Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej działając w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2010 r. wniosku I. Sp. z o.o. z siedzibą w L. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "kucyk pony" [...], udzielonego na rzecz H. Sp. z o.o. z siedzibą w W., na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) oraz 105 § 1 kpa w związku z art. 256 ust. 1 w/w ustawy oraz art. 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. orzekł o stwierdzeniu z dniem 28 sierpnia 2007 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy kucyk pony R-139097 w części dotyczącej następujących towarów z klasy 16: opakowania z papieru, kartonu i tworzyw sztucznych oraz następujących towarów z klasy 28: opakowania do zabawek, w pozostałym zakresie postępowanie umorzył i przyznał uprawnionemu zwrot kosztów postępowania w sprawie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż do Urzędu Patentowego RP wpłynął w dniu 13 czerwca 2008 r. wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na słowny znak towarowy "kucyk pony" [...], udzielonego na rzecz H. Sp. z o.o., przeznaczonego dla oznaczania następujących towarów: opakowania z papieru, kartonu i tworzyw sztucznych, płachty reklamowe z płótna lub papieru, zawieszki z płótna lub papieru - z kl. 16, tablice reklamowe - z kl. 20, czapki, czapki z daszkiem, czapki bez daszka - z kl. 25, gry, puzzle, opakowania do zabawek, gier, puzzli - z kl. 28.
Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Swojego interesu prawnego do wystąpienia z w/w wnioskiem I. Sp. z o.o. upatruje w tym, iż uprawniony pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r., mającym charakter pisma przedprocesowego, wezwał ją do zaniechania naruszania jego prawa ochronnego na znak towarowy "kucyk pony" o nr [...], które polegało na używaniu przez I. Sp. z o.o. znaku "Princes's Pony" dla oznaczania zabawek w postaci kucyków. W dniu [...] sierpnia 2007 r. uprawniona wystąpiła do Sądu Okręgowego w [...] przeciwko wnioskodawczyni z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa w przedmiocie zaniechania naruszeń praw ochronnych na znaki towarowe, które to postępowanie zostało umorzone postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] w dniu [...] września 2007 r. Nadto wnioskująca Spółka stwierdziła, iż działania podejmowane przez uprawnioną sprawiają, że znajduje się ona w sytuacji zagrożenia ograniczenia wolności działalności gospodarczej, co w rezultacie stoi w sprzeczności z normami wyrażonymi w art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Wnioskująca podniosła, iż sporny znak towarowy nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu 5-ciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Stwierdziła, iż w rzeczywistości sporny znak towarowy używany jest wyłącznie w związku z zabawką produkowaną przez uprawnioną, tj. kucykiem pony jako oznaczeniem tej zabawki. Znak ten występuje w materiałach reklamowych dotyczących zabawki kucyk pony, nie jest natomiast nakładany na towary w postaci czapek z daszkiem, płacht reklamowych czy nawet opakowań do zabawek, co uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ww. znak towarowy. Znak ten nie identyfikuje i nie indywidualizuje zatem towarów, dla których został zarejestrowany, a jedynie oznacza zabawkę produkowaną i wprowadzaną do obrotu przez uprawnioną.
W odpowiedzi na wniosek uprawniona z rejestracji wniosła o jego oddalenie jako bezzasadnego podnosząc, iż wnioskująca nie ma interesu prawnego w stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Argumentowała, iż znak towarowy kucyk pony [...] jest znakiem powszechnie znanym oraz renomowanym, który jako taki nie może być stosowany do oznaczania jakichkolwiek towarów w jakichkolwiek klasach przez podmioty nieuprawnione. A zatem wnioskodawczyni nie będzie mogła uzyskać prawa ochronnego na znak towarowy tożsamy lub podobny do znaku towarowego kucyk pony [...] w jakiejkolwiek klasie, dla jakichkolwiek towarów. Stwierdziła, iż sporny znak towarowy jest używany na polskim rynku na opakowaniach i materiałach reklamowych dotyczących zabawki kucyk pony (w angielskiej wersji MY LITTLE PONY) co najmniej od początku 1998 r., jak również jest przedmiotem szeregu działań marketingowych mających na celu promocję i rozpowszechnianie towarów oznaczonych tym znakiem na dowód czego przedłożyła konkretne dowody.
Zdaniem uprawnionej oznaczenie "kucyk pony" posiada charakter odróżniający, jest bardzo dobrze rozpoznawalny przez potencjalnych odbiorców i posiada szczególną siłę atrakcyjną, wartość reklamową i zdolność stymulowania zbytu, czyli renomę. Podniosła, iż pozbawienie spornego znaku ochrony w odniesieniu do opakowań i materiałów reklamowych dotyczących zabawek w postaci kucyka stanowiłoby istotne zagrożenie dla jej interesów i umożliwiałoby innym uczestnikom rynku "darmowe" wykorzystanie owoców wieloletniego wysiłku intelektualnego i finansowego poświęconego na wypromowanie znaku.
W toku postępowania przed Urzędem strony przedłożyły szereg dokumentów na poparcie swoich twierdzeń. Wnioskująca dodała, iż uprawniona nie wycofała się z żądań zaniechania podniesionych wobec niej w skierowanym do niej wezwaniu przedprocesowym. Wskazała, iż pomiędzy stronami niniejszego postępowania toczy się także postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Kwestia charakteru odróżniającego nie ma znaczenia dla postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego opartego na przesłance z art. 169 ust. 1 pkt 1 pwp. Ponadto stwierdziła, iż znak towarowy kucyk pony [...] nie jest znakiem powszechnie znanym oraz renomowanym dla towarów dla których został zarejestrowany. Zaprzeczyła także twierdzeniom uprawnionej, iż działa w złej wierze.
Uprawniona natomiast dodała, iż działania wnioskodawczyni polegające na próbie pozbawienia jej prawa ochronnego do spornego znaku towarowego cechuje zła wiara. Podniosła, że pomimo wystąpienia wobec wnioskodawczyni w 2007 r. z żądaniem zaniechania naruszania praw do znaków towarowych MY LITTLE PONY [...] i kucyk pony [...] oraz majątkowych praw autorskich do postaci kucyków pony, do dnia dzisiejszego nie podjęła żadnych działań mających na celu wyegzekwowanie przysługujących jej praw. Tym samym, należy uznać, że nie istnieje obecnie realna groźba podjęcia takich działań. Podkreśliła, iż wezwanie było w głównej mierze oparte na prawach H., Inc. a podstawą żądań były przede wszystkim prawa autorskie oraz naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Podniosła także, iż wnioskodawczyni nie produkuje, ani nie wprowadza do obrotu na terytorium Polski towarów z klas 16, 20 i 25, do oznaczania których przeznaczony jest znak towarowy kucyk pony [...].
Zdaniem uprawnionej wnioskodawczyni nie legitymuje się realnym i aktualnym interesem prawnym do podejmowania działań mających na celu wygaszenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Stwierdziła nadto, iż bezzasadne jest odwoływanie się przez wnioskodawczynię do decyzji Urzędu Patentowego RP wydanej w sprawie [...], gdyż każda sprawa jest inna i w każdej sprawie strony przedstawiają odmienne twierdzenia i zarzuty, stąd też wcześniejsza decyzja wydana w innej sprawie nie przesądza istnienia po stronie wnioskodawczyni interesu prawnego w niniejszej sprawie.
Na rozprawie w dniu [...] lutego 2010 roku strony podtrzymały swoje stanowiska oraz wszystkie argumenty i twierdzenia zawarte w przedłożonych pismach procesowych.
