Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "K.p.a.") w związku z art. 31 ust. 2a i w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2115 ze zm., dalej: "u.r.p.") po rozpatrzeniu odwołania A. P. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] (dalej: "Prezydium KRRP") z [...] lutego 2019 r., Nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].(dalej: "ROIRP") z [...] grudnia 2018 r., Nr [...] o odmowie wpisu Strony na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, że Strona [...] maja 2018 r. wystąpiła do ROIRP z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 u.r.p. Był to drugi wniosek Strony w tej sprawie. Pierwszy wniosek został złożony [...] czerwca 2015 r. ROIRP w trakcie postępowania o wpis ustaliła na podstawie przekazanej pismem z 24 lipca 2015 r. przez Okręgową Radę Adwokacką w [...]. informacji, że przeciw Stronie jako adwokatowi było prowadzonych dziewięć postępowań dyscyplinarnych. Uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z [...] stycznia 2014 r. - [...] Strona została skreślona z listy adwokatów.
Uchwałą z [...] lutego 2016 r., Nr [...], ROIRP odmówiła Stronie wpisu na listę radców prawnych, ze względu na prowadzone przeciwko Stronie liczne postępowania dyscyplinarne w konsekwencji skutkujące orzeczeniem najsurowszej kary dyscyplinarnej wydalenia z adwokatury. Oceniając jego postępowanie i rodzaj zarzucanych przewinień, ROIRP stwierdziła, iż Strona nie jest nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, tj. nie spełnia przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p.
Od przedmiotowej uchwały Strona wniosła odwołanie i Prezydium KRRP uchwałą z [...] kwietnia 2016 r. Nr [...], utrzymało w mocy uchwałę ROIRP z [...] lutego 2016 r.
Decyzją z [...] czerwca 2016 r., sygn. [...], Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Rady z [...] kwietnia 2016 r., Nr [...].
Wyrokiem z 9 marca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1863/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Strony na decyzją Ministra Sprawiedliwości z [...] czerwca 2016 r.
Do wniosku z dnia [...] maja 2018 r. Strona załączyła m.in. dyplom ukończenia studiów wyższych, oświadczenie lustracyjne oraz pisma rekomendujące jego osobę do zawodu radcy prawnego.
ROIRP uchwałą z [...] grudnia 2018 r., Nr [...], ponownie odmówiła Stronie wpisu na listę radców prawnych. ROIRP uznała, że Wnioskodawca nie spełnia warunku określonego w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. tj. warunku dotyczącego posiadania nieskazitelnego charakteru i dawania swym dotychczasowym zachowaniem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Czynnikiem dyskwalifikującym jest ocena dotychczasowego zachowania Strony i popełnienie przez nią jako adwokata licznych czynów będących przewinieniami dyscyplinarnymi. ROIRP wskazała, że Wnioskodawca był prawomocnie karany upomnieniami, naganami, dwukrotnie zakazem wykonywania patronatu na okres 5 lat, karą pieniężną, karą zawieszenia w czynnościach zawodowych - dwukrotnie: na okres 5 miesięcy i na okres 4 lat oraz karą wydalenia z adwokatury. Przypisane Wnioskodawcy przewinienia dyscyplinarne w większości zostały popełnione z pokrzywdzeniem klientów np. nierozliczenie honorarium, zaniechania w zakresie informowania klienta o toku sprawy, niestawiennictwo na posiedzeniu sądu, co świadczy o lekceważącym stosunku do naczelnych wartości wspólnych dla zawodów adwokata i radcy prawnego - poszanowania porządku prawnego oraz szczególnej dbałości o uzasadnione interesy klienta.
