Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w W. Inspektorat w W. przy piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...] zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji o okresie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu Pani A. S. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Przy piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w W. Inspektorat w W. poinformował iż okres, którego ma dotyczyć decyzja [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, rozstrzygająca kwestię podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu obejmuje okres od 1 grudnia 2005 r. do 30 września 2009 r.
W dniu 29 września 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 166, poz. 1172), która znowelizowała art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach". Zgodnie z nowym brzmieniem art. 109 ust. 3, wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może również zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po analizie przedstawionych dokumentów, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] ustalił, że Pani A. S. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, od dnia 1 grudnia 2005 r. do dnia 30 września 2009 r.
Decyzję tę doręczono Pani A. S. w dniu 12 października 2010 r.
Od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, Pani A. S. wniosła w dniu [...] października 2010 r. odwołanie (data nadania w Urzędzie Pocztowym W.).
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) dalej ustawa o świadczeniach, w związku z wniesieniem pisemnie w dniu [...] października 2010 r. przez Panią A. S. odwołania od decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] października 2010 r., znak: [...] stwierdzającej, iż Pani A. S. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, od dnia 1 grudnia 2005 r. do dnia 30 września 2009 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] października 2010 r.
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.
Wskazał, że zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania.
Należy przy tym stwierdzić, iż dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydając decyzję w przedmiotowej sprawie, prawidłowo pouczył Panią A. S. o terminie do wniesienia odwołania.
Pani A. S. nie dotrzymała ustawowego terminu do wniesienia odwołania, w związku z powyższym należało postanowić jak na wstępie.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż w sytuacji wniesienia odwołania po ustawowym terminie, sprawa nie jest rozpatrywana merytorycznie.
Skargę na powyższe postanowienie do WSA w Warszawie wniosła Pani A. S. zwana dalej Skarżącą.
W skardze domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, któremu zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnego stanu sprawy.
W uzasadnieniu podniosła, że organ w żaden sposób nie wskazał na jakiej podstawie przyjął, że decyzja została doręczona Skarżącej 12 października 2010 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że fakt doręczenia decyzji Skarżącej w dniu 12 października wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tzw. "zwrotki" przekazanego przez Pocztę Polską (oryginał w aktach sprawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Prezesa NFZ w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie powyższych przepisów, Sąd uznał, iż orzeczenie to jest prawidłowe, a wobec tego skarga A. S. jako niezasadna podlega oddaleniu.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie mogło być i było jedynie postanowienie Prezesa NFZ z dnia [...] listopada 2010 r. wydane w kwestii proceduralnej. Postanowieniem tym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2010 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Ochrony Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Strona, jeśli tak przewidują to odpowiednie przepisy, ma prawo złożenia odwołania od decyzji w ustalonym terminie. W rozpatrywanej sprawie termin ten, ustalony w art. 154 ust. 5 ustawy o świadczeniach, wynosi 7 dni od dnia otrzymania decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu.
Zgodnie z art. 57 § 1 Kpa., "Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu." Powyższy przepis określa datę początkową (następny dzień po dniu otrzymania decyzji) oraz datę końcową (ostatni z wyznaczonych liczby dni) do złożenia odwołania. Wniesienie odwołania po upływie ostatniego wyznaczonego dnia jest złożeniem odwołania po upływie terminu, zaś wniesienie odwołania przed otrzymaniem decyzji w sposób przewidziany w przepisach K.p.a. jest obarczone wadą przedwczesności. W obu przypadkach ma miejsce uchybienie terminu, który nie został zachowany.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (niepubl. wyrok NSA z 21 marca 1997 r., sygn. art. SA/Łd 2990/95). W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Podobne stanowisko wyraził NSA w niepublikowanym wyroku z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Gd 1482/96, gdzie stwierdził, że w sytuacji, gdy skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 K.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Podobny pogląd przyjął NSA w wyroku z 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94.
W rozpatrywanej sprawie decyzja Dyrektora Oddziału Funduszu, w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu została wydana dnia [...] października 2010 r. Doręczono ją Skarżącej jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Dyrektora Oddziału Funduszu - w dniu 12 października 2010 r. Fakt odbioru decyzji przez Skarżącą potwierdza pismo poczty polskiej z dnia 4 kwietnia 2011r., z którego wynika, że odbiór przesyłki pokwitowała Skarżąca. W dniu 13 października 2010 r. rozpoczął się więc bieg terminu do złożenia przez Skarżąca przedmiotowego odwołania i trwał on do 19 października 2010 r. Natomiast odwołanie do Prezesa Funduszu zostało złożone w dniu 27 października 2010 r. - co potwierdza stempel na kopercie, w której zostało nadane odwołanie. Tym samym odwołanie zostało złożone po terminie.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia przez organ uchybienia terminu, będącego okolicznością obiektywną, organ nie miał innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a.
Ponadto oceniając zaskarżone postanowienie Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.