Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219), w związku z § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. Nr 57, poz. 522), po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy B. S.A. z siedzibą w R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] stycznia 2010 r., na mocy której ww. przedsiębiorca zobowiązany został do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek:
"masła ekstra", masa netto 200 g, najlepiej spożyć przed: 10.11.2009, numer partii [...], wyprodukowanego przez P.H.U. M. w W.,
"majonezu [...]", zawartość netto 420 ml, najlepiej spożyć przed: 05.05.2010, numer partii [...], wyprodukowanego przez U. Sp. z o.o. z siedzibą w W., w kwocie 996,93 zł uchylił w/w decyzję w całości i zobowiązał B. S.A. z siedzibą R. do uiszczenia kwoty 643,28 zł stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych "masła ekstra" produkcji M. z siedzibą w W. Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy wyjaśnił, iż badania próbek masła pobranych w toku kontroli w hurtowni należącej do przedsiębiorcy B. S.A., przeprowadzone przez akredytowane Laboratorium w O. wykazały, że przedmiotowy produkt oferowany jako masło extra nie spełniał wymagań zawartych w załączniku XII i dodatku do załącznika XV do rozporządzenia 1234/2007.
Organ wskazał, iż w myśl art. 30 ust. 1, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest zobowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub rachunek wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Zgodnie z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. Nr 57, poz. 522), wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, ustala kierownik laboratorium, z uwzględnieniem rodzaju badanego produktu, rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań oraz uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin. Wysokość należności pieniężnej różnicuje się w zależności od stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań (§ 9 ust. 3 ww. rozporządzenia).
W niniejszej sprawie koszty przeprowadzonych badań masła zostały udokumentowane w piśmie zatytułowanym "Koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych nr [...]" z dnia [...] października 2009 r.".
Badania próbek majonezu, przeprowadzone przez akredytowane Laboratorium w K. wykazały, że produkt nie odpowiadał wymaganiom jakościowym zadeklarowanym przez producenta zawartym w oznakowaniu z uwagi na niższą zawartość żółtka jaja kurzego. Producent majonezu U. Sp. z o.o. podważył prawidłowość wyliczenia zawartości żółtka jaja kurzego w majonezie w oparciu o normę PN-A-86950:1995 + Ap 1:2000 "Majonez". Z uwagi na niejednoznaczność zapisu w powołanej normie oraz po zasięgnięciu opinii Polskiego Komitetu Normalizacyjnego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł o zwolnieniu odwołującego z obowiązku uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania laboratoryjne majonezu w kwocie 353,65 zł
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. S.A, zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego tj.:
- - art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności nieodniesienie się do przedstawionych przez stronę wyników badań produktów pochodzących z tej samej partii kwestionowanego towaru, oraz prawa materialnego tj.
- - art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez przyjęcie, że wyniki badań częściowo nieobjęte akredytacją stanowią przesłankę do założenia, że produkt nie spełnia wymagań i w konsekwencji obciążenie skarżącego kosztami badań.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., iż przedmiotowe badania zostały wykonane w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym z siedzibą w O., w oparciu o metody częściowo nie objęte akredytacją Jednakże organ II instancji nie zajął w przedmiotowej kwestii żadnego stanowiska. W świetle powyższego zdaniem skarżącej należy podważyć wiarygodność wyników badań przedstawionych w przedmiotowym sprawozdaniu.