Kolegium Orzekające stwierdziło, iż z pisma uprawnionej z dnia [...] kwietnia 2007 r. zawierającego wezwanie do dobrowolnego zaniechania czynów nieuczciwej konkurencji oraz do zaniechania naruszania praw autorskich i praw ochronnych na znaki towarowe wynika, że uprawniona powołując się m.in. na sporny znak towarowy wystąpiła z żądaniem zaniechania posługiwania się przez wnioskodawczynię używanym przez nią w obrocie gospodarczym oznaczeniem PRINCES’S PONY zarówno w odniesieniu do zabawek w postaci kucyków jak i na ich opakowaniach. W tej sytuacji Kolegium uznało, iż wnioskodawczyni posiada interes prawny w wygaszeniu prawa ochronnego na znak towarowy kucyk pony [...] jedynie w odniesieniu do następujących towarów: opakowania z papieru, kartonu i tworzyw sztucznych z klasy 16, opakowania do zabawek z klasy 28 objętych zakresem prawa ochronnego na ten znak towarowy, gdyż tylko w tym zakresie znak ten ogranicza ją w prowadzeniu działalności gospodarczej i negatywnie wpływa na jej sytuację prawną.
Materialnoprawną podstawę interesu prawnego w w/w zakresie stanowią przepisy art. 20 i 22 Konstytucji RP, a także art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.).
Zdaniem Kolegium brak było natomiast jakichkolwiek podstaw do uznania, iż wnioskodawczyni posiada interes w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do pozostałych towarów objętych zakresem prawa ochronnego na sporny znak towarowy, tj. płacht reklamowych z płótna lub papieru, zawieszek z płótna lub papieru z klasy 16, tablic reklamowych z klasy 20, czapek z daszkiem, czapek bez daszka z klasy 25 oraz gier, puzzli, opakowań do gier i puzli z klasy 28, albowiem z w/w wezwania nie wynika, żeby uprawniona powołując sporny znak towarowy domagała się od wnioskodawczyni zaniechania posługiwania się oznaczeniem PRINCES’S PONY w odniesieniu do ww. towarów. Wnioskodawczyni nie wykazała również, że posługiwała się oznaczeniem PRINCES'S PONY lub innym oznaczeniem podobnym do spornego znaku towarowego w odniesieniu do ww. towarów w obrocie gospodarczym.
Sama zaś w sobie okoliczność, iż wnioskodawczyni prowadzi w pewnym zakresie działalność gospodarczą odpowiadającą działalności uprawnionej z prawa ochronnego do spornego znaku nie uzasadnia jej interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Brak interesu prawnego po stronie wnioskodawczyni w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do w/w towarów musiał skutkować umorzeniem postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowym.
Orzekając natomiast o stwierdzeniu z dniem [...] sierpnia 2007 r. wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy kucyk pony [...] w części dotyczącej następujących towarów z klasy 16: opakowania z papieru, kartonu i tworzyw sztucznych oraz następujących towarów z klasy 28: opakowania do zabawek, Kolegium przytoczyło treść art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 p.w.p. Wymieniło przedłożone przez uprawnioną do akt sprawy dowody na okoliczność używania znaku towarowego kucyk pony [...] i uznało, iż nie dowodzą one rzeczywistego używania spornego znaku towarowego w okresie pięciu lat od udzielenia prawa ochronnego w odniesieniu do takich towarów jak: opakowania z papieru, kartonu i tworzyw sztucznych z klasy 16 oraz opakowania do zabawek z klasy 28.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, I. Sp. z o.o. z siedzibą w L, zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części umarzającej postępowanie oraz w części rozstrzygającej o kosztach postępowania przed Urzędem Patentowym i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów procesowych
Podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej poprzez błędną wykładnię pojęcia "interesu prawnego", wymaganego dla wnioskowania o wygaszenie prawa ochronnego na znak towarowy oraz obrazy prawa procesowego tj. 105 § 1 kpa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in. iż określone zachowania uprawnionego mają decydujące znaczenie dla właściwego uchwycenia jej interesu prawnego, wyrażającego się w wygaszeniu spornego prawa ochronnego w całości (tj. w zakresie wszystkich klas towarowych, dla których znak ten został zarejestrowany i w odniesieniu do których nigdy nie był używany, służąc uprawnionemu do zupełnie innych celów, niż odróżnianie na rynku towarów objętych rejestracją). Uprawniony - przeciwstawiając oznaczeniu Princes's Pony swój znak towary KUCYK PONY, i żądając zaniechania używania tego pierwszego oznaczenia jako rzekomo naruszającego przysługujące mu prawo ochronne - nie wskazał, z którymi towarami, dla których uprawniony uzyskał ochronę poprzez sporny znak towarowy KUCYK PONY, łączy w tym przypadku naruszenie. Używając tego znaku dla zabawek i powołując się wobec podmiotów trzecich właśnie na sporny znak towarowy (choć niezastrzeżony dla towarów w postaci zabawek), uprawniony inicjuje wobec konkurentów na rynku zabawek (a nie na rynku opakowań, płacht reklamowych, zawieszek itd., tj. na rynku towarów, dla których został zarejestrowany sporny znak towarowy) rozmaite postępowania, zarówno administracyjne, jak i sądowe, zmierzające do eliminowania producentów zabawek w postaci kucyka, a nie producentów opakowań, płacht reklamowych, zawieszek itd.
