Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] lutego 2014 r.) skarżący A. W. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższy wniosek uzasadnił złą sytuacją materialną. Dodatkowo wskazał, że jest przewlekle chory (do formularza wniosku załączył zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia). Podał też, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, 24-letnim synem oraz 16-letnią córką. Małżonka i syn skarżącego nie pracują, zaś córka uczy się. Jedyny dochód rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 4.580 zł brutto, które – po dokonaniu potrąceń (w tym z tytułu pożyczki z ZFŚS oraz prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego przez ZUS) wynosi 1.330 zł netto. Natomiast jako składniki majątkowe rodziny skarżący wymienił lokatorskie spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 38 m kw oraz dzierżawiony garaż.
W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia [...] marca 2014 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów w terminie 14 dni:
- a) odpisów zeznań podatkowych skarżącego, jego małżonki i syna za 2012 rok, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego, że zeznanie podatkowe za ww. rok nie zostało złożone,
- b) dokumentu wskazującego wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w roku 2013 z tytułu umowy o pracę (PIT-11 lub PIT-40),
- c) zaświadczenia pracodawcy skarżącego wskazującego wysokość jego miesięcznego wynagrodzenia za pracę (ze wskazaniem potrącenia dokonywanego tytułem spłaty pożyczki z ZFŚS),
- d) dokumentu wskazującego wysokość potrącenia dokonywanego z wynagrodzenia za pracę skarżącego w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez ZUS,
- e) oświadczenia, czy żona oraz syn skarżącego figurują w ewidencji osób bezrobotnych; jeżeli tak, to należy nadesłać zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez nich statusu osób bezrobotnych (ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku),
- f) wyciągów z posiadanych przez skarżącego, jego żonę i syna rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje bankowe dokonane w ww. okresie,
- g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki; koszty zakupu leków).
Powyższe wezwanie skarżący odebrał osobiście w dniu [...] marca 2014 r. i dotychczas go nie wykonał.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych informacji, nie można stwierdzić, iż A. W. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.