonywał faktyczny transport drogowy to spoczywał na nim także obowiązek prawny wyposażenia pojazdu, którym ten transport był wykonywany, w cyfrowe urządzenie rejestrujące, a jest niesporne, że pojazd takiego urządzenia nie posiadał. Wpływ przedsiębiorcy na powstanie naruszenia przejawia się zatem w braku kontroli nad prawidłowym wyposażeniem posiadanego pojazdu. Uzasadnienie faktyczne i prawne organu i w tej kwestii odpowiada prawu. Słusznie zatem organ odwoławczy zauważył, że za dowód w sprawie nie można uznać ważnego przeglądu tachografu analogowego zamontowanego w kontrolowanym pojeździe.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 p.p.s.a. – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Nadto Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 kpa), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 kpa.
Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.