Skarżąca dodała, iż w innym - prowadzonym równolegle - postępowaniu spornym między tymi samymi stronami o zniesienie tego samego znaku towarowego we wszystkich klasach towarowych objętych rejestracją, Urząd Patentowy RP uznał interes prawny skarżącej do żądania unieważnienia spornego znaku towarowego we wszystkich klasach objętych rejestracją a uznanie tego interesu nastąpiło przy uwzględnieniu identycznych okoliczności, jak podnoszone w niniejszym postępowaniu. Co więcej, istnienie tak uzasadnianego interesu prawnego skarżącego zostało potwierdzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 czerwca 2010r. (sygn. akt VI SA/Wa 203/10).
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. również wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Sąd administracyjny sprawuje funkcje kontrolne i w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.
Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).
Wskazać należy, iż naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak, więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (v. wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.
Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Jak stanowi, bowiem art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności.
Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 kpa wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.
Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia.
Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).
Zdaniem Sądu organ naruszył zasady ogólne postępowania administracyjnego. W innej sprawie o nr [...] toczącej się między tymi samymi stronami, w której skarżąca domagała się unieważnienia prawa ochronnego spornego znaku we wszystkich klasach towarowych objętych rejestracją, rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2009 r. Urząd Patentowy RP przyznał, że skarżąca posiada interes prawny do żądania unieważnienia ochrony znaku towarowego KUCYK PONY. Uznanie interesu prawnego nastąpiło w oparciu o te same okoliczności, co do których w rozpoznawanej sprawie organ stwierdził brak interesu prawnego po stronie skarżącej.
W orzecznictwie istnieje ugruntowane stanowisko co do tego, iż nieuzasadniona zmienność poglądu organu stanowi naruszenie art. 8 k.p.a. a co za tym idzie także naruszenie art. 32 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż organy administracji mogą zmieniać pogląd co do treści prawidłowego rozstrzygnięcia, które powinno zapaść w danego typu sprawach, ale musi taką zmianę dokładnie uzasadnić zwłaszcza wtedy, gdy dotyczy tego samego adresata. Dlatego też zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany, stanowi niewątpliwe naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów Państwa oraz wpłynąć ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli (wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r., I SA/Łd 65/97).
Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w swoim wyroku z dnia 5 października 2004 r. (sygn. akt II SA 3196/03) wskazał, że wynikająca z art. 32 ust. 1 Konstytucji zasada równości wobec prawa oraz prawo do równego traktowania przez władze publiczne wyraża się w sferze prawa administracyjnego m.in. tym, że podmioty o tym samym statusie prawnym mogą oczekiwać takich samych rozstrzygnięć orzekających o przyznaniu bądź odmowie przyznania uprawnień, które z tych przepisów wynikają. Tym bardziej jest oczywiste, że ten sam podmiot, w tej samej sytuacji prawnej, może oczekiwać na wydanie tożsamych co do istoty decyzji administracyjnych. Orzecznictwo organu może ewoluować i podlegać zmianom, o ile organ wykaże, że są ku temu uzasadnione przyczyny.
W konkluzji należy stwierdzić, iż Urząd Patentowy nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając ponownie sprawę Urząd Patentowy rozważy przedstawiony powyżej pogląd prawny.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia.
Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.