Uzasadnienie
A. K., przedstawiciel ustawowy małoletniego K. K., zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podniosła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem – T. K. i synem (skarżącym w niniejszej sprawie). Podkreśliła, że rodzina znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na zakres wydatków ponoszonych na leczenie syna, w tym koszty specjalistycznej opieki ortopedycznej, neurologicznej, endokrynologicznej. Wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez T. K. wynosi 2 338 złotych netto jako płaca zasadnicza oraz nieregularnie otrzymywana premia (w lipcu sięgająca kwoty 1 855 złotych), czy inne zmienne od 123 złotych do 758 złotych miesięcznie. A. K. otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne z ośrodka pomocy społecznej z uwagi na sprawowaną opiekę nad synem w kwocie 1559 złotych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu przedłożono także wyciąg z rachunku bankowego należącego do T. K., z którego wynika, że saldo na nim oscylowało w ramach debetu sięgającego minimum 2 633 złotych a maksimum 60000 złotych.
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zważył, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast art. 249a p.p.s.a. powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem złożonej skargi jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotycząca odmowy skierowania na leczenie poza granicami kraju. Zgodnie natomiast z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący K. K. jest zatem zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy.
Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, uznać należy, że zasadnym jest ustanowienie dla K. K., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego – A. K., adwokata.
Otóż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie ojciec skarżącego – T. K. otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 2 338 złotych netto (okresowo i nieregularnie powiększane o premie i inne zmienne). A. K. otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne z ośrodka pomocy społecznej z uwagi na sprawowaną opiekę nad synem w kwocie 1559 złotych. W ramach tych środków rodzice skarżącego ponoszą wydatki związane zarówno z bieżącym utrzymaniem, jak i koszty leczenia i rehabilitacji syna (skarżącego w niniejszym postępowaniu). Uwzględniając skalę i cel powyższych wydatków, uznać należy, iż dochód T. K. i A. K., nie pozwala im na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Również z zapisów rachunku bankowego wynika, że odnotowany jest na nim stały debet.
Tymczasem, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, prawo pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Brak środków finansowych nie może stanowić bariery uniemożliwiającej stronie dochodzenie swych naruszonych praw przed sądem (sygn. akt I GZ 444/13).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.