Wnioskodawcy wielokrotnie przypisano popełnienie przewinień dyscyplinarnych, popełnionych na przestrzeni kilku lat, co oznacza, że ukarania dyscyplinarne nie motywowały do zmiany jego postawy. Powtarzalność zachowań sprzecznych z obowiązującymi normami jest, jest jak wskazał ROIRP, okolicznością negatywnie rzutującą na ocenę cech charakteru i osobowości Wnioskodawcy oraz prowadzi do wniosku, że respektowanie norm prawnych i społecznych nie jest dla Wnioskodawcy nadrzędną wartością i wyznacznikiem postępowania, a takiej postawy oczekuje się od osób wykonujących zawód zaufania publicznego. ROIRP dodała, że w toku prowadzonego obecnie postępowania nie ujawniono żadnych nowych zachowań Wnioskodawcy sprzecznych z powszechnie obowiązującymi przepisami czy normami etycznymi, nie ujawniono skazania Wnioskodawcy w postępowaniach karnych ani skazania w sprawach dyscyplinarnych w nowych sprawach. Wnioskodawca zapewniał w toku postępowania, że przemyślał swoje wcześniejsze błędy i zaniechania, zrozumiał czego należy unikać w praktyce prawniczej i wykorzystywał czas na pogłębianie wiedzy, a złożony poprzednio wniosek o wpis na listę radców prawnych był przedwczesny.
ROIRP wskazał, że sam upływ czasu od momentu popełnienia przewinień dyscyplinarnych, jak też niedopuszczenie się przez Wnioskodawcę kolejnych zachowań godzących w porządek prawny, są okolicznościami nowymi, rzutującymi niewątpliwie na ocenę Wnioskodawcy pod kątem przesłanki wpisu na listę radców prawnych, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 4 u.r.p. ROIRP uznała jednak, że mimo upływu ponad dwóch i pół roku od czasu podęcia pierwszej uchwały odmawiającej wpisu Wnioskodawcy na listę radców prawnych nie zachodzą powody, aby uznać przesłankę, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 4 u.r.p., za spełnioną. ROIRP wskazała, że Strona nie korzysta obecnie jeszcze z przywileju zatarcia kary dyscyplinarnej, a zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze nie może ubiegać się wpis na listę adwokatów ponieważ nie upłynął jeszcze okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury.
ROIRP dodała, że negatywnej oceny Wnioskodawcy pod względem spełniania przesłanki wpisu na listę radców prawnych, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., nie zmienia fakt, iż Strona przedstawiła o sobie w toku postępowania pozytywne opinie. Zdaniem ROIRP sama wielość dokumentów nie przesądza o tym, że Wnioskodawca jest postrzegany wyłącznie pozytywnie przez otoczenie.
Od uchwały o odmowie wpisu na listę radców prawnych wnioskodawca złożył odwołanie, a Prezydium KRRP uchwałą z [...] lutego 2019 r., Nr [...], utrzymało w mocy uchwałę ROIRP, całkowicie zgadzając się z zawartą w niej argumentacją.
Strona wniosła odwołanie od uchwały Prezydium KRRP z [...] lutego 2019 r. do Ministra Sprawiedliwości
Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie Strony stwierdził w zaskarżonej decyzji, że zapadłe w niniejszej sprawie uchwały obu instancji organów samorządu radcowskiego są słuszne. Organ uznał, że Strona spełnia przesłanki wpisu na listę radców prawnych określone w art. 24 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 4 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 3 u.r.p., nie spełnia natomiast przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p.
Minister Sprawiedliwości wskazał, że przeciwko Stronie prowadzono 9 postępowań dyscyplinarnych (sygn. akt: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]).
Zarzuty związane były ze świadczeniem przez Stronę pomocy prawnej w ramach indywidualnej praktyki adwokackiej. Za zarzuty w sprawach [...],[...],[...],[...],[...]Strona została ukarana karami upomnienia, nagany, zawieszeniem w czynnościach zawodowych oraz zakazem wykonywania patronatu. W sprawie [...] została orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia z adwokatury.
Minister Sprawiedliwości podkreślił, że analizując akta osobowe kandydata, wzięto pod uwagę wszelkie okoliczności ujawnione w toku niniejszego postępowania administracyjnego, w tym również okoliczności korzystne dla Strony, którymi są przedstawione przez nią rekomendacje. Niemniej jednak opinie te w toku postępowania nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do uznania, że Strona daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Dlatego też bez wpływu na poprawność zaskarżonej uchwały pozostaje legitymowanie się nimi przez Wnioskodawcę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1737/11). Zdaniem organu, nie można przyjąć, aby złożone przez Wnioskodawcę rekomendacje mogły "zniwelować" znaczenie czynów, które skutkowały postępowaniami dyscyplinarnymi.
