Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Sportu i Turystyki działając na podstawie art. 11 ust. 7 w związku z art. 11 ust. 2, 3, 4, 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2014 r., poz. 715) - dalej: ustawa o sporcie oraz na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - dalej Kpa, po rozpatrzeniu wniosku P. "[...]" (dalej P.) z siedzibą w W. (skarżący):
- I. odmówił wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego pod nazwą P. "[...]" działającego zgodnie z wnioskiem strony w sportach: goalball, lekkoatletyka, kolarstwo (handbike, klasyczne, tandemy), piłka siatkowa na siedząco, piłka siatkowa plażowa, pływanie, podnoszenie ciężarów, strzelectwo sportowe, szermierka na wózkach, taniec na wózkach, wioślarstwo, biathlon, hokej na sledgach, narciarstwo biegowe, narciarstwo alpejskie.
- II. umorzył postępowanie w części dotyczącej pozostałych sportów, zgodnie z wnioskiem strony.
W uzasadnieniu decyzji wskazał między innymi, że:
W dniu [...] kwietnia 2011 r. do Ministra Sportu i Turystyki wpłynął wniosek P. "[...]" (dalej: P.) w sprawie wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego osób niepełnosprawnych, działającego w 24 sportach.
Z uwagi na braki formalne wniosku organ pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wezwał wnioskodawcę do ich uzupełnienia. P. pismem z dnia [...] maja 2011 r. uzupełnił braki formalne wniosku.
Organ pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. zawiadomił z urzędu o wszczęciu przedmiotowego postępowania 24 organizacje społeczne, którym z uwagi na cele statutowe lub interes społeczny przysługiwało uprawnienie do dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
W dniu [...] maja 2012 r. do Organu wpłynął wniosek P. o zawieszenie postępowania. Organ postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2012 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie.
P. pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. poinformował Organ, iż w dniu [...] listopada 2012 r. na Nadzwyczajnym Krajowym Statutowym Zjeździe P. przyjęto i zatwierdzono jednolity tekst statutu P., przesyłając w załączeniu ww. statut z prośbą o dołączenie dokumentu do akt sprawy.
W dniu [...] października 2014 r. wpłynął do Ministra Sportu i Turystyki wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, ze wskazaniem ograniczenia zakresu sportów osób niepełnosprawnych do 15 sportów, tj.: goalball, lekkoatletyka, kolarstwo (handbike, klasyczne, tandemy), piłka siatkowa na siedząco, piłka siatkowa plażowa, pływanie, podnoszenie ciężarów, strzelectwo sportowe, szermierka na wózkach, taniec na wózkach, wioślarstwo, biathlon, hokej na sledgach, narciarstwo biegowe, narciarstwo alpejskie.
W zakresie pozostałych sportów z pierwotnego wniosku o wszczęcie postępowania z dnia [...] kwietnia 2011 r. (tj. dotyczącym sportów: koszykówka na wózkach, żeglarstwo, tenis stołowy, łucznictwo, curling na wózkach, boccia, kręglarstwo, brydż sportowy, kajakarstwo) - strona wniosła o umorzenie postępowania.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Minister Sportu i Turystyki podjął zawieszone na wniosek strony postępowanie administracyjne.
Pismem z dnia [...] października 2014 r., Organ zwrócił się do strony z prośbą o potwierdzenie aktualności złożonych wraz z wnioskiem z 2011 r. dokumentów. Strona wraz z pismem z dnia [...] listopada 2014 r. dostarczyła do Organu zmieniony projekt Statutu (dostosowany w zakresie zawężenia do 15 sportów, o które aplikuje w nowym wniosku) oraz aktualne potwierdzenie przynależności do organizacji międzynarodowych oraz Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał między innymi, że:
Wnioskodawca przedłożył projekt statutu P. tj. spełnił wymóg art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o sporcie. Wnioskodawca, przedłożył aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], tj. spełnił wymóg z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy, którego aktualność Organ potwierdził przy ponownym wniosku strony. Zgodnie z ww. odpisem, wnioskodawca posiada status związku sportowego, tym samym jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego. W myśl bowiem art. 7 ust. 2 ww. ustawy o sporcie, utworzenie polskiego związku sportowego przez związek sportowy wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej.
Wnioskodawca przedłożył również 24 załączniki stanowiące szczegółowe opisy sportów objętych wnioskiem, czym wypełnił dyspozycję art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy o sporcie.
Odnosząc się do wymogu wynikającego z art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie tj. przedłożenia zaświadczenia o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski, Organ wskazał, że Zaświadczenie wymienione w art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie przedstawiono w ramach sportów: goalball, piłka siatkowa na siedzącą, piłka siatkowa plażowa, szermierka na wózkach. Wnioskodawca przedłożył: zaświadczenie "International Blind Sports Federation" (IBSA) która jest międzynarodową federacją działającą w paraolimpijskim sporcie goalball; zaświadczenie "Word Organisation Volleyball for Disabled" (WOVD), która jest międzynarodową federacją działającą w paraolimpijskim sporcie piłki siatkowej obejmującej dyscypliny piłki siatkowej na siedząco, piłki siatkowej na stojąco oraz piłki siatkowej plażowej oraz zaświadczenie "International Wheelchair and Amputee Federation" (IWAS), która jest międzynarodową federacją działającą w paraolimpijskim sporcie szermierka na wózkach.
W pozostałych sportach nie zostały przedłożone przedmiotowe zaświadczenia o przynależności do właściwej międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski, wobec powyższego Minister uznał, że wniosek nie spełnił wymogów z art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie, gdyż zaświadczenia nie zostały przedłożone w stosunku do wszystkich 15 sportów.
Minister nie skorzystał również z możliwości zastosowania w sprawie art. 11 ust. 6 ustawy o sporcie. Zwrot "minister właściwy do spraw kultury fizycznej może wyrazić zgodę" wskazuje na to, że ustawodawca przewidział kompetencje organu do wydania decyzji o wyrażeniu zgody na utworzenie polskiego związku sportowego w przypadku, gdy wniosek nie zawiera zaświadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie, jeżeli dotyczy on sportu osób niepełnosprawnych, w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przyjęcie tego rodzaju konstrukcji przez ustawodawcę oznacza wyposażenie organu administracji w uprawnienie do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisem prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt II GSK 745/09).
Norma prawna zawarta w tym przepisie w ocenia Ministra stanowi wyjątek od zasady, dlatego też zgodnie z powszechnie przyjętymi zasadami wykładni prawa, przepis powinien być interpretowany możliwie wąsko. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ stwierdził, iż nie jest celowym wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, w sytuacji gdy wnioskodawca nie przedłoży wymaganego zaświadczenia. Organ zauważył, że sport osób niepełnosprawnych, a w szczególności sport paraolimpijski podlega daleko idącym transformacjom zmierzającym do jego profesjonalizacji.
W ocenie organu tylko wąsko wyspecjalizowane w danym sporcie polskie związki sportowe są w stanie zapewnić szkolenie w danym sporcie na poziomie umożliwiającym skuteczne i efektywne uczestnictwo w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym. W ocenie organu organizacja szkoląca w kilkunastu bardzo różnych sportach, w której jedyną cechą łączącą zawodników jest fakt istnienia u nich dysfunkcji może nie być w stanie zapewnić poziomu wyszkolenia sportowego, umożliwiającego osiąganie sukcesów na arenach międzynarodowych. Profesjonalizacja i uzawodowienie sportu osób niepełnosprawnych powoduje, iż sytuacją pożądaną w sporcie wyczynowym jest szkolenie sportowców niepełnosprawnych w środowisku zawodników pełnosprawnych.
W ocenie organu zarówno sportowcy pełnosprawni jak i sportowcy niepełnosprawni winni być profesjonalistami traktowanymi w taki sam sposób w zakresie dostępności i możliwości szkoleniowych. Nie jest natomiast wskazana izolacja i zamykanie się tej grupy sportowców w gronie osób niepełnosprawnych. Ustawa o sporcie przewiduje dostęp do aktywności sportowej dla wszystkich i na równych zasadach, zniosła wcześniej istniejący podział na sport osób "pełnosprawnych" oraz "niepełnosprawnych". Sportowcy niepełnosprawni objęci są tą samą regulacją co pozostali sportowcy i powinni uczestniczyć we współzawodnictwie sportowym na tych samych zasadach i w ramach tego samego systemu.
W ocenie Ministra za trafnością powyższego rozwiązania przemawia również to, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego część istniejących polskich związków sportowych, w szczególności na etapie postępowania przed wydaniem postanowienia o jego zawieszeniu: Polski Związek Strzelectwa Sportowego, Polski Związek Kolarski, Polski Związek Pływacki, Polski Związek Towarzystw Wioślarskich, Polski Związek Żeglarski, Polski Związek Kajakowy, Polski Związek Tenisa Stołowego, Polski Związek Lekkiej Atletyki, Polski Związek Kręglarski, Polski Związek Brydża Sportowego, wyraźnie akcentowała swój sprzeciw wobec tworzenia nowego polskiego związku sportowego. Głównym argumentem podnoszonym przez związki był fakt, iż prowadzą one lub zamierzają one prowadzić współzawodnictwo sportowe osób niepełnosprawnych. Deklaracje te wynikają m.in. z wymogów zrzeszających je międzynarodowych federacji sportowych oraz z przekształceń zachodzących w ruchu paraolimpijskim.
Organ podkreślił, że niektóre z ww. związków podjęły już działalność w obszarze sportu osób niepełnosprawnych, np. Polski Związek Kajakowy, Polski Związek Żeglarski czy Polski Związek Tenisa Stołowego.
W związku z powyższym, wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego i prowadzenie działalności w tych sportach naruszałoby wyłączne prawa Polskiego Związku Kolarskiego oraz Polskiego Związku Towarzystw Wioślarskich wynikające z art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie.
W sportach, w których Wnioskodawca nie przedstawił zaświadczenia o przynależności do właściwej międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski, istniejące polskie związki sportowe prowadzą jednocześnie działalność, w kontekście zniesienia podziału na sport osób pełnosprawnych i niepełnosprawnych, sport traktowany jest jako całość, należy uznać, że na mocy art. 13 ustawy o sporcie przysługują istniejącym polskim związkom sportowym także w obszarze sportu osób niepełnosprawnych wyłączne uprawnienia wynikające z tego przepisu.
Zatem w tym zakresie Organ uznał za niecelowe skorzystanie z instytucji uznania administracyjnego wyrażonej w art. 11 ust. 6 ustawy o sporcie w celu wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, którego działalność mogłaby się pokrywać z działalnością innych związków.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, iż skorzystanie z instytucji uznania administracyjnego określonej w art. 11 ust. 6 ustawy o sporcie w powyższym wypadku wyklucza statuowana w art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie zasada wyłącznych praw polskiego związku sportowego. We wskazanej powyżej sytuacji, w zakresie już objętym działalnością konkretnego polskiego związku (związków) sportowego, w sytuacji, gdy kolejny podmiot występuje o zgodę na organizację współzawodnictwa sportowego w formie polskiego związku sportowego, Organ biorąc pod uwagę obowiązującą w obecnym stanie prawnym wskazaną wyżej zasadę wyłącznych praw, nie może wyrazić zgody na utworzenie kolejnego polskiego związku sportowego działającego w sportach, w których istnieje już polski związek sportowy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Minister Sportu działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 104 § 1 i 2 kpa, oraz art. 11 ust. 3 i 7 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 1 i 4, art. 11 ust. 6 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sportu i Turystyki nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] o odmowie wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego pod nazwą P. "[...]", złożonego przez P. "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasową argumentację oraz odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący P. "[...]". Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8, 12 oraz 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 11 ust. 1, 2, 3, 4 i 6, art. 12a oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie poprzez:
- 1. wydanie jednolitej decyzji dotyczącej wszystkich wnioskowanych sportów w oparciu o ten sam materiał dowodowy w sytuacji, gdy do każdej z wnioskowanych dyscyplin powinien zostać ustalony odrębny stan faktyczny i na jego podstawie wydane indywidualne rozstrzygnięcia;
- 2. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o sporcie poprzez wydanie decyzji odmawiającej wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego w sportach: goalball, piłka siatkowa na siedząco, piłka siatkowa plażowa, szermierka na wózkach, pomimo spełnienia przez P. "[...]" z siedzibą w W. wszystkich przesłanek ustawowych niezbędnych do rejestracji polskiego związku sportowego oraz braku innego związku sportowego kompetentnego do prowadzenia tych dyscyplin zgodnie z wymogami art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie;
- 3. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 11 ust. 6 ustawy o sporcie poprzez jego zawężoną interpretację nie uwzględniającą spełnianie przez Stronę skarżącą wszystkich przesłanek koniecznych do zastosowania tej normy i wydanie decyzji odmawiającej wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego w sportach: lekkoatletyka, kolarstwo (handbike, klasyczne, tandemy), pływanie, podnoszenie ciężarów, strzelectwo sportowe, taniec na wózkach, wioślarstwo, biathlon, hokej na sledgach, narciarstwo biegowe, narciarstwo alpejskie bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego dostępnego w sprawie materiału dowodowego i bez przeprowadzenia dowodów niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a przez to błędne ustalenie stanu faktycznego co do możliwości zapewnienia przez Stronę skarżącą odpowiedniego poziomu wyszkolenia sportowego, umożliwiającego osiąganie sukcesów na arenach międzynarodowych oraz organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie; ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek; powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy oraz reprezentowania tych sportów w międzynarodowych organizacjach sportowych.
W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] listopada 2015 r., którą po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] kwietnia 2015 r., odmawiającą wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego pod nazwą P. "[...]" zgodnie z wnioskiem strony w sportach: goalball, lekkoatletyka, kolarstwo (handbike, klasyczne, tandemy), piłka siatkowa na siedząco, piłka siatkowa plażowa, pływanie, podnoszenie ciężarów, strzelectwo sportowe, szermierka na wózkach, taniec na wózkach, wioślarstwo, biathlon, hokej na sledgach, narciarstwo biegowe, narciarstwo alpejskie. W stosunku do pozostałych sportów organ umorzył postępowanie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono przede wszystkim naruszenie art. 6, 7, 8 i 12 kpa, ani art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa ostać w związku z art. 11 ust. 1, 2, 3, 4 i 6, art. 12 a oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.
Zgodnie z art. 1 ustawy o sporcie, określa ona zasady uprawiania i organizowania sportu.
Jak stwierdzają autorzy Komentarza (M. Badura, H. Basiński, G. Kałużny, M, Wojcieszak, stan prawny na 1 września 2011 r.), odwołując się w tym zakresie do pracy autorstwa S. Gardiner, S. Boyes (w:) S. Gardiner, M. James, J. 0'Leary, R. Welsh, I. Blackshaw, S. Boyes, A. Caiger (Sports law..., s. 162) "Sport w Polsce zorganizowany został w sposób nawiązujący do tzw. modelu europejskiego, który zakłada jego instytucjonalizację o hierarchicznej oraz piramidalnej strukturze (...). U podstaw tej struktury znajdują się zawsze kluby sportowe. Ustawodawca co prawda zrezygnował z podkreślenia podstawowej roli klubów sportowych w strukturze organizacyjnej sportu, nie ulega jednak wątpliwości, że pozostaje to bez wpływu na tę strukturę. Tak samo jak dotąd zatem organizacja sportu na najniższym poziomie następuje w praktyce poprzez wykorzystanie formuły klubowej, wyżej znajdują się związki sportowe, a najwyżej polskie związki sportowe."
Powyższy pogląd potwierdzają wprost przepisy powołanej ustawy.
I tak, zgodnie z art. 3 ust. 1 u.s., działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego, przy czym klub sportowy działa jako osoba prawna.
Dla porządku wypada dodać, że szczególnym rodzajem klubu sportowego jest uczniowski klub sportowy (art. 4 ust. 1 u.s.), który działa na zasadach przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z 2003 r. Nr 96, poz. 874, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055 oraz z 2007 r. Nr 112, poz. 766), z wyłączeniem przepisów dotyczących rejestracji (ust. 2).
Z kolei w myśl art. 6 u.s. kluby sportowe, w liczbie co najmniej 3, mogą tworzyć związki sportowe, które działają w formie stowarzyszenia lub związku stowarzyszeń.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.s., w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie może być utworzony polski związek sportowy. Utworzenie polskiego związku sportowego przez związek sportowy wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej (ust. 2). Dopiero zatem na tym poziomie organizowania sportu wymagana jest zgoda centralnego organu administracji rządowej - ministra właściwego do spraw kultury fizycznej.
Art. 8 ust. 1 ustawy o sporcie stanowi, że członkiem polskiego związku sportowego może być klub sportowy, związek sportowy oraz inna osoba prawna, której statut, umowa albo akt założycielski przewiduje prowadzenie działalności w danym sporcie. Klub sportowy będący członkiem polskiego związku sportowego uczestniczy we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek (ust. 2). Oznacza to m.in., że taki klub sportowy ma obowiązek uczestniczyć we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek.
Przytaczany tu już wyżej przepis art. 11 ustawy o sporcie ma następujące brzmienie:
"1. Wniosek o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego składa się do ministra właściwego do spraw kultury fizycznej.
- 2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, wnioskodawca dołącza:
- 1) projekt statutu polskiego związku sportowego;
- 2) aktualny na dzień składania wniosku odpis z Krajowego Rejestru Sądowego wnioskodawcy;
- 3) szczegółowy opis sportu, w którym zamierza organizować i prowadzić współzawodnictwo, wraz z dokładną informacją o warunkach jego uprawiania oraz regułach i systemie współzawodnictwa w tym sporcie;
- 4) zaświadczenie o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski.
- 3. Minister właściwy do spraw kultury fizycznej odmawia wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, jeżeli wnioskodawca nie przedłoży dokumentów, o których mowa w ust. 2, albo jeżeli postanowienia projektu statutu są niezgodne z przepisami prawa, w szczególności naruszają wymagania określone w ustawie.
- 4. Polski Związek Sportowy działa w jednym sporcie, chyba że minister właściwy do spraw kultury fizycznej wyrazi zgodę na działanie polskiego związku sportowego w więcej niż jednym sporcie.
- 5. Minister właściwy do spraw kultury fizycznej prowadzi wykaz polskich związków sportowych. Wykaz jest ogłaszany na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw kultury fizycznej.
- 6. Minister właściwy do spraw kultury fizycznej może wyrazić zgodę na utworzenie polskiego związku sportowego w przypadku, gdy wniosek nie zawiera zaświadczenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, jeżeli dotyczy on sportu osób niepełnosprawnych.
- 7. Wyrażenie zgody oraz odmowa wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego następuje w drodze decyzji."
Jak widać, powołany przepis reguluje: 1) kompetencję ministra właściwego do spraw kultury fizycznej do wyrażenia zgody na założenie polskiego związku sportowego oraz na działanie polskiego związku sportowego w więcej niż jednym sporcie (ust. 1 i 4), a także obowiązek prowadzenia przez ten organ wykazu polskich związków sportowych (ust. 5). Ponadto art. 11 ustawy o sporcie określa wymogi formalne, jakie musi spełnić wnioskodawca ubiegający się o uzyskanie zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej, stanowiącej jeden z warunków utworzenia polskiego związku sportowego, w tym dokumenty, które należy przedłożyć wraz ze stosownym wnioskiem (ust. 1, 2 i 6).
W kontekście rozpatrywanej tutaj sprawy należy również zwrócić uwagę na ust. 4 powołanego przepisu, w myśl którego polski związek sportowy działa w jednym sporcie, chyba że minister właściwy do spraw kultury fizycznej wyrazi zgodę na działanie polskiego związku sportowego w więcej niż jednym sporcie.
Charakteryzując pozycję polskiego związku sportowego należy też zwrócić uwagę, że art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, który przyznaje polskim związkom sportowym tzw. prawa wyłączne, do których ustawa zalicza:
- 1) organizowanie i prowadzenie współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie;
- 2) ustanawianie i realizację reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek;
- 3) powołanie kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy;
- 4) reprezentowanie tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych.
W ten sposób w powołanym przepisie ustawodawca ustanowił zamknięty katalog praw wyłącznych polskiego związku sportowego, przyznając mu jednocześnie kompetencję do ich wykonywania (art. 13 ust. 1 u.s.). Czynienie przez związek użytku z tych kompetencji nie jest jednak obowiązkowe (zob. powołany wyżej Komentarz...M. Badura, H. Basiński, G. Kałużny, M, Wojcieszak). W Komentarzu...podkreśla się również, że to szczególna rola polskiego związku sportowego powoduje, że otrzymał on swoisty monopol w zakresie określonych sfer aktywności wskazanych w art. 13 ustawy o sporcie, a jednocześnie wskazuje, że wprowadzając regulację zawartą w art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, ustawodawca nie tyle przyznał dodatkowe, szczególne uprawnienia polskim związkom sportowym, co ograniczył swobodę innych podmiotów prawa do podejmowania działalności w zakresie związanym ze sportem.
Nadto w Komentarzu podniesiono - rozpatrując źródła sprawowania nadzoru przez organy państwa (w zakresie objętym wyłącznością) nad prywatnoprawnymi i samodzielnymi organizacjami społecznymi - że co prawda przynależność do określonego typu międzynarodowej organizacji sportowej (zob. art. 11 ust. 2 pkt 4 i art. 13 ust. 1 pkt 4 u.s.) warunkuje uzyskanie i posiadanie statusu polskiego związku sportowego, jednak z drugiej strony determinuje także udział reprezentacji kraju w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym. Gdyby polskie związki sportowe nie były członkami międzynarodowych organizacji sportowych, udział reprezentantów Polski w imprezach spoinowych rangi mistrzostw Europy czy mistrzostw świata, organizowanych przez międzynarodowe federacje, a nie przez struktury państwowe, byłby niemożliwy. Z tego względu ustawodawca niejako nadaje określone ramy organizacyjno-prawne sytuacji, która pozostaje poza jego wpływem i kontrolą.
To uprawnienia wynikające z członkostwa w międzynarodowych federacjach sportowych umożliwiają bowiem polskim związkom sportowym faktyczną realizację części uprawnień wyłącznych przyznanych im przez ustawodawcę (art. 13 ust. 1 pkt 3 i 4 u.s.), a nie odwrotnie.
W ocenie Sądu, na tle przedstawionego stanu prawnego w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie ma wykładnia art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie, w myśl którego do wniosku o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego, składanego do ministra właściwego do spraw kultury fizycznej, "... wnioskodawca dołącza (tzn. jest obowiązany dołączyć - dop. Sądu) zaświadczenie o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski."
Wnioskodawca, występując do Ministra Sportu i Turystyki o wyrażenie zgody na utworzenie polskiego związku sportowego w sporcie goalball, piłka siatkowa na siedząco, piłka siatkowa plażowa, szermierka na wózkach przedstawił zaświadczenia, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie Wnioskodawca przedłożył: zaświadczenie "International Blind Sports Federation" (IBSA) która jest międzynarodową federacją działającą w paraolimpijskim sporcie goalball; zaświadczenie "Word Organisation Volleyball for Disabled" (WOVD), która jest międzynarodową federacją działającą w paraolimpijskim sporcie piłki siatkowej obejmującej dyscypliny piłki siatkowej na siedząco, piłki siatkowej na stojąco oraz piłki siatkowej plażowej oraz zaświadczenie "International Wheelchair and Amputee Federation" (IWAS), która jest międzynarodową federacją działającą w paraolimpijskim sporcie szermierka na wózkach. Należy wiec jednoznacznie stwierdzić, że w stosunku do wyżej wymienionych sporów wnioskodawca wypełnił warunek określony w art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o sporcie.
Jak stwierdził sam organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skarżący w sportach goalball, piłka siatkowa na siedząco, piłka siatkowa plażowa, szermierka na wózkach spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do utworzenia Polskiego Związku Sportowego. Organ mimo to wydał jednak decyzję odmawiającą wyrażenia zgody na utworzenie polskiego związku sportowego pod nazwą P. "[...]", powołując się na fakt, że w stosunku do pozostałych sportów nie przedstawiono zaświadczenia o przynależności do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski.
Wydając powyższe rozstrzygnięcie organ w ocenie Sądu naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 9 k.p.a., który to przepis nakazuje organowi udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, organ winien w ocenie Sądu przed wydaniem zaskarżonej decyzji poinformować stronę, że istnieje możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku jedynie w stosunku do 4 dyscyplin sportowych tj. goalball, piłki siatkowej na siedząco, piłki siatkowej plażowej i szermierki na wózkach, gdyż tylko w stosunku do tych dyscyplin spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki do utworzenia Polskiego Związku Sportowego, czego nie zrobił.
Ponadto organ winien zwrócić również uwagę skarżącemu na treść art. 11 ust. 4 ustawy o sporcie.
Zgodnie z art. 11 ust. 4 u.s. polski związek sportowy co do zasady działa w jednym sporcie. Zasada ta nie ma charakteru absolutnego. W wyjątkowych sytuacjach związek może podjąć działalność w więcej niż jednym sporcie. Wymaga to jednak wyrażenia stosownej zgody przez ministra właściwego do spraw kultury fizycznej.
Składając bowiem wniosek o utworzenie Polskiego Związku Sportowego dla kilku dyscyplin sportowych skarżący winien w ocenie Sądu wystąpić zgodnie z treścią art. 11 ust. 4 o wyrażenie zgody na utworzenie takiego związku. W wypadku braku takiego wniosku organ winien pouczyć skarżącego o treści art. 11 ust. 4 ustawy o sporcie i w zależności od reakcji rozpatrywać wniosek jako całość bądź pojedynczo w odniesieniu do każdej dyscypliny sportowej jeżeli taka byłaby wola wnioskodawcy (skarżącego).
Wyjaśnienie tych kwestii doprowadziłoby zdaniem Sądu do możliwości rejestracji związku sportowego w 4 wyżej wskazanych dyscyplinach, w których przedłożono całość dokumentów wymaganych przepisami prawa.
Jak wynika z akt sprawy organ w niniejszym postępowaniu zaniechał wyjaśnienia kwestii związanych z art. 11 ust. 4 ustawy o sporcie, a także naruszył w ocenie Sądu art. 9 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił przedmiotową decyzję. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Na zakończenie należy wskazać, że Sądowi orzekającemu w tej sprawie znane jest stanowisko doktryny, z którego wynika, że jeżeli chcemy zarejestrować związek sportowy dla kilku dyscyplin to w stosunku do wszystkich muszą być spełnione przesłanki z ustawy o sporcie art. 11 ust. 2 oraz musi być zgoda Ministra Sportu art. 11 ust.
- 4. Jednak w niniejszej sprawie mamy doczynienia ze sportem osób niepełnosprawnych, tak więc organ powinien w sposób prawidłowy zastosować art. 9 k.p.a.