Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2009 r. R. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych.
W uzasadnieniu wniosku (Rubryka 5 PPF) skarżący podał, iż z chwilą skreślenia z listy radców prawnych zaprzestał wykonywania zawodu, nadto rozwiązana została z nim umowa o stałą obsługę prawną Z. w T.. Wskazał, że uzyskany przez niego w 2008 r. dochód netto nie przekroczył 8000 zł, natomiast w 2009 r. skarżący osiągnął dochód nie przekraczający kwoty 3000 zł brutto.
Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym razem z żoną i pełnoletnim synem. Żona skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości 3100 zł brutto miesięcznie.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 5 października 2009 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni:
- a) zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za rok 2008, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
- b) dokumentów potwierdzających wykazaną w formularzu wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w 2009 r.,
- c) przedstawienia zaświadczenia pracodawcy żony skarżącego potwierdzającego wysokość wynagrodzenia miesięcznego określonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy,
- d) udokumentowania sytuacji finansowej syna skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia lub zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy o posiadanym statusie osoby bezrobotnej, natomiast w przypadku pobierania nauki - przedstawienia odpowiedniego zaświadczenia szkoły/uczelni,
- e) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń.
Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W niniejszej sprawie skarżący wskazuje we wniosku, iż w bieżącym roku uzyskał dochód nie przekraczający kwoty 3000 zł brutto, natomiast jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości 3100 zł brutto miesięcznie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i członów jego rodziny, w szczególności dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę dochodów, a także dokumentów określających sytuację finansową pełnoletniego syna skarżącego, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego).
Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i członków jego rodziny.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.