Minister Sprawiedliwości wskazał, że Wnioskodawca został skreślony z listy adwokatów na mocy art. 72 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo o adwokaturze. Zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze kara wydalenia z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury. Orzeczenie z dnia 11 maja 2012 r. uprawomocniło się dnia 6 lipca 2013 r. Strona nie może zatem starać się o wpis na listę adwokatów do 6 lipca 2023 r. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 95ł ust. 4 ustawy Prawo o adwokaturze w zaistniałym stanie faktycznym uwzględniając sekwencję następujących po sobie skazań dyscyplinarnych nie minął jeszcze okres, po którym usuwa się z akt osobowych wzmiankę o ukaraniu karą dyscyplinarną wydalenia z adwokatury.
Minister Sprawiedliwości, oceniając przesłankę rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego stwierdził, że zawody radcy prawnego i adwokata są tożsame pod względem przesłanek jakie powinien spełniać kandydat pretendujący do wykonywania tych zawodów zaufania publicznego. Także zakres pomocy prawnej udzielanej przez adwokata i radcę prawnego jest tożsamy. Przy ubieganiu się przez Wnioskodawcę o wpis na listę radców prawnych, decydujący wpływ ma jego dotychczasowe zachowanie jako adwokata gdzie wykonując zawód zaufania publicznego dopuścił się wielu przewinień dyscyplinarnych, które w rezultacie skutkowały orzeczeniem kary wydalenia z adwokatury. Ujawnione w toku rozpoznania sprawy, zachowania Strony jako adwokata, polegające między innymi na nierzetelnym udzielaniu pomocy prawnej, podważają jego odpowiedzialność, sumienność, wiarygodność oraz nieskazitelny charakter, a zatem dyskwalifikują go w sferze etyczno-moralnej jako kandydata do tożsamego zawodu zaufania publicznego radcy prawnego. Brak tych cech po stronie Wnioskodawcy podważa jego przydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego sprawowanego zarówno w interesie wymiaru sprawiedliwości, jak i przyszłych klientów.
Organ dodał, że nie kwestionując pozytywnych rekomendacji i ocen udzielonych przez wskazane osoby, nie mogą one prowadzić do zmiany, w tym stanie faktycznym i prawnym, oceny rękojmi Strony do wykonywania zawodu zaufania publicznego - radcy prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzją Ministra Sprawiedliwości z [...] kwietnia 2019 r. w całości, wniósł o jej uchylenie i zobowiązanie organu do wydania w terminie 14 dni decyzji zmieniającą zaskarżoną decyzję. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- 1) art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., poprzez jego błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację,
- 2) art. 7 K.p.a., poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego w tym nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu obywatela,
- 3) art. 86 K.p.a., poprzez nieprzesłuchanie Strony mimo istniejącej ku temu potrzeby,
- 4) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów prywatnych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że po 9 latach od czynu będącego podstawą orzeczenia kary przez Sąd Dyscyplinarny i po już 7 latach od zaprzestania wykonywania zawodu adwokata rozważania na temat nieskazitelności charakteru Skarżącego i rzekomego braku dawania rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego tracą jakikolwiek sens i są jałowe. Od poprzedniej uchwały ROIRP minęły już ponad 3 lata. Jest to długi okres i tym czasie wiele się zmieniło ale Minister Sprawiedliwości jakby tego nie zauważa - zresztą w ślad za ROIRP. Trzy lata to jest bardzo długi okres, który pozwolił Skarżącemu spojrzeć na niektóre zachowania z okresu gdy był czynnym adwokatem. Trudno zatem zrozumieć dlaczego - zdaniem ROIRP, tak samo jak Ministra Sprawiedliwości rokowania co do osoby Skarżącego w kontekście wykonywania zawodu radcy prawnego są złe.
Skarżący stwierdził, że brakuje w uzasadnieniu rozbudowanej argumentacji za wyjątkiem tej najprostszej, że skoro wiele lat temu Skarżący popełnił delikty dyscyplinarne to zapewne i w przyszłości będę je popełniał.
Skarżący podkreślił, że niesłychanie trudno jest wykazywanie swojego nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Do wniosku o wpis Skarżący załączył dokumenty prywatne pochodzące od znanych i powszechnie szanowanych osób adwokatów [...],[...], r.pr. [...] oraz o. OSB [...]. Tymczasem z uzasadnienia wynika, że ROIRP, a także Minister Sprawiedliwości podważa wartość dowodową tych dokumentów sugerując wręcz, że to "tylko" dokumenty prywatne, a nie urzędowe. Skarżący wskazał, że nie jest mu znana możliwość uzyskania dokumentu urzędowego stwierdzającego nieskazitelność charakteru.
