Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, powołując się na art. 24, art. 25 ust. 3 oraz art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej cyt. jako "p.w.p") po rozpatrzeniu wniosku P. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt.: "Sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu" oznaczonego nr [...].
Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. P. (zwana dalej "skarżącą", "stroną skarżącą") wniosła o udzielenie patentu na wynalazek pt. " Sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu". Zgłoszeniu został nadany numer [...].
Urząd Patentowy RP zawiadomieniem z dnia 13 września 2012 r. poinformował skarżącą o tym, że zgłoszenie nie spełnia wymogów art. 24 i art. 25 ust. 3 p.w.p.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ podał, że treść zastrzeżenia niezależnego nr 1 znana jest ze zgłoszenia nr [...], które zostało złożone przez stronę skarżącą do organu w dniu 22 stycznia 2010 r. i opublikowane w dniu 1 sierpnia 2011 r. Zgłoszenie to dotyczyło "Układu do spontanicznej krystalizacji szczawiany wapnia w moczu". W zgłoszeniu tym skarżąca, przedstawiając zalety zastrzeganego układu, na stronie 2 opisu wynalazku stwierdziła, że cyt: "umożliwiło to dozowanie krok po kroku pojedynczych 5 ml dawek roztworu moczu z szybkością 3 porcji na minutę. Tempo pipetowania oraz całkowita ilość roztworu sterowane są przez komputer PC, który otrzymuje dane o transmitancji (T%) z fotometru przez interfejs (-), program komputerowy steruje pracą napędu". Zdaniem organu z powyższego wynika, że cechy techniczne zastrzeganego sposobu, zamieszone w przedmiotowym zgłoszeniu, znane były ze zgłoszenia dokonanego z wcześniejszym pierwszeństwem.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie skarżąca w piśmie z 11 października 2012 r. wskazała, że rezygnuje z ochrony "Układu do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawiany wapnia w moczu" na rzecz "Sposobu oceny spontanicznej krystalizacji szczawiany wapnia w moczu". Skarżąca podniosła, że w związku z rezygnacją wysłała przeredagowany opis oraz zastrzeżenie patentowe, które zostało zarejestrowane pod nowym numerem [...].
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., powołując się na art.. 49 ust. 1 oraz art. 24 i art. 25 ust. 3 p.w.p. odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt. "Sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawiany wapnia w moczu". Organ wskazał, że skarżący nie nadesłał rezygnacji z ubiegania się o ochronę na "Układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu", jak również skarżąca nie powiadomiła organu, że w ramach rozpatrywanego zgłoszenia zamierza złożyć zgłoszenie wydzielone. Postępowanie w sprawie zgłoszenia nr [...] zakończyło się decyzją z dnia [...] września 2012 r., w której organ wskazał, że skarżąca nie odpowiedziała na zawiadomienie organu o istnieniu przeszkód prawnych do uzyskania patentu.
Natomiast przedmiotowe zgłoszenie złożono do organu w dniu 22 stycznia 2010 r. jako zgłoszenie niezależne od zgłoszenia nr [...]. Skarżąca w podaniu do przedmiotowego zgłoszenia nie zamieściła żadnych informacji o powiązaniu ze zgłoszeniem [...]. W związku z czym ponowne zgłoszenie zostało potraktowanie jako zgłoszenie niezależne od zgłoszenia nr [...]. Tym samym organ podtrzymał swoje stanowisku zawarte w zawiadomieniu z dnia 13 września 2012 r., że przedmiotowe zgłoszenie nie jest nowe i zostało ujawnione w zgłoszeniu nr [...]. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona skarżąca wskazała, że w dniu 21 października 2009 r. złożyła zgłoszenie wynalazku pt. "Układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu". Po otrzymaniu zawiadomienia organu, w którym stwierdzono istnienie przeszkód do uzyskania patentu, gdyż rozwiązanie nie posiada poziomu wynalazczego, skarżąca postanowiła przeredagować opis i zastrzeżenia i przesłać je do organu.
