Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 139/05

Uzasadnienie

VISA/Wa 139/05

"K." Sp. z o.o. w W. złożyła skargę w trybie art. 52 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na "inny akt administracyjny", w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2004 roku nr [...] w przedmiocie wykluczenia firmy "K." Sp. z o.o. z listy wykonawców akredytowanych do świadczenia usług w programach: Rozwój i modernizacja przedsiębiorstw w oparciu o nowe technologie Phare 2002/2003, Wstęp do jakości Phare 2002, Program Rozwoju Przedsiębiorstw Phare 2002/2003, Technologie Informatyczne dla Przedsiębiorstw Phare 2002/2003, Program Rozwój Przedsiębiorstw Phare 2001 oraz Wstęp do Jakości Phare 2000. Skargę poprzedziło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w postaci odwołania z dnia 14 października 2004 roku.

Zaskarżonemu aktowi administracyjnemu zarzuciła:

1. I. naruszenie prawa procesowego, procesowego a to w szczególności:
2. 1) art. 10 § 1, art. 28, art. 61 § 1, art. 75 § 1 art. 77 § 1 art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez wydanie innego aktu administracyjnego pomimo nieprzeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego,
3. 2) § 10 i 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 18 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania i uchylania przez Polska Agencje Rozwoju Przedsiębiorczości akredytacji wykonawcom usług doradczych oraz trybu wyboru najkorzystniejszej oferty realizacji tych usług poprzez niezastosowanie w sprawie procedury określonej w ww. przepisach,
4. 3) punktu 11 Regulaminu Komisji Oceniającej akredytującej doradców w ramach Programu Phare 2002 i 2003 poprzez niezastosowanie w sprawie procedury określonej w ww. przepisie,
5. II. naruszenie prawa materialnego poprzez:
6. 1) błędne przyjęcie, że firma "K." Sp. z o. o. oraz zgłoszeni przez nią eksperci nie dotrzymali zobowiązań zawartych w klauzulach etycznych,
7. 2) zatajenie, że prawdziwym powodem wydania zaskarżonego aktu administracyjnego jest fakt toczenia się postępowania przygotowawczego przed Prokuraturę Okręgową w [...].

Wskazując na powyższe "K." Sp. z o.o. w W. wnosiła o uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego w całości.

W odpowiedzi na skargę Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości wnosił o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie organu, wykluczenie wykonawcy, skarżącego w niniejszej sprawie, z listy akredytowanych jest wynikiem negatywnej oceny wywiązywania się z obowiązków przyjętych dobrowolnie przez uczestników programu, co wskazuje na cywilny charakter stosunku łączącego PARP z akredytowanym wykonawcą.

Żaden przepis ustawy o utworzeniu PARP nie zawiera unormowań przyznających Prezesowi PARP kompetencji do wydawania rozstrzygnięć w trybie kpa. Wykonując zadnia ustawowe PARP dokonuje czynności cywilnoprawnych, składając oświadczenia woli i zawierając umowy. Sam fakt wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej nie oznacza automatycznego uprawnienia do działania w formach władczych - wydawania władczych i jednostronnych rozstrzygnięć podejmowanych w indywidualnej sprawie. Indywidualny charakter sprawy nie oznacza jeszcze, że jej załatwienie poddane jest procedurze administracyjnej. Akt administracyjny zewnętrzny może być wydany tylko w przypadkach ściśle określonych prawem powszechnie obowiązującym. Muszą to być przy tym przepisy prawa materialnego. Upoważnienia nie można przecież domniemywać tylko z samej pozycji organu w strukturze organów państwowych.

Wykluczenie z listy akredytowanych wykonawców nie może więc mieć w żadnym razie formy decyzji administracyjnej. Brak też jest podstaw zakwalifikowania czynności wykluczenia skarżącej z listy akredytowanych do programu Phare, do kategorii aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca nie wskazuje, jaki przepis prawa materialnego jest źródłem jej uprawnienia, jakie przepisy ustawy o utworzeniu PARP naruszył Prezes PARP wykluczając ją z listy akredytowanych wykonawców. Nie wskazała również podstaw uznania czynności wykluczenia za czynność o charakterze publicznoprawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres działania sądów administracyjnych określa § 2 i 3 art. 3 ustawy. Sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie lub też rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
3. 4) inne niż decyzja czy postanowienie akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4. 5) akty nienormatywne jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
5. 6) akty prawa miejscowego, wydawane przez terenowe organy administracji rządowej lub organy jednostek samorządu terytorialnego;
6. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
7. 8) bezczynność organów określonych w pkt 1-4;
8. 9) czynności poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy ustaw szczególnych.