Skarżący dodał, że w trakcie wykonywania zawodu adwokata cieszył się zaufaniem wielu osób i zapewne kilkadziesiąt osób mogłoby sporządzić opinie lub rekomendacje co do charakteru Skarżącego. Skarżący stwierdził, że nie zna żadnej osoby, która mogłaby kwestionować nieskazitelność Jego charakteru. Skarżący wybrałem osoby wykonujące zawody zaufania publicznego o nieposzlakowanej reputacji i dorobku zawodowym, cieszących się zaufaniem środowiska adwokackiego (adw. [...], adw. [...] - członek ORA w [...]) oraz radców prawnych (r.pr. [...]). Drugim kryterium była ich znajomość Skarżącego od wielu lat, a także to że znali drogę zawodową Skarżącego i wiedzieli o problemach zawodowych Skarżącego.
Skarżący dodał, że zapoznał się z orzecznictwem NSA i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych dotyczącym wpisu na listy adwokatów i radców prawnych osób, które popełniły nie tylko delikty dyscyplinarne ale nawet przestępstwa. Wynika z tego, że każdy czyn powinien być zbadany indywidualnie, czyli uwzględnić upływ czasu od ich popełnienia oraz okoliczności czynu lub czynów. Ale by tak się stało konieczne jest przesłuchanie Skarżącego gdyż same akta są niewystarczające. Skarżący podkreślił, że o to właśnie wnosi od dłuższego już czasu., a w uzasadnieniu decyzji także brak jest odniesienia się do tego wniosku. Skarżący podkreślił, że w każdej chwili jest gotowy złożyć zeznania dotyczące okoliczności popełnienia lub nie wszystkich czynów. Skarżący zakwestionował popełnienie czynu, za który orzeczono karę wydalenia Skarżącego z adwokatury.
Skarżący przedstawił również swoją aktualna sytuację zawodową finansową oraz rodzinną.
Skarżący podkreślił odrębność zawodów adwokata i radcy prawnego, a także zwrócił uwagę, że uzasadnienie uchwały ROIRP z [...] grudnia 2018 r. było sporządzone już następnego dnia, co zdaniem Skarżącego wskazuje, iż zostało ono w istocie sporządzone przed podjęciem uchwały. Zdaniem Skarżącego prowadzi to do wniosku, że całe postępowanie miało charakter fikcyjny.
Skarżący pogłębił swoją argumentację w kolejnych pismach nadesłanych do Sądu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.
Przedmiotem sporu jest kwestia czy organy samorządu zawodowego radcowskiego oraz Minister Sprawiedliwości prawidłowo uznały, że Skarżący ubiegający się w przedmiotowej sprawie o wpis na listę radców prawnych, nie spełnia wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. przesłanki nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Jak wynika z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., na listę radców prawnych może być wpisany ten kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Przedmiotową przesłankę, warunkującą wpis na listę radców prawnych, ale występującą we wszystkich zawodach prawniczych, jak i w wielu innych profesjach zaufania publicznego, formułują nieostre określenia wymagające dookreślenia, co znalazło swój wyraz w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 725/00, dotyczącym wprawdzie zawodu adwokata, ale aktualnym również na gruncie radcowskim, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem". Na rękojmię natomiast, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie.
Jednocześnie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, termin dotychczasowe zachowanie oznacza: "zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę (...) – do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu (...)". Przyjmuje się zatem powszechnie w orzecznictwie, że pod pojęciem nieskazitelnego charakteru rozumieć należy całokształt cech i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej, który – poza wiedzą zweryfikowaną w przewidziany ustawą sposób – składa się na etyczno-moralny wizerunek osoby zamierzającej wykonywać zawód zaufania publicznego (tak: wyrok NSA z 11 marca 2014 r. o sygn. akt II GSK 2052/12, wyrok NSA z 8 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2074/13, wyrok NSA z 11 marca 2014 r. o sygn. akt II GSK 2052/12, wyrok NSA z 17 listopada 2017 r. o sygn. akt II GSK 447/16; dostępne w CBOSA).
