Uzasadnienie
W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF) skarżący H. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). Z informacji podanych we wniosku wynika, iż skarżący jest osobą bezrobotną, a od 6 maja 2010 r. jedynym źródłem dochodu jego rodziny będzie świadczenie emerytalne małżonki w wysokości 1.239 zł netto (1.476,95 zł brutto), ponieważ zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 115 zł netto został przyznany skarżącemu do dnia 5 maja 2010 r. Jednocześnie stan zdrowia nie pozwala skarżącemu na podjęcie pracy. Jego starania w zakresie zatrudnienia nie powiodły się, gdyż w 8 zawodach lekarze nie udzielili mu zgody na podjęcie pracy.
Wobec powyższego, skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia rentowego. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. (skarżący omyłkowo wskazał rok 2010 w dacie wydania tej decyzji) ZUS Oddział w B. przyznał mu z datą wsteczną rentę szkoleniową na okres 6 miesięcy od 18 kwietnia do 17 października 2009 r. z możliwością jej przedłużenia do 30 miesięcy. Skarżący wskazał, iż przedmiotową decyzję doręczono mu 28 października 2009 r., co uniemożliwiło przedłużenie renty. W konsekwencji ww. decyzję skarżący zaskarżył do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. (sprawa jest w toku).
Skarżący podniósł również, że decyzją wydaną w dniu [...] maja 2010 r. przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. przyznano mu jednorazowy specjalny zasiłek celowy w kwocie 300 zł na dofinansowanie zakupu leków i leczenia.
Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i 17-letnim synem - uczniem II klasy liceum ogólnokształcącego. Do miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego należą: czynsz za mieszkanie - 200,87 zł, energia elektryczna – 74,59 zł, telefon – 39,38 zł, lekarstwa – 400 zł, środki czystości – 160 zł, odzież – 150 zł, artykuły szkolne związane z rozpoczęciem nowego roku szkolnego – ok. 600 zł, żywność – 1.200 zł, koszty przejazdów – 126 zł oraz inne pilne potrzeby związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego – 300 zł. Skarżący dodał, iż w pierwszej kolejności są pokrywane wydatki związane z mieszkaniem, a w pozostałej kolejności (w zależności od stanu finansów) uiszczane są pozostałe należności.
Skarżący podał też, że całość majątku rodziny wyczerpuje mieszkanie o powierzchni 31,40 m kw. stanowiące własność małżonki skarżącego.
Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył następujące dokumenty:
- - zaświadczenie Starosty Powiatu B. z dnia [...] czerwca 2010 r. o zarejestrowaniu skarżącego jako osoby bezrobotnej z dniem 29 października 2009 r. oraz okresie pobierania zasiłku [...],
- - decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] maja 2010 r. o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania [...],
- - orzeczenie Miejskiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. zaliczające skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności [...],
- - decyzję ZUS Oddział w B. z dnia [...] marca 2010 r. o waloryzacji emerytury małżonki skarżącego [...],
- - zaświadczenie z Liceum Ogólnokształcącego w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. stwierdzające, że syn skarżącego jest uczniem drugiej klasy ww. liceum [...],
- - decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] maja 2010 r. orzekającą o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie do kosztów leków i leczenia w wysokości 300 zł [...].
Natomiast z nadesłanych (w odpowiedzi na wezwanie Sądu) dokumentów wynika, iż w roku ubiegłym skarżący osiągnął dochód (równy przychodowi) w kwocie 17.268,99 zł, a jego małżonka uzyskała dochód (równy przychodowi) w wysokości 16.778,44 zł (zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] września 2010 r. [...]). Na rachunkach bankowych skarżący i jego żona mają zgromadzone niewielkie środki pieniężne w łącznej kwocie ok. 150 zł (wyciągi z rachunków bankowych [...]). Przedstawione faktury potwierdzają wymienione przez skarżącego wydatki jego rodziny związane z utrzymaniem mieszkania [...]. Ponadto skarżący przedłożył dowody zakupu leków i kosztów badań [...], a także dowody zakupu artykułów szkolnych dla syna [...]. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż uzyskał zgodę szkoły na refundację wydatków poniesionych na zakup podręczników szkolnych.
Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, należy podnieść na wstępie, iż stosownie do treści przepisu art. 239 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Wobec powyższego, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych pozostaje bezprzedmiotowy. Zatem w niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega wyłącznie żądanie skarżącego dotyczące ustanowienia pełnomocnika.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; por. też postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Podkreślić należy, że nadesłane przez skarżącego dokumenty źródłowe potwierdzają okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze z jednej strony fakt, iż aktualnie jedynym dochodem trzyosobowej rodziny skarżącego jest świadczenie emerytalne jego małżonki w wysokości 1.239 zł netto miesięcznie, a z drugiej strony - skalę wydatków rodziny, stwierdzić należy, że skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia pełnych kosztów postępowania sądowego (w tym kosztów zastępstwa prawnego), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć także wypada, że skoro ośrodek pomocy społecznej (a więc jednostka organizacyjna wszechstronnie oceniająca sytuację materialną osoby ubiegającej się o świadczenia z zakresu pomocy społecznej) uznał, iż skarżący nie posiada wystarczających środków na utrzymanie siebie, to podobnie należy oceniać ten stan przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.