Nadto organ poprzestał na stwierdzeniu, że przedstawione przez stronę badania nie mogą zostać uznane za wiarygodne, gdyż nie są tożsame z produktami pobranymi w toku kontroli u sprzedawcy. Tymczasem, jak wykazywał producent kwestionowanej partii produktów, próbki poddane badaniom na jego zlecenie są tożsame z próbkami pobranymi u B. S. A. Co więcej, próbki kwestowanej partii produktu, pochodzące z tzw. "biblioteczki producenta", zostały przebadane w niezależnym, akredytowanym laboratorium H. Ltd. Uzyskane wyniki badań nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. oraz [...] z dnia [...] marca 2010 r. potwierdziły, że właściwości próbki "masła ekstra" 200 g odpowiadają wartościom referencyjnym tłuszczu pochodzenia mlecznego. W związku z powyższym organ powinien powziąć wątpliwość co do prawidłowości uzyskanych wyników badań przedmiotowego produktu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przepis ten jest w całości zgodny z art. 40j ust. 1 ustawy o systemie zgodności, w myśl którego w przypadku stwierdzenia, że wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, opłaty związane z badaniami ponosi osoba, która wyrób wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku. Opłaty, o których mowa w ust. 1, organ wyspecjalizowany ustala na podstawie uzasadnionych kosztów badań, z uwzględnieniem rodzaju badanego wyrobu oraz stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań (ust. 2). Opłaty, o których mowa w ust. 1, stanowią dochód budżetu państwa (st. 3).
Ponieważ badany wyrób nie spełniał zasadniczych wymagań, obciążono opłatami za te badania podmiot (Spółkę), która wyrób wprowadziła do obrotu.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 31 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej stanowi w § 9 co następuje:
"§ 9 ust.
- 1. Wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ustawy, ustala kierownik laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji, z zastrzeżeniem ust. 5.
- 2. Wysokość należności pieniężnej za przeprowadzone badania ustala się z uwzględnieniem:
- 1) rodzaju badanego produktu,
- 2) rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań,
- 3) uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin,
- 4) uzasadnionego kosztu pracy laboratorium.
- 3. Wysokość należności pieniężnej różnicuje się w zależności od stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań.
- 4. Wysokość należności pieniężnej nie może przekraczać wysokości opłat za takie same badania takiego samego produktu, określonych w ofercie akredytowanego laboratorium.
- 5. W przypadku przeprowadzenia badań przez inne wyspecjalizowane laboratorium wysokość należności pieniężnej ustala wojewódzki inspektor na podstawie faktury wystawionej przez laboratorium organowi Inspekcji zlecającemu badania.
- 6. Właściwy wojewódzki inspektor wystawia rachunek dla kontrolowanego na podstawie ustaleń, o których mowa w ust. 1 albo 5.
- 7. Kontrolowany jest obowiązany, w terminie 14 dni od dnia otrzymania rachunku, uiścić należność pieniężną (...) na rachunek bankowy wojewódzkiego inspektoratu, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa."
Stosownie do art. 78 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia a także przepisów rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz. UL. 191 s. 1 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) istnieje obowiązek wykonywania badań laboratoryjnych w ramach urzędowej kontroli żywności wyłącznie przez laboratoria akredytowane. Szczegóły w zakresie metod analiz i wymagań odnośnie laboratoriów wykonujących badania w ramach urzędowej kontroli żywności zawarto w art. 11 i 12 w/w rozporządzenia. Laboratoria muszą być akredytowane zgodnie z normami europejskimi dot. akredytacji jednostek badawczych. W Polsce jednostką akredytacyjną uprawnioną do akredytacji jednostek certyfikacyjnych kontrolnych, laboratoriów badawczych i wzorcujących prowadzących oceny zgodności i weryfikacji na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności jest Polskie Centrum Akredytacyjne
Obowiązku takiego jednak nie wprowadzono w odniesieniu do metod badania. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, iż badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi.
Laboratorium Kontrolno- Analityczne UOKiK w O. posiada stosowną akredytację przyznaną przez Polskie Centrum Akredytacji i jest uprawnione do dokonywania badań próbek produktów tłuszczowych pobranych podczas kontroli. Nie ma też podstaw, by kwestionować spójność przyjętych przez Laboratorium procedur badawczych z metodami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r.
W świetle powyższego nie ma również podstaw, by podważać wiarygodność wyników badań ujawnionych w sprawozdaniu i prawidłowość ustaleń organu poczynionych na ich podstawie.
Wobec niezasadności zarzutów skarg oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięć, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargi należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.