Uzasadnienie
Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2008 r., wydaną na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) art. 104, art. 107 § 1 - 3 k.p.a. zawieszono w czynnościach Z. J. - komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. (dalej cyt. jako skarżący), do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego.
W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 15 ust 1 pkt 1 powołanej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769), która weszła w życie dnia 28 grudnia 2007 r., Minister Sprawiedliwości z urzędu zawiesza komornika sądowego w czynnościach, jeżeli przeciwko komornikowi jest prowadzone postępowanie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Minister Sprawiedliwości prowadząc postępowanie administracyjne ustalił, że Prokuratura Okręgowa w G. w sprawie [...] prowadzi postępowanie karne, w którym Z. J. - komornikowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym Sądzie Rejonowym w T. przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw z art. 231 § 2 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do zawieszenia strony w czynnościach komornika sądowego, do czasu zakończenia toczącego się przeciwko niej postępowania karnego, bowiem komornik sądowy będący funkcjonariuszem publicznym wykonuje doniosłe zadania w imieniu Państwa.
Powyższe czyny stanowią przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Wobec powyższego Minister Sprawiedliwości mocą ustawy zobligowany był do zawieszenia zainteresowanej w czynnościach komornika sądowego do czasu zakończenia postępowania karnego.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podnosił, iż Minister Sprawiedliwości przed wydaniem decyzji o zwieszeniu w czynnościach komornika sądowego winien mieć możliwość samodzielnego rozważenia zasadności zarzutów stawianych komornikowi. Wnosił o wstępne zbadanie zasadności stawianych mu zarzutów.
Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2008 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]października 2008 r.
Minister Sprawiedliwości uznał, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie zasługuję na uwzględnienie. Wskazał, iż skarżący nie podważa przesłanek decyzji o zawieszeniu, podnosząc jedynie propozycje zmian co do uprawnień organu. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, obliguje Ministra Sprawiedliwości do zawieszenia komornika, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze Z. J. domagał się uchylenia decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz nie wyjaśnienie relacji między art. 15 ust. 1 pkt 1 a art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż obie decyzje wydała, z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości, ta sama osoba, tj. T. J. Zastępca Dyrektora Departamentu Organizacyjnego. Zapewnieniem realizacji zasady prawdy obiektywnej powinno być wyłączenie pracownika od udziału w sprawie, w której brał udział w niższej instancji. Powołując się na art. 2 Konstytucji RP podnosił, iż prawo do wniesienia odwołania oznacza prawo do ponownego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy.
Wnosił o wskazanie przesłanek uchylenia przez Ministra Sprawiedliwości zawieszenia komornika w czynnościach na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 1 cyt ustawy, skoro jak twierdzi organ nie ma możliwości analizy stawianych komornikowi zarzutów oraz jak należy rozumieć użyte w tym przepisie określenie terminu "wcześniej".
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie uznając podniesione w niej zarzuty za bezzasadne. Podniósł, iż podpisanie decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez tę samą osobę, która podpisała decyzję wcześniejszą nie stanowi naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazał, że Minister Sprawiedliwości w dniu 21 lutego 2008 r. w zgodzie z art. 268a k.p.a. upoważnił T. J. Zastępcę Dyrektora Departamentu Organizacyjnego do wydawania w jego imieniu decyzji zawieszających w czynnościach komorników sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 8 października 2008 r. odpowiadają prawu.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] października 2008 r. zawieszającą skarżącą w czynnościach komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. do czasu zakończenia prowadzonemu przeciwko niemu postępowania karnego.
Materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Stosownie do jego treści Minister Sprawiedliwości zawiesza komornika w czynnościach, jeżeli przeciwko komornikowi prowadzone jest postępowanie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Minister jest więc związany tym przepisem: wszczęcie postępowania o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe obliguje Ministra Sprawiedliwości do wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia w czynnościach komornika sądowego do czasu zakończenia postępowania karnego.
Bezsporna w sprawie jest okoliczność, że skarżącego zaliczono do grona wymienionych komorników. Prokuratura Okręgowa w G. w sprawie [...] prowadzi postępowanie karne, w którym skarżącemu przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw z art. 231 § 2 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Powyższe czyny stanowią przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Zarzuty, podniesione w skardze sprowadzają się do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez wydanie (podpisanie) obu decyzji w sprawie przez tą samą osobę.
Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z kolei z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Z regulacji zawartej w art. 127 § 3 k.p.a. wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ (w przedmiotowej sprawie przez ministra) jest swego rodzaju wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Istotą tej zasady jest bowiem dewolutywność środka odwoławczego, co oznacza, że wniesienie środka odwoławczego, uruchamiające mechanizm weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia, powinno powodować skierowanie sprawy do rozpatrzenia przez inny organ, tj. organ wyższego stopnia. Jest natomiast środkiem suspensywnym - do upływu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a w razie jego wniesienia w terminie do czasu wydania ponownego rozstrzygnięcia, wstrzymane jest wykonanie pierwszego orzeczenia.
Do wniosku z art. 127 § 3 k.p.a. stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji, ale tylko odpowiednio. Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie uruchamia toku kontroli instancyjnej według wzorca określonego w art. 15 k.p.a. Jako wyjątek od reguły, wskazany w art. 127 § 3 k.p.a. model weryfikacji decyzji administracyjnych nie może być interpretowany rozszerzająco (vide: wyrok NSA z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 696/08).
Organem właściwym do wydania decyzji w trybie art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jest Minister Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Pracownik upoważniony do załatwiania spraw nie jest organem, wykonuje tylko kompetencje organu. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. weryfikacji decyzji dokonał w istocie ten sam organ (Minister Sprawiedliwości), tylko w jego imieniu działała osoba, upoważniona przez niego, zgodnie z art. 268a k.p.a.
Weryfikacja decyzji przez ten sam podmiot (Ministra Sprawiedliwości), dokonana przez tę samą upoważnioną przez niego osobę, zgodnie z art. 268a k.p.a. nie stanowi naruszenia przepisów k.p.a.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, podpisanie decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, która podpisała decyzję wydaną w pierwszej instancji, nie stanowi naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Odnośnie drugiego zarzutu skargi dotyczącego nie wyjaśnienia relacji między art. 15 ust. 1 pkt 1 a art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, Sąd zauważa, iż podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 15 ust. 1 pkt 1 a nie przepis art. 15 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy. Przepis ten został właściwie zastosowany i nie można stawiać organowi zarzutu braku wskazania skarżącemu, w jakich okolicznościach stosuje się inny przepis ustawy, który nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie ma charakteru fakultatywnego, obliguje on Ministra Sprawiedliwości do wydania decyzji w przedmiocie zawieszenia komornika do czasu zakończenia postępowania karnego.
W tym stanie rzeczy, według oceny Sądu, zarzuty podnoszone w skardze nie są zasadne, gdy zaistniały stan rzeczy obligował organ do zawieszenia skarżącego w czynnościach komornika aż do czasu zakończenia postępowania karnego w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku.