Uzasadnienie
Sygn. akt:
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2020 r. Minister Rozwoju na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1291, dalej: ustawa o CEIDG) z urzędu sprostował wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący przedsiębiorcy: A. S., [...] (dalej: skarżący) zawierający następującą niezgodność ze stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych: w rubryce "Data trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej" zostało wpisane "20.08.2001", a powinno być wpisane "2003-12-31"..
Jak wynika z akt, w dniu 30 września 2019 r. ówczesny Minister Przedsiębiorczości i Technologii otrzymał informację od Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] we [...] o możliwej nieprawidłowości we wpisie skarżącego w ewidencji przedsiębiorców - CEIDG. Dotyczyła ona daty zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Organ stwierdził jej niezgodność z danymi zgromadzonymi w rejestrze Urzędu Skarbowego. Naczelnik US powiadomił Ministra, że według danych zgromadzonych przez Urząd Skarbowy, prawidłowa data trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego przypada na dzień 1 stycznia 2004 r., a nie jak wskazał przedsiębiorca w CEIDG, na dzień 20 sierpnia 2001 r.
Powyższe oznaczało, w ocenie organu, istotną rozbieżność w zakresie tej samej danej w różnych rejestrach publicznych, podczas gdy dane te winny być tożsame i zbieżne, bowiem wskazują na konkretne okresy aktywności gospodarczej przedsiębiorcy i wpływają na obowiązki skarbowo-ubezpieczeniowe. W tym zakresie pomiędzy rejestrami publicznymi takie rozbieżności winny być eliminowane w celu ustalenia prawidłowej informacji, w tym przypadku informacji o prawidłowej dacie, w której przedsiębiorca trwale zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej.
W dniu 4 października 2019 r. Minister skierował do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie faktycznej daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej i ewentualnego przedłożenia dokumentów, celem ustalenia stanu faktycznego. Wezwanie zostało wysłane na adres do doręczeń skarżącego wskazany w CEIDG, tj. [...]. Zwrot korespondencji do nadawcy zwierał adnotację: "Adresat wyprowadził się".
W dniu 13 listopada 2019 r. Minister Przedsiębiorczości i Technologii wystąpił do Naczelnika US [...] oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w celu uzyskania informacji o okoliczności zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.
Pismem z 27 listopada 2019 r. Naczelnik US [...] poinformował, że skarżący w 2004 r. złożył do US zeznanie roczne PIT za 2003, w którym wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Naczelnik US wskazał, że właściwą datą, którą należy uznać za dzień trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej jest 1 stycznia 2004 r. Z kolei ZUS w piśmie z dnia 26 listopada 2019 r. wskazał, że ostatnie wpłaty z tytułu składek ubezpieczeniowych skarżący dokonał w październiku 2001 r.
Pismem z 11 grudnia 2019 r. Minister Rozwoju - następca prawny Ministra Przedsiębiorczości i Technologii - zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o CEIDG, możliwości złożenia ostatecznych wyjaśnień w sprawie i zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Ponownie korespondencja kierowana do skarżącego na jego adres do doręczeń wróciła z adnotacją "Adresat wyprowadził się".
Skarżący nie złożył wyjaśnień w sprawie. Nie zapoznał się także z aktami sprawy.
W powyższych okolicznościach Minister Rozwoju wydał postanowienie z [...] lutego 2020 r., którym sprostował wpis skarżącego w CEIDG poprzez zmianę w zakresie daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Minister wydając ww. postanowienie stwierdził, że wpis jest niezgodny ze stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych. Przedmiotem sprostowania była zmiana w zakresie daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, polegająca na wskazaniu we wpisie skarżącego w CEIDG jako daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej dnia 31 grudnia 2003 r. zamiast dnia 20 sierpnia 2001 r., która według organu nie znajdowała pokrycia w zebranym materiale dowodowym. Minister Rozwoju oparł swoje stanowisko na treści pisma Naczelnika US [...], stwierdzające, iż skarżący trwale zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1.01.2004 r. Z uwagi na to, że w rubryce "Data trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej" ujawnia się ostatni dzień wykonywania działalności gospodarczej, organ przyjął, że w ww. rubryce powinna być wpisana data: 31.12.2003 r. Tym samym Minister uznał, że niezgodna z innymi rejestrami publicznymi jest informacja w CEIDG, zgodnie z którą skarżący trwale zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej w dniu 20 sierpnia 2001 r. W końcowej części postanowienia widnieje pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia – skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowienie zostało wysłane skarżącemu na adres do doręczeń wskazany w CEIDG. W dniu 16 marca 2020 r. Poczta Polska podjęła decyzję o zwrocie korespondencji do organu.
W dniu 9 marca 2020 r. skarżący, w związku z informacją uzyskaną z Poczty Polskiej SA pisemnie wystąpił do organu o informacje związane z korespondencją z Ministerstwa Rozwoju.
W dniu 1 kwietnia 2020 r. organ udzielił pisemnej informacji o przedmiocie postępowania administracyjnego, dotyczącego sprostowania wpisu do CEID. Z uwagi na obowiązujący w Polsce stan epidemii, Minister Rozwoju, w ramach realizacji uprawnienia do zapoznania się z aktami administracyjnymi sprawy w trybie art. 73 k.p.a., przesłał skarżącemu kopię ostatecznego rozstrzygnięcia Ministra Rozwoju z dnia [...] lutego 2020 r. Ww. pismem Minister poinformował skarżącego, że doręczenie kopii postanowienia, w związku z udostępnieniem akt administracyjnych, nie wywołuje żadnych skutków procesowych w postaci możliwości wniesienia środka zaskarżenia. Taki skutek bowiem wywoływało, w ocenie organu, postanowienie z [...] lutego 2020 r. doręczane skarżącemu w lutym 2020 r. Informację w tym zakresie przekazano skarżącemu także podczas rozmowy telefonicznej.
W dniu 22 maja 2020 r. A. S. wniósł skargę do WSA w Warszawie na postanowienie Ministra Rozwoju z [...] lutego 2020 r. W skardze wskazał, że nie zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem. Podniósł, że nie doręczono mu postanowienia na właściwy adres, dlatego przyjmuje, że postanowienie odebrał dopiero w dniu 1 kwietnia 2020 r., na skutek zapoznania się z aktami sprawy poprzez doręczenie jego kopii. Skarżący wskazał, że badany okres dotyczy czasu sprzed 19 lat, dlatego należy uznać, że prostowanie jego wpisu w CEIDG było niezasadne. Skarżący wniósł o zwolnienie w całości z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nadto z ostrożności procesowej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do WSA w Warszawie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, względnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, iż zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o CEIDG, Minister Przedsiębiorczości i Technologii dokonuje sprostowania wpisu przedsiębiorcy w CEIDG w przypadku, gdy wpis w CEIDG zawiera oczywiste błędy, niezgodność z treścią wniosku przedsiębiorcy lub stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych. Wyjaśnił, że Rejestrem Publicznym, o którym stanowi powołany przepis, jest Centralny Rejestr Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP) prowadzony przez właściwe Urzędy Skarbowe (US) oraz rejestr płatników składek prowadzony przez ZUS, KRUS czy GUS. Każdy z wymienionych rejestrów gromadzi kluczowe informacje na temat przedsiębiorcy podatnika oraz płatnika składek ubezpieczeniowych w zakresie przepisów podatkowych oraz ubezpieczeniowych.
Prowadzą one w tym zakresie odrębne postępowania wyjaśniające. Zarówno ZUS jak i US dysponują w tym zakresie odpowiednimi kompetencjami oraz stosownymi narzędziami. Dane zgromadzone w rejestrach publicznych winny znajdować odzwierciedlenie w rejestrze przedsiębiorców - CEIDG. Dane w poszczególnych rejestrach w zakresie - czy to aktywności gospodarczej przedsiębiorcy, jej ograniczenia wskutek zawieszenia, czy wznowienia bądź jej trwałego zaprzestania - winny być tożsame i jednolite. Rozwijając ostatnią z wymienionych przesłanek niezgodności wpisu ze stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych, organ podkreślił, że sprostowanie wpisu w CEIDG możliwe jest tylko wtedy, gdy Minister w toku postępowania potwierdzi w sposób jednoznaczny i wyraźny istnienie niezgodności określonej danej wpisowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o CEIDG, z danymi zgromadzonymi w innych rejestrach publicznych.
Organ wskazał, że przepis art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o CEIDG, tworzy zamknięty (numerus clausus) katalog danych podlegających wpisowi do CEIDG. Katalog ten zawiera więc wszystkie i zarazem jedyne dane podlegające wpisowi do CEIDG. Istotą instytucji sprostowania jest usuwanie rozbieżności wśród danych, którymi dysponują poszczególne organy publiczne, w tym w zakresie prawidłowych okresów zawieszenia oraz wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Brzmienie powołanego przepisu wyraźnie wskazuje, że wyjaśnienia czy twierdzenia samego przedsiębiorcy w zakresie konkretnej danej wpisowej (np. wyjaśnienia co do daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej), nie są wystarczające do sprostowania wpisu i pozytywnego dla przedsiębiorcy rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Organ - zgodnie z literalnym oraz funkcjonalnym brzmieniem powołanego przepisu - opiera się przede wszystkim na informacjach zebranych przez inne organy publiczne i stwierdza wówczas czy zachodzą rozbieżności, stanowiące podstawę do sprostowania wpisu w CEIDG.
W przypadku braku takich rozbieżności, co w rezultacie przesądza o braku podstaw do sprostowaniu wpisu przedsiębiorcy w CEIDG w świetle art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o CEIDG, obowiązkiem Ministra jest odmowa dokonania sprostowania wpisu w CEIDG.
Organ podkreślił, iż w myśl art. 16 ustawy o CEIDG, domniemywa się, że dane w CEIDG są prawdziwe. Z uwagi na odpowiedzialność przedsiębiorcy, którą statuuje powołany przepis, za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do CEIDG nieprawdziwych danych, ma on obowiązek dbać o to, że jego wpis będzie odpowiadał stanowi faktycznemu i prawnemu. Przedsiębiorca ma zatem interes w tym, aby dane w jego wpisie w CEIDG, były prawdziwe, aktualne i znajdowały odzwierciedlenie w rzeczywistym stanie rzeczy. Wskazał, iż na przedsiębiorcy - jako profesjonalnym podmiocie w obrocie gospodarczym ciąży obowiązek kształtowania swojego wpisu w CEIDG w sposób zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Podkreślił, że dane przedsiębiorcy w CEIDG winny być każdorazowo prawdziwe, aktualne oraz winny znajdować pełne odzwierciedlenie w innych rejestrach publicznych w zakresie zobowiązań podatkowych czy ubezpieczeniowych.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy i ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ wskazał, że przedmiotem kontrolowanego postępowania mogło być wyłącznie ustalenie, czy wpis skarżącego w CEIDG jest zgodny z danymi zgromadzonymi w innych rejestrach publicznych, tj. ZUS bądź US. Podstawę postępowania stanowił przepis art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o CEIDG i wyłącznie w tym obszarze, Minister był uprawniony dokonywać stosownych ustaleń.
Minister zaznaczył, że instytucja "sprostowania", o której mowa w art. 34 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o CEIDG, jest jedynym na gruncie przepisów ustawy o CEIDG narzędziem pozwalającym na zmianę wpisu przedsiębiorcy z urzędu w drodze czynności dokonywanej przez Ministra Rozwoju. Sprostować wpis można wyłącznie wówczas, gdy zachodzi jedna z trzech przesłanek enumeratywnie określonych w art. 34 ust. 1 w punktach od 1 do 3 ustawy o CEIDG.
W tej sytuacji, Minister stwierdzając istnienie przesłanki w zakresie daty zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, dokonał tej czynności z urzędu. Oparł się o poczynione w toku postępowania ustalenie, że skarżący działalność gospodarczą rozpoczął w 1990 r., a zaprzestał w 2004 r.
Organ podkreślił, że skarżący zaniedbał zgłoszenia informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności czym naruszył art. 15 ustawy o CEIDG. Zaniedbał także obowiązujące w poprzednim stanie prawnym w tym samym zakresie przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz przepisy ustawy - Prawo działalności gospodarczej. Zaniedbanie, o którym mowa powyżej dotyczy nie tylko niezgłoszenia do CEIDG (a wcześniej EDG) informacji o trwałym zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej, ale także braku aktualizacji w zakresie adresu do doręczeń.
Organ zaznaczył, ze zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CEIDG, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o zmianę wpisu w CEIDG w terminie 7 dni od dnia zmiany danych dotyczących adresu do doręczeń. Przedsiębiorca w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o CEIDG, w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej na obowiązek złożyć wniosek o wykreślenie z CEIDG.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o CEIDG, minister właściwy do spraw gospodarki, doręcza pisma przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG wyłącznie na adres do doręczeń wpisany do CEIDG. Jeżeli przedsiębiorca nie dokona zmiany wpisu do CEIDG w przypadku zmiany adresu do doręczeń, doręczenie pisma na dotychczasowy adres ma skutek prawny. Organ w związku z powyższym podkreślił, iż wszelka korespondencja kierowana do skarżącego w toku postępowania była doręczana na zgłoszony do Ewidencji adres do doręczeń, który widniał we wpisie skarżącego.
W tym stanie rzeczy, w ocenie organu, podnoszenie przez skarżącego zarzutu braku doręczenia postanowienia Ministra Rozwoju z [...] lutego 2020 r. w lutym 2020 r. na wskazany przez niego adres do doręczeń po dwukrotnej awizacji przez Pocztę Polską S.A., nie znajduje uzasadnienia.
Zdaniem organu, rozstrzygnięcie w przedmiocie sprostowania wpisu w CEIDG zostało zgodnie z dyrektywą określoną w art. 36 ust. 1 ust. i 2 ustawy o CEIDG skutecznie doręczone na adres do doręczeń skarżącego wskazany w CEIDG. W tym zakresie Minister uznał argumentację skarżącego za chybioną.
Zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2020 r. (pkt 1) Sąd uznał skargę za wniesioną w terminie.
Pełnomocnik z urzędu wyznaczony w postępowaniu sądowym pismem z 3 grudnia 2020 r. podtrzymał stanowisko skarżącego. Niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, zarzucił organowi:
- 1) naruszenie art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o CEIDG poprzez jego wadliwe zastosowanie,
- 2) naruszenie art. 7 k.p.a. t.j. zasady prawdy obiektywnej poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu postępowania dowodowego zmierzającego do weryfikacji okoliczności będących podstawą do wydania postanowienia,
- 3) naruszenie art. 9 k.p.a. tj. zasady informowania stron postępowania poprzez niewskazanie w treści zarówno postanowienia, jak i odpowiedzi na skargę korespondencji pomiędzy organem administracji publicznej a ZUS oraz US, która miała być podstawą do wydania postanowienia,
- 4) naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wglądu w akta sprawy;
- 5) naruszenie art. 81 1 k.p.a. tj. zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony poprzez założenie, że skarżący prowadził działalność gospodarczą po dniu 20 sierpnia 2001 r. przy jednoczesnym braku wyraźnych dowodów na potwierdzenie ww. założenia.
- 6) Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu – kopii postanowienia Ministra Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2020 r. na okoliczność odmowy skarżącemu wglądu do akt sprawy (załączonego do pisma).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").
Odnosząc się do wniosku Ministra Rozwoju o odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu ustawowego, należy wyjaśnić, że Sąd uznał za bezskuteczną próbę doręczenia skarżącemu zaskarżonego postanowienia za pośrednictwem Poczty Polskiej z uwagi na brak niezbędnych adnotacji, dowodzących spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 44 § 2 k.p.a. – o sposobie awizacji tego pisma (skrzynka pocztowa, drzwi mieszkania adresata). Wbrew stanowisku organu, Sąd uznał natomiast za prawidłowe doręczenie ww. postanowienia skarżącemu – doręczenie, o którym mowa w piśmie organu z 1 kwietnia 2020 r. (k.3 akt administracyjnych), co nastąpiło 22 kwietnia 2020 r. Skarga została wniesiona do organu w dniu 22 maja 2020 r. Dokonując oceny terminowości wniesienia skargi, Sąd miał na uwadze regulację art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołaniem nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2000 r. poz. 568), zgodnie z którą, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Powyższy przepis został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875). Powyższa ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw w dniu 16 maja 2020 r., a zgodnie z art. 76 tej ustawy wchodziła ona w życie z dniem następującym po jej ogłoszeniu, czyli w dniu 17 maja 2020 r. W myśl art. 68 ust. 7 ww. ustawy, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Tak więc, bieg terminów został wznowiony z dniem 24 maja 2020 r. (niedziela). Powyższe unormowania wstrzymujące bieg terminów procesowych spowodowały, iż skarga wniesiona w dniu 22 maja 2020 r. musiała zostać uznana za wniesioną w terminie.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Organ nie przeprowadził bowiem postępowania wyjaśniającego w sposób umożliwiający kontrolę sądowoadministracyjną zaskarżonego postanowienia, czym naruszył art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nadto pouczając błędnie skarżącego o sposobie zaskarżenia postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r., pozbawił go możliwości skorzystania z dwukrotnego zbadania sprawy przez organ, na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).
Zdaniem Sądu, organ w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaniechał stosowania podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego. K.p.a. w ocenie Sądu miał zastosowanie w sprawie niniejszej, na co wskazuje analiza systemowa ustawy o CEIDG, która prowadzi do wniosku, iż stosowanie Kodeksu wyłączone jest w sytuacjach wskazanych w ustawie (vide - art. 19 - informacja w CEIDG o dacie wznowienia wykonywania działalności gospodarczej, art. 30 - wykreślenie przedsiębiorcy z CEIDG, art. 41 - potwierdzenie w CEIDG upoważnienia pełnomocnika do prowadzenia sprawy w imieniu przedsiębiorcy, art. 46 -zaświadczenie o wpisie do CEIDG), do których postępowanie w sprawie sprostowania wpisu nie należy.
Podobny pogląd wypowiedziany został w doktrynie prawa (E. Komierzyńska-Orlińska [w:] A. Żywicka, E. Komierzyńska-Orlińska, Komentarz do ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punktach Informacji dla Przedsiębiorcy [w:] Konstytucja biznesu. Komentarz, Warszawa 2019, art. 34), gdzie wskazano, iż "Sprostowanie wpisu w CEIDG następuje w drodze postanowienia organu ewidencyjnego (ministra właściwego do spraw gospodarki). W świetle Kodeksu postępowania administracyjnego przedsiębiorca, którego dane miałyby ulec sprostowaniu, może złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ ewidencyjny.".
Należy zauważyć, iż instytucja sprostowania wpisu uregulowana w przepisach art. 34 i nast. ustawy o CEIDG stanowi wyjątkowe uregulowanie, pozwalające na skontrolowanie z urzędu wpisu do Ewidencji dokonanego przez przedsiębiorcę. W tym celu niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, do którego, zdaniem Sądu, zastosowanie mają przepisy k.p.a. o postępowaniu dowodowym.
W niniejszej sprawie, skarżący w dniu 26 września 2019 r. złożył na stosownym formularzu informację o zakończeniu działalności gospodarczej, wpisanej do CEIDG, z datą wsteczną - dniem 20 sierpnia 2001 r. Następstwem tej czynności, zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o CEIDG jest wykreślenie przedsiębiorcy z CEIDG z urzędu. Zdaniem Sądu, obowiązkiem organu było wykazanie przy pomocy dostępnych środków dowodowych spełnienie przesłanek do sprostowania wpisu do CEIDG skarżącego, w zakresie daty zakończenia przez niego działalności gospodarczej. W tym wypadku winien był wykazać sprzeczność daty zakończenia działalności wynikającej z Ewidencji (20.01.2001 r.) z innymi rejestrami publicznymi. Tymczasem, w aktach sprawy widnieje jedynie wniosek US [...] wniesiony w formie elektronicznej (k-13 akt administracyjnych), oraz późniejsza korespondencja organu z ww. Urzędem. Zdaniem Sądu, taka informacja US winna skutkować przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego, prowadzącego do zgromadzenia odpowiednich materiałów dowodowych o charakterze źródłowym (np. wyciągi z rejestrów), na których organ zamierza oprzeć swoje ustalenia.
Organ winien prowadzić postępowanie dowodowe w taki sposób, aby umożliwić ustosunkowanie się do zgromadzonego materiału zarówno stronie postępowania, jak i następczo Sądowi, na skutek wniesionej skargi. Nie sposób jednak postawić zarzutu organowi z powodu uniemożliwienia obrony swoich praw przez skarżącego poprzez doręczanie pism skarżącemu na nieaktualny adres. Organ, dokonując doręczeń pism z dnia 4 października oraz z 11 grudnia 2019 r. posłużył się przewidzianym w art. 16 ustawy o CEIDG domniemaniem prawidłowości danych adresowych skarżącego, znajdujących się w CEIDG (praesumptio iuris tantum) oraz zasadą dokonywania doręczeń na adres widniejący w Ewidencji (art. 36 ustawy o CEIDG). Niewątpliwie jednak sytuacja związana z pandemią Covid-19 i wynikający z niej brak możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi, udokumentowany przedstawionym przez pełnomocnika z urzędu skarżącego, ustanowionego przez Sąd, pismem z 1 kwietnia 2020 r. uniemożliwił skarżącemu obronę swoich praw poprzez przedstawienie własnej oceny dowodów oraz wskazanie na dowody, które mogłyby te ustalenia przedstawić w odmiennym świetle w postępowaniu sądowym.
Sąd równocześnie stwierdził, iż nawet, gdyby ten dostęp został skarżącemu umożliwiony, trudno byłoby na podstawie zawartości akt administracyjnych podjąć polemikę z materiałem dowodowym, gdyż organ go nie zgromadził, poprzestając jedynie na wniosku US W. i korespondencji prowadzonej z tym organem fiskalnym.
W ocenie Sądu nie można pominąć, iż ustalenie faktu (oraz daty) trwałego zaprzestania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę jest prawnie doniosłe, bowiem, jak wspomniano wcześniej, stanowi jedną z okoliczności wymienionych w art. 29 ust. 1 ustawy o CEIDG, skutkującą obligatoryjnym wykreśleniem przedsiębiorcy z CEIDG, w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw gospodarki.
Organ, ponownie rozpoznając sprawę, weźmie pod uwagę, iż z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o CEIDG wynika, że ustawa nie określa, na czym powinno polegać stwierdzenie trwałego zaprzestania wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. W doktrynie wskazuje się, że takie stwierdzenie może oznaczać uzyskanie przez organ ewidencyjny każdej wiarygodnej informacji odnośnie do trwałego zaprzestania wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i przyjęcie jej do wiadomości (op.cit., Komentarz do art. 29).
Rozpoznając sprawę ponownie, organ dołączy do akt sprawy materiał dowodowy na poparcie konieczności przedmiotowego sprostowania wpisu do Ewidencji, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.). Jeżeli rezultatem będzie ponowne wydanie postanowienia w trybie art. 34 ustawy o CEIDG, to zawrze w nim stosowne pouczenie o przysługującym stronie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. Sąd nie orzekł o kosztach nie pokrytej w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu, gdyż tę kwestię rozpozna odrębnie referendarz sądowy.