Spółka z o.o. "K." w W. złożyła skargę na pismo Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] października 2004 roku traktując je jako "inny akt administracyjny" w rozumieniu art. 3 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem sądu, skarga podlega odrzuceniu albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wykluczenie firmy "K" Sp. z o.o. z listy wykonawców akredytowanych do świadczenia usług w programach: "Rozwój i modernizacja przedsiębiorstw w oparciu o nowe technologie Phare 2002/2003"; "Wstęp do jakości Phare 2002"; "Program rozwoju przedsiębiorstw Phare 2002/2003": "Technologie informatyczne dla przedsiębiorstw Phare 2002/2003"; "Program rozwoju przedsiębiorstw Phare 2001"; "Wstęp do jakości Phare 2000" stanowi czynność nieobjętą zakresem właściwości sądu administracyjnego.

Z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy wynika, że akt lub czynność z zakresu administracji publicznej musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek. Skarżąca nie wskazała jaki przepis prawa materialnego stanowi źródło jej uprawnienia.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oraz jej organy, w tym Prezes, działają na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości /Dz.U. nr 109. poz. 1158 ze zm./. PARP realizuje zadania z zakresu administracji rządowej, które zostały określone w programach rozwoju gospodarki, w szczególności w zakresie wspierania:

1. 1) rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw,
2. 2) eksportu,
3. 3) rozwoju regionalnego,
4. 4) wykorzystania nowych technik i technologii,
5. 5) tworzenia nowych miejsc pracy, przeciwdziałaniu bezrobociu i rozwoju zasobów ludzkich.

Określone w ustawie zadania są realizowane poprzez m. in. udzielanie pomocy finansowej przedsiębiorcom oraz świadczenie usług szkoleniowych, doradczych i informacyjnych. Działania PARP finansowane są ze środków publicznych, w tym ze środków otrzymanych z Unii Europejskiej w ramach pomocy przedakcesyjnej - programu Phare. Wszystkie programy finansowane z udziałem funduszy Phare są realizowane zgodnie z obowiązującymi procedurami. Były one znane skarżącej, co sama przyznała. Zarówno procedura akredytacji jak i wykluczenia z listy akredytowanych wykonawców odbywa się według zasad określonych w programie Phare. Zgodnie z przyjętymi procedurami, akredytowani wykonawcy przyjmowali na siebie dobrowolnie obowiązki oraz godzili się na wykluczenie z listy akredytowanych wykonawców w przypadku niedotrzymania jakiegokolwiek zobowiązania zawartego w deklaracji. Stosunek akredytowanego wykonawcy z PARP świadczy o jego cywilnym charakterze.

Analiza ustawy o utworzeniu PARP pozwala na stwierdzenie, że żaden jej przepis nie daje Prezesowi PARP kompetencji do wydawania rozstrzygnięć w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, wręcz przeciwnie, Prezes PARP wykonuje swoje zadania w formie czynności cywilnoprawnych charakteryzujących się w tym przypadku: swobodą stron, co do przystąpienia do projektu, poddania się rygorom uczestnictwa, w tym możliwości cofnięcia akredytacji.

W sposób niebudzący wątpliwości potwierdza to art. 6c ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości i § 11 wydanego na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 roku w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania i uchylania przez Polska Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości akredytacji wykonawco, usług doradczych oraz trybu wyboru najkorzystniejszej oferty realizacji tych usług /Dz,04.187.1937/. Jednakże przepis art. 6c ustawy, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 28 maja 2004 roku o zmianie ustawy o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oraz niektórych innych ustaw /Dz.U.04.145.1537/, nie stosuje się w odniesieniu do wsparcia udzielonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości ze środków pomocy przedakcesyjnej Unii Europejskiej.

Także w stanie prawnym obowiązującym w dniu [...] października 2004 roku uprawniony jest wniosek, że wykluczenie wykonawcy z listy akredytowanych wykonawców wskazuje na cywilny charakter stosunku łączącego PARP z akredytowanym wykonawcom.

Akty lub czynności stanowią formę działania wtedy, gdy należy stosować prawo materialne. W niniejszej sprawie bark jest przepisu prawa materialnego, którego przedmiotem byłby określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny.

Brak przepisu prawa materialnego stanowiące źródło uprawnienia skarżącej, charakter czynności akredytacji i analiza podstaw prawnych programów finansowanych z funduszy Phare w postaci ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju przedsiębiorczości oraz Memorandum Finansowego dla programu Phare i wydanego na ich podstawie Zaproszenia do składania ofert świadczenia usług potwierdza cywilnoprawny charakter przedmiotowej czynności.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.