Organ nadał nowy numer zgłoszeniu – [...]. Zdaniem skarżącej, nawet gdyby nie uznać, że przeredagowane zastrzeżenia i opis dotyczyły zgłoszenia nr [...], to nie można zarzucić drugiemu zgłoszeniu braku nowości, uzasadniając, że cechy techniczne zastrzeganego sposobu zamieszczono w poprzednim zgłoszeniu. W przypadku pierwszego zgłoszenia ukazał się jedynie skrót opisu w Biuletynie Urzędu Patentowego Nr [...], w którym nie podano informacji o dozowaniu roztworu do małych objętości moczu w ilości od 1 µl do 50 µl z szybkością od jednej do dziesięciu porcji na minutę. W związku z powyższym ochrona powinna być uznana zarówno w przypadku zakwalifikowania, że była zmiana opisu i zastrzeżeń w pierwszym zgłoszeniu, jak i przyjmując, że jest to nowe drugie zgłoszenie.
W piśmie z dnia 1 lutego 2013 r., skierowanym do strony skarżącej, Urząd Patentowy RP, działając w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, stwierdził, że przedmiotowe zgłoszenie nie spełnia warunku nowości zgodnie z art. 24 i art. 25 ust. 3 p.w.p. i wezwał stronę do zajęcia stanowiska wobec postawionego zarzutu. Organ wskazał, że zgłoszenie [...] zostało opublikowane w dniu [...] kwietnia 2011 r. i stanowi stan techniki dla rozwiązania [...], ponieważ zawiera informacje, na podstawie których został postawiony zarzut braku nowości. W rozwiązaniu według zgłoszenia nr [...], opisując układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu i jego działanie, podano, że możliwe jest "dozowanie krok po kroku pojedynczych 5 µl dawek roztworu do moczu z szybkością 3 porcji na minutę". "Tempo pipetowania oraz całkowita ilość roztworu sterowane są przez komputer PC, który otrzymuje dane o transmitacji z fotometru przez interfejs", a program komputerowy steruje pracą napędu silnika przez interfejs.
Podano także, że w zakres pojedynczego kroku działania systemu wchodzą: pobranie wartości transmitancji z fotometru, obliczenie wartości spadku transmitancji od wartości początkowej, uruchomienie napędu silnika w celu dodania jednej dawki roztworu do kuwety, jeżeli spadek transmitancji jest mniejszy od 2%, mieszanie zawartości kuwety, automatyczne zatrzymanie cyklu pipetowania, gdy spadek transmitacji jest równy lub większy od 2% i obliczenie wartości BRI przez program komputerowy. Zatem zdaniem organu sposób postępowania przy stosowaniu tego układu jest taki sam, jak przedstawiono w zgłoszeniu nr [...].
Organ podkreślił, że zgłoszenie opisu patentowego [...] zostało skierowane do organu wraz z podaniem jako nowe zgłoszenie, w dniu 22 stycznia 2010 r. Strona skarżąca otrzymała potwierdzenie dokonania zgłoszenia oraz oznaczenia go numerem [...]. Tym samym zgłoszenia nr [...] oraz [...] są dwoma różnymi i niezależnymi od siebie zgłoszeniami, rozpatrywanymi odrębnie.
W odpowiedzi na powyższe skarżąca w piśmie z dnia 25 lutego 2013 wskazała, że po otrzymaniu sprawozdania o stanie techniki zgłoszenia nr [...], w którym było wskazanych sześć dokumentów podważających poziom wynalazczy stosowanego układu, postanowiła zrezygnować z ubiegania się o ochronę na układ do pomiaru. Po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 13 września 2012 r. wyjaśniła fakt rezygnacji z pierwszego zgłoszenia. Jedynym dokumentem, który może stanowić przeszkodę do uzyskania patentu na sposób dozowania do małych objętości moczu, może być tylko skrót opisu, opublikowany w Biuletynie Urzędu Patentowego. Lecz także on nie może podważyć nowości, gdyż ukazał się w dniu [...] kwietnia 2011 r., tj. po dacie zgłoszenia przedmiotowego wynalazku w dniu 22 stycznia 2010 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. Ponownie podniósł, że zgłoszenia o numerach [...] oraz [...] są zgłoszeniami niezależnymi od siebie, co potwierdza brak jakichkolwiek informacji o powiązaniu obydwu zgłoszeń.
