Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r. (Sygn. akt VI SA/Wa 1516/13) WSA w Warszawie oddalił skargę R. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 28-31 sierpnia 2012 r. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.
Pismem z dnia 10 lutego 2014 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r. (Sygn. akt VI SA/Wa 1516/13). Jednocześnie z ww. wnioskiem dopełniła czynności procesowej, której terminu uchybiła – złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia i uiściła opłatę kancelaryjną w wysokości 100,00 złotych za uzasadnienie (vide: sądowy dowód wpłaty – k. 59).
We wniosku wskazała, że zarządzeniem z dnia 7 listopada 2013 r. WSA w Warszawie wyznaczył termin rozprawy na dzień 17 grudnia 2013 r. Zawiadomienie o terminie rozprawy wysłano skarżącej w dniu 15 listopada 2013 r. Przesyłka sądowa została zwrócona do WSA w Warszawie z adnotacją: "zwrot – nie podjęto w terminie". Pierwsze awizo zostało pozostawione w dniu 18 listopada 2013 r., a drugie awizo w dniu 26 listopada 2013 r.
Skarżąca wyjaśniła, że oczekując na termin rozprawy, w dniu 6 lutego 2014 r. zadzwoniła do WSA w Warszawie i uzyskała informację, że rozprawa w przedmiocie jej skargi już się odbyła, tj. w dniu 17 grudnia 2013 r. Ponadto nadmieniła, że w rozmowie telefonicznej z pracownikiem sekretariatu uzyskała informację, że wyrok w jej sprawie został ogłoszony w dniu 17 grudnia 2013 r., a także poinformowano ją, że w aktach sprawy znajduje się przesyłka listowa zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy, która na skutek niepodjęcia w terminie została zwrócona do nadawcy – WSA w Warszawie. W dniu 6 lutego 2014 r. w siedzibie Sądu skarżąca zapoznała się z aktami sprawy.
Pismem z dnia 10 lutego 2014 r. skarżąca wniosła w UP reklamację przesyłki rejestrowej – przesyłki sądowej (vide: pismo reklamacyjne – k. 52 i 52v.akt sądowych).
Wskazała, że pod wskazanym w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 r. (k.
26) adresem (na który została zaadresowana przesyłka sądowa – zawiadomienie o terminie rozprawy) zamieszkuje skarżąca, a nadto prowadzona jest kancelaria prawna radcy prawnego M. K. (vide: oświadczenie r.pr. M. K. z dnia 10 lutego 2014 r. – k. 53 akt sądowych).
Skarżąca wyjaśniła, że dotychczas nie było żadnych problemów związanych z odbiorem dokumentów wysłanych drogą pocztową i w związku z tym skarżąca (posiadająca wiedzę o długości postępowań sądowych z uwagi na wykonywaną pracę w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi) oczekiwała na stosowne zawiadomienie o terminie rozprawy. Nadmieniła także, że nie zaszły żadne dodatkowe przesłanki, które wymagałyby monitorowania sprawy w inny sposób.
Skarżąca – mając na uwadze powyższe – stwierdziła, że nie budzi wątpliwości, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak również nieuczestnictwo w rozprawie nastąpiło bez jej winy.
Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2014 r. Sąd wystąpił do Naczelnika Rejonowego Urzędu Pocztowego [...] z zapytaniem na jakim etapie jest postępowanie reklamacyjne na przesyłkę rejestrowaną (nr nadania: [...]) wszczęte pismem R. K. (zam.: ul. B. 39/109, [...] W.) z dnia 10 lutego 2014 r.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie – Poczta Polska S.A. poinformowała, że pismo reklamacyjne skarżącej zostało rozpatrzone. Nadesłała kopię poświadczoną za zgodność odpowiedzi adresowanej do skarżącej z dnia 13 marca 2014 r. (vide: 63 akt sądowych).
Poczta Polska S.A. poinformowała, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że wskazana przesyłka została w dniu 18 listopada 2013 r. wydana do doręczenia. Następnie z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki w tym dniu (mieszkanie zamknięte – przesyłka została awizowana i złożona w placówce pocztowej Warszawa 95 – zgodnie z art. 44 k.p.a., a druk powiadomienia pozostawiony w skrzynce oddawczej skarżącej. Wyjaśniono także, z uwagi na nieodebranie przesyłki w terminie 7 dni od dnia pierwszego awizo, w dniu 26 listopada 2013 r. pozostawiono w skrzynce oddawczej skarżącej awizo powtórne.
Operator pocztowy wyjaśnił, że w dniu 4 grudnia 2013 r. – wobec nie podjęcia przez adresata przesyłki – zwrócono ją do nadawcy tj.: WSA w Warszawie z adnotacją: "zwrot nie podjęto w terminie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 85 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej cyt. jako "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływnie terminu jest bezskuteczna.