W niniejszej sprawie organy samorządu zawodowego radcowskiego, jak i Minister Sprawiedliwości negatywnie ocenili zachowanie Skarżącego w trakcie wykonywania zawodu adwokata. Organy wyjaśniły, że przeciwko Skarżącemu prowadzono 9 postępowań dyscyplinarnych (sygn. akt: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]). Zarzuty związane były ze świadczeniem przez Skarżącego pomocy prawnej w ramach indywidualnej praktyki adwokackiej. Za zarzuty w sprawach [...],[...],[...],[...], [...] Skarżący został ukarana karami upomnienia, nagany, zawieszeniem w czynnościach zawodowych oraz zakazem wykonywania patronatu. W sprawie [...] została orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia z adwokatury. Popełnione przez Skarżącego przewinienia dyscyplinarne miały miejsce również z pokrzywdzeniem reprezentowanych przez niego klientów w związku z nierozliczeniem honorarium, zaniechaniem w zakresie informowania klienta o toku sprawy, niestawiennictwem na posiedzeniu sądu.
Zdaniem Sądu organy prawidłowo oceniły wpływ działań Skarżącego z którymi wiązały się poszczególne postępowania dyscyplinarne na nieskazitelność charakteru Skarżącego i rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Wielokrotne, na przestrzeni kilku lat popełnianie przewinień dyscyplinarnych, pomimo postępowań dyscyplinarnych i zapadłych w nich orzeczeń nie może pozostawać bez wpływu na etyczno-moralną ocenę postawy Skarżącego. Powtarzalność działań Skarżącego naruszających normy etyczne obowiązujące adwokata podważa Jego odpowiedzialność i wiarygodność jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego i w konsekwencji nie można przyjąć, że Skarżący spełnia wymóg nieskazitelnego charakteru i daje swym dotychczasowym zachowaniem rękojmię prawidłowego wykonywania również zawodu radcy prawnego.
Podkreślenia wymaga, że utrata nieskazitelności charakteru w danych okolicznościach sprawy nie musi mieć charakteru definitywnego. Niewykluczona jest bowiem odbudowa przymiotu nieskazitelności charakteru poprzez dalszą postawę etyczno-moralną danej osoby w życiu prywatnym oraz zawodowym, co należy oceniać z perspektywy upływu określonego czasu od popełnienia czynów godzących w nieskazitelność charakteru i rękojmię należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego.
W przedmiotowej sprawie, w sposób jednoznaczny, z przepisów prawa wynika po upływie jakiego okresu można rozważać odbudowę przez Skarżącego przymiotów charakteru stanowiących przesłankę warunkującą możliwość wykonywania zawodów prawniczych, w tym przypadku zawodu radcy prawnego. W okolicznościach niniejszej sprawy bowiem, przesłankę z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., w szczególności znaczenie pojęcia "dotychczasowego zachowania" należy interpretować w ujęciu systemowym poprzez pryzmat regulacji wynikającej z art. 82 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze oraz art. 65 ust. 2c u.r.p.
Zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, kara wydalenia z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury.
Podobny przepis znajduje się w ustawie o radcach prawnych, gdzie art. 65 ust. 2c stanowi, że kara pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego pociąga za sobą skreślenie z listy radców prawnych bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę radców prawnych przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego.
W ocenie Sądu, przytoczona regulacja prawna, determinuje wykładnię art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., w ten sposób, że w przypadku popełnienia deliktów dyscyplinarnych za które zostanie orzeczona, czy to kara dyscyplinarna wydalenia z adwokatury pociągająca za sobą skreślenie z listy adwokatów, czy też kara dyscyplinarna pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, pociągająca za sobą skreślenie z listy radców prawnych, ocena nieskazitelności charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania prawniczego zawodu zaufania publicznego, w tym przypadku radcy prawnego, dokonywana na podstawie dotychczasowego zachowania, możliwa jest po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury, bądź kary pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego.
W świetle powyższej regulacji, ustawodawca w sposób autorytarny przyjął, że dopiero po upływie tego okresu, możliwa jest realna odbudowa nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania prawniczego zawodu zaufania publicznego, w tym przypadku radcy prawnego, utraconej na skutek popełnienia deliktów dyscyplinarnych, za które zostały orzeczone ww. kary dyscyplinarne.
Z powyższych względów Sąd uznał za niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., poprzez jego błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację.
W przedmiotowej sprawie orzeczenie z [...] maja 2012 r. Sądu Dyscyplinarnego uznającego Skarżącego winnym zarzucanych mu wykroczeń dyscyplinarnych określonych w § 6, § 50 ust. 1 i 2 oraz § 49 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu i na mocy art. 81 pkt 6 ustawy Prawo o adwokaturze wymierzającego Skarżącemu karę wydalenia z adwokatury, uprawomocniło się [...] lipca 2013 r. na skutek orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury utrzymującego w mocy orzeczenie z [...] maja 2012 r. W świetle treści art. 82 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, Skarżący nie może starać się o wpis na listę adwokatów do [...] lipca 2023 r. Oznacza to również, że dopiero po tej dacie możliwa jest ocena realnej odbudowy nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, utraconej przez Skarżącego w związku z popełnieniem czynów, za które zapadło wobec Skarżącego orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego z [...] maja 2012 r.
W tej sytuacji dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie mogły mieć znaczenia przedstawione przez Skarżącego w toku postępowania administracyjnego przed organami samorządu radcowskiego i przed Ministrem Sprawiedliwości rekomendacje i opinie dotyczące Skarżącego sporządzone przez osoby wykonujące zawody zaufania publicznego. Opinie te nie mogły na tym etapie, przed upływem okresu 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary wydalenia z adwokatury, wpłynąć na zmianę oceny spełniania przez Skarżącego przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. Takiego wpływu, na zmianę oceny spełniania przez Skarżącego przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., z tych samych względów, nie mogły mieć inne okoliczności podnoszone przez Skarżącego, takie jak fakt innej oceny przez Skarżącego jego wcześniejszych zachowań, jak również wieloletnia postawa cechująca się brakiem naruszenia przepisów prawa. Dlatego niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów prywatnych.
Za niezasadny należy również uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości art. 86 K.p.a., poprzez nieprzesłuchanie Strony mimo istniejącej ku temu potrzeby. Skarżący wnosił o Jego przesłuchanie w związku z kwestionowaniem słuszności zapadłego wobec niego orzeczenia dyscyplinarnego z [...] maja 2012 r. Podkreślenia jednak wymaga, że w postępowaniu w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych, ani organy samorządu radcowskiego, ani Minister Sprawiedliwości nie mogą badać prawidłowości zapadłych wobec kandydata na radcę prawnego, orzeczeń dyscyplinarnych. W postępowaniu wpisowym nie ma prawnej możliwości wzruszenia takich orzeczeń, które są w tym postępowaniu niepodważalnymi elementami stanu faktycznego. W postępowaniu wpisowym orzeczenia dyscyplinarne są niepodważalnymi dowodami popełnienia stwierdzonych w nich deliktów dyscyplinarnych i tylko w takim charakterze organy mogą analizować ich wpływ na ocenę spełnienia przez kandydata na radcę prawnego przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p.
Dlatego też przesłuchanie Skarżącego w spornym postępowaniu na okoliczność popełnionych przez niego deliktów dyscyplinarnych stwierdzonych w zapadłych wobec niego orzeczeniach dyscyplinarnych, nie miało wpływu na wynik sprawy.
Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w tym art. 7 i art. 77 K.p.a. W ocenie Sądu działanie Ministra Sprawiedliwości bez wątpienia oparte było na obowiązujących przepisach prawa. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ nie dopuścił się naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, ani zasad postępowania dowodowego. Ponadto, w świetle omówionej regulacji prawnej i wskazanej interpretacji art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. w związku z art. 82 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze oraz art. 65 ust. 2c u.r.p., Sąd nie znajduje podstaw do uznania, iż indywidulany interes Skarżącego został pominięty przez Ministra Sprawiedliwości, w sytuacji w której interes publiczny wymaga, aby zawód zaufania publicznego wykonywała osoba godna zaufania charakteryzująca się nieskazitelnością charakteru i poprzez to, dająca gwarancję należytego wykonywania zawodu, w tym przypadku, radcy prawnego.
Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.