Ponadto organ wskazał, że w myśl art. 25 ust. 3 p.w.p. za stanowiące część stanu techniki uważa się informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków i wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Zgłoszenie nr [...] zostało opublikowane w dniu [...] kwietnia 2011 r., zatem po dacie zgłoszenia rozwiązania nr [...], ale stanowi stan techniki w rozumieniu art. 25 ust. 3 p.w.p. W opisie zgłoszenia nr [...] w części dotyczącej przykładu realizacji, skarżąca podała dokładne informacje opisujące sposób oceny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wnosząc o uchylenie powyższej decyzji zasadniczo powtórzyła swoje dotychczasowe zarzuty i argumentację. Dodatkowo wskazała, że w skrócie opisu zgłoszenia nr [...] nie ma żadnej wzmianki o sposobie dozowania pojedyńczych dawek roztworu do moczu.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej cyt. jako "p.p.s.a".
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż z punktu widzenia opisanych wyżej kryteriów należy podzielić stanowisko Urzędu Patentowego co do braku nowości spornego rozwiązania.
Zgodnie z brzmieniem art. 24 p.w.p. patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki.
Z powyższego wynika, że dane rozwiązanie o charakterze technicznym aby mogło zostać opatentowane, musi spełnić trzy kryteria tzw. zdolności patentowej:
- 1) nowości,
- 2) poziomu wynalazczego,
- 3) praktycznej stosowalności (rozwiązanie nadaje się do wykorzystania przemysłowego).
Powodem odmowy udzielenia patentu na zgłoszone przez skarżącą rozwiązanie był zarzut braku nowości.
W myśl art. 25 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. W orzecznictwie utrwalony został pogląd, zgodnie z którym organ stosujący prawo może stwierdzić, że zgłoszone rozwiązanie posiada poziom wynalazczy czy jest stosowalne, dopiero po przeprowadzeniu badania, czy to rozwiązanie jest nowe (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1140/11). Nowość wynalazku jest więc podstawowym warunkiem udzielenia ochrony patentowej
Zgodnie z art. 25 ust. 2 p.w.p., przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, poprzez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.
Stosownie do brzmienia art. 25 ust. 3 p.w.p., za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje, zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. W piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że jeśli do takiego ogłoszenia nie doszło (np. z powodu wycofania zgłoszenia przed jego opublikowaniem), to takie zgłoszenie nie należy do stanu techniki, a więc nie będzie powodowało utraty nowości. Jest to konsekwencją zasady, że w przypadku wynalazków dokonanych równolegle, patentu udziela się na rzecz wynalazku, który został zgłoszony wcześniej. W związku z wyraźnym brzmieniem ust. 3 komentowanego przepisu, nie ma wątpliwości, że zgłoszone, a nieopublikowane zgłoszenia wynalazków, nie stanowią stanu techniki (vide: Komentarz - Prawo własności przemysłowej, pod red.