Jednakże w świetle postanowień art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
W świetle przepisu art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak stanowi przepis § 2 art. 87 p.p.s.a. w piśmie zawierającym przedmiotowy wniosek należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W myśl art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym.
A zatem, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy skarżąca dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż od spełnienia tego warunku zależy możliwość jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd.
Na podstawie przedłożonych przez stronę informacji - Sąd stwierdza, że skarżąca powzięła informację o wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r. (k. 42 akt sądowych) w dniu 6 lutego 2014 r. Sąd zauważa, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu upłynął w dniu 13 lutego 2014 r. i w tym dniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z przedmiotową skargą został osobiście złożony w siedzibie Sądu (vide: prezentata WSA w Warszawie – k. 50 akt sądowych). Sąd stwierdza, że termin 7 dni, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany.
W związku z terminowym złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Sąd postanowił rozpoznać przedmiotowy wniosek merytorycznie w trybie przewidzianym w art. 86 § 1 p.p.s.a.
Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
W uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku skarżąca wskazała, że wobec braku zawiadomienia Sądu o wyznaczeniu terminu rozprawy w jej sprawie i w oczekiwaniu na nie – zadzwoniła do Sądu w celu uzyskania informacji na jaki dzień przewidziana jest rozprawa. Oświadczyła także, że od czasu złożenia skargi oczekiwała na korespondencję z Sądu lecz w jej skrzynce oddawczej nie znajdowało się żadne awizo dotyczące tej sprawy. Wyjaśniła nadto, że przedsięwzięła niezbędne kroki w celu wyjaśnienia zaistniałej okoliczności.
Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało skarżącej doręczone w dniu 2 grudnia 2013 r., w trybie art. 73 p.p.s.a. (vide: koperta – k. 38 akt sądowych).
Wyjaśnienia zatem wymaga, że doręczenie dokonane w tych okolicznościach, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.
Zgodnie z art.
73. § 1. p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy (tj. bezpośrednio adresatowi do rąk własnych), lub poprzez doręczenie zastępcze (tj. doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi adresata, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy w przypadku, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w podanym wyżej terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a.
Zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy (tzw. awizo) co do zasady powinno więc być umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, a dopiero gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, lub na drzwiach biura czy też innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Na zwrotnym dowodzie doręczenia powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia, a skuteczność doręczenia przez awizo warunkuje stwierdzenie, że adresat w sposób nie budzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma oraz miejscu, w którym może je odebrać.
W rozpoznawanej sprawie pismo Sądu I instancji prawidłowo doręczono skarżącej w sposób przewidziany w art. 73 p.p.s.a. Na zwrotnym dowodzie doręczenia znajdowała się odpowiednia informacja o miejscu pozostawienia stosownego zawiadomienia o przesyłce (w skrzynce oddawczej), jak również umieszczano informację o przyczynie niemożności doręczenia przesyłki w sposób właściwy lub zastępczy ("Mieszkanie zamknięte zawiadomienie pozostawiono w skrzynce dnia 18 listopada 2013 r."). Dopiero po upływie wskazanego w wyżej wymienionym przepisie terminu przesyłkę zawierającą zawiadomienie o terminie rozprawy skierowaną do skarżącej zwrócono do WSA, a na rozprawie sądowej w dniu 17 grudnia 2013 r. Sąd uznał to zawiadomienie za prawidłowo doręczone. Należy również podkreślić, że przesyłka skierowana była na właściwy, wskazany przez skarżącą adres.
Skarżąca podkreśliła, że w jej skrzynce pocztowej nie było stosownego awiza jednocześnie twierdząc, że dotychczas nie wystąpiły okoliczności, z których można by domniemywać, że Poczta Polska dokonywała doręczeń w sposób nienależyty. Ten pogląd został przez skarżącą potwierdzone ww. dokumentami (vide: kopie dowodów awizo, które pozostawiane były przez operatora pocztowego w skrzynce oddawczej, oświadczenie r.pr. M. K., który pod tym samym adresem prowadzi Kancelarię Radcy Prawnego, oraz kopię pisma reklamacyjnego z dnia 10 lutego 2014 r.), które – w ocenie Sądu - nieuprawdopodobniły brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Należy wyjaśnić, że doręczenie dokonane w tych okolicznościach, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Powoływanie się na rzekome niepozostawienie przez operatora pocztowego stosownego awizo - nie obala domniemania doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. i nie wypełnia przesłanki braku winy skarżącej w uchybieniu terminu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.