P. Kostańskiego, Warszawa 2010, Wydawnictwo C.H. Beck, str. 170). W myśl art. 2331 p.w.p. o dokonanym zgłoszeniu wynalazku, wzoru użytkowego i znaku towarowego ogłasza się w Biuletynie Urzędu Patentowego RP.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że w dniu 22 stycznia 2010 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek P. o udzielenie patentu na wynalazek pt. " Sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu". Zgłoszeniu został nadany numer [...]. Bezsporne jest także, że w dniu 21 października 2009 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wcześniej wniosek P. o udzielenie patentu na wynalazek pt. "Układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu". Zgłoszeniu został nadany numer [...]. Zgłoszenie to zostało opublikowane w Biuletynie Urzędu Patentowego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Tym samym zaistniała negatywna przesłanka wskazana w art. 25 ust. 3 p.w.p., polegająca na zawarciu informacji w zgłoszeniu wynalazku korzystającego z wcześniejszego pierwszeństwa i ogłoszeniu tych informacji w sposób określony w ustawie (tj. w Biuletynie Urzędu Patentowego RP). Skarżąca wielokrotnie podnosiła (patrz pismo z dnia 19 października 2012 r., a także z dnia 25 lutego 2013 r.), że zrezygnowała ochrony patentowej wynalazku ze zgłoszenia nr [...], jednakże nie przedstawiła żadnego oficjalnego (formalnego) potwierdzenia tego faktu (w aktach administracyjnych sprawy brak jest takiego dokumentu i skarżąca nie przedstawiła go także w ramach postepowania sądowoadministracyjnego). Nie wniosła także, iż w ramach zgłoszenia nr [...] ma zamiar złożyć zgłoszenie wydzielone.
Dodatkowo podkreślić należy, że od momentu opublikowania zgłoszenia w Biuletynie Urzędu Patentowego, w czytelni urzędu patentowego lub w bazie "Register Plus" (zakładka dostępna na stronie www.uprp.pl) jest dostępny cały opis, zastrzeżenia ewentualnie rysunki każdego zgłoszenia). W tej sytuacji aby wykluczyć przesłankę braku nowości o której mowa w art. 25 ust. 3 p.w.p., należało wycofać powyższe zgłoszenie przed jego opublikowaniem, do czego jednak nie doszło.
W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał analizy zgłoszonego rozwiązania, oceniając warunki do uzyskania patentu, wskazując najbliższe rozwiązanie stanowiące stan techniki i jasno precyzując zarzuty. Organ słusznie podniósł, że w rozwiązaniu według zgłoszenia nr [...], opisując układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu i jego działanie, podano, że możliwe jest "dozowanie krok po kroku pojedynczych 5 µl dawek roztworu do moczu z szybkością 3 porcji na minutę, a tempo pipetowania oraz całkowita ilość roztworu sterowane są przez komputer PC, który otrzymuje dane o transmitacji z fotometru przez interfejs" oraz że program komputerowy steruje pracą napędu silnika przez interfejs. Podano także, że w zakres pojedynczego kroku działania systemu wchodzą: pobranie wartości transmitancji z fotometru, obliczenie wartości spadku transmitancji od wartości początkowej, uruchomienie napędu silnika w celu dodania jednej dawki roztworu do kuwety, jeżeli spadek transmitancji jest mniejszy od 2%, mieszanie zawartości kuwety, automatyczne zatrzymanie cyklu pipetowania, gdy spadek transmitacji jest równy lub większy od 2% i obliczenie wartości BRI przez program komputerowy.
Rację ma zatem Urząd Patentowo, iż co do istoty wynalazku sposób postępowania przy stosowaniu tego układu jest taki sam jak przedstawiono to w zgłoszeniu nr [...]. W skrócie opisu dokonanego zgłoszenia wskazano również, że "sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia polega na dozowaniu do małych objętości moczu w ilości od 1 do 5 ml krok po kroku pojedynczych dawek roztworu w ilości od 1 µl do 50 µl z szybkością od jednej do dziesięciu porcji na minutę przy ciągłym mieszaniu. Tempo pipetowania oraz całkowita ilość roztworu jest sterowana przez komputer, który otrzymuje dane o transmitacji (T%) z fotometru przez interfejs a program komputerowy steruje pracą napędu pipety przez interfejs komputera".
Zasadnie zatem Urząd Patentowy uznał, iż przedmiotowe rozwiązanie nie jest nowe, albowiem jest ono częścią stanu techniki, które zostało wcześniej ujawnione w zgłoszeniu nr [...].
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotowa sprawa została rozpatrzona wnikliwie i wszechstronnie, materiał dowodowy został zebrany i poddany analizie w sposób wyczerpujący, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które Urząd Patentowy uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Urząd podjął też odpowiednie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień postepowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.