Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. (mylnie określoną jako decyzja z dnia [...] listopada 2007 r.) Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] sierpnia 2008 r. cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską T. M. (dalej: strona, skarżący).
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte z uwagi na fakt prowadzenia postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zbiegu z art. 304 kk w zw. z art. 11 § 2 kk (czyn polegający na oszustwie z wyzyskaniem przymusowego położenia drugiej osoby). W trakcie postępowania administracyjnego do sądu wpłynął akt oskarżenia z dnia [...] listopada 2007 r. przeciwko skarżącemu. Jak wynika z jego treści T. M. zarzucono, iż w okresie od [...] marca do [...] lutego 2007 r. w P. prowadząc działalność pod nazwą P. "M.", działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzanie w błąd co do rzeczywistych przyczyn podwyższenia ceny kupna za mieszkania budowane na osiedlu "W.", doprowadził wiele osób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w ten sposób, że zawierał z nimi przedwstępne umowy sprzedaży mieszkań określając warunki transakcji, w tym cenę nabycia mieszkania oraz przyczynę jej ewentualnego wzrostu.
Pozyskał od nich środki finansowe na realizację części inwestycji, a po ich zakończeniu w terminach określonych w umowach przedwstępnych, wstrzymał się z uzyskaniem z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku, a mimo to wydał mieszkania nabywcom na podstawie protokołu odbioru bez daty, umożliwiając im w ten sposób wykończenie mieszkania. W dalszym etapie pod pretekstem wzrostu cen materiałów i usług budowlanych w trakcie realizacji inwestycji, a także braku rentowności tego przedsięwzięcia gospodarczego, zażądał od nabywców dopłat, uzależniając od ich dokonania podpisanie aktu notarialnego sprzedaży mieszkania, podczas, gdy zjawiska takie nie wystąpiły, gdyż nie było wzrostu cen materiałów i usług budowlanych w trakcie realizacji inwestycji, a sprzedaż mieszkań po cenie określonej w umowie przedwstępnej generowała dla strony zysk w granicach ok. 20 proc. Rzeczywistą przyczyną podwyższenia ceny mieszkania był zamiar osiągnięcia zysku z powodu wzrostu cen mieszkań na rynku, jaki nastąpił po realizacji inwestycji i wyzyskując w ten sposób przymusowe położenie strona zawarła z nimi aktem notarialnym umowę ustanowienia odrębnej własności lokali sprzedaży, nakładając w ten sposób obowiązek świadczenia niewspółmiernego ze świadczeniem wzajemnym.
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. fakt, iż stronie zarzucane jest popełnienie przestępstwa o charakterze umyślnym wymierzone przeciwko mieniu przesądza, iż istnieje uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia. W takiej sytuacji konsekwencją jest cofnięcie pozwolenia na broń myśliwską udzielonego stronie z uwagi na obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt 6 ubia.
T. M. w odwołaniu złożonym od decyzji I instancji zarzucił nie wzięcie pod uwagę całokształtu sprawy, a w szczególności nie przeprowadzenie stosownego rozumowania, czy pomiędzy zarzucanym czynem, a uzasadnioną obawą, o której stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, zachodzi związek przyczynowy. Organ Policji oparł swoje przekonanie jedynie o fakt toczącego się postępowania karnego, nie biorąc pod uwagę okoliczności popełnienia czynu zarzucanego aktem oskarżenia, ani też dotychczasowego postępowania strony. Skarżący podkreślił, iż w sprawie zgromadzona została dokumentacja odnosząca się do pozytywnych cech jego osobowości, nadto wydanie pozwolenia na broń poprzedziła procedura sprawdzająca, w ramach której zgromadzono wiele dokumentów świadczącym o tym, że spełnia on wszelkie wymagane prawem kryteria pozwalające na posiadanie broni.
Wskazał jednocześnie, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Sąd [...] w G. zwrócił sprawę Prokuratorowi celem usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego. Załączył kopię postanowienia Sądu [...] w G. Wydział [...] z dnia [...] lipca 2008 r. sygn. akt: [...]. Z uwagi na podniesioną argumentację wniósł o uchylenie decyzji I instancji, zarzucając naruszenie art. 7, 107 par. 3, 80 kpa, a także art. 42 ust. 3 Konstytucji RP (zasada domniemania niewinności).
Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie podzielając argumentacji strony, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Swoje stanowisko uzasadnił treścią przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6, jak również art. 18 ust. 1 pkt 6 ubia, z których wynika, iż osoba, co do której toczy się postępowanie karne w sprawie o czyn wymierzony przeciwko zdrowiu, życiu, lub mieniu – nie może dysponować bronią. Sytuacji tej nie zmienia fakt, iż w stosunku do strony postępowanie jest obecnie na etapie zwrotu sprawy Prokuratorowi, celem usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego w związku z postanowieniem Sądu [...] w G. Wydział [...] z dnia [...] lipca 2008 r. sygn. akt: [...]. Postępowanie karne bowiem nadal jest w toku, co wypełnia, w ocenie organu, dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia.
Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. Zarzuciła, iż zaskarżona decyzja narusza art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, co miało wpływ na wynik sprawy. Uzasadniła, iż w jej ocenie organy policji błędnie oceniły fakt, iż toczy się aktualnie postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, gdyż w sytuacji, gdy nastąpił zwrot sprawy do Prokuratury na mocy postanowienia z dnia [...] lipca 2008 r. Sądu [...] w G. – "nie ma aktu oskarżenia i nie toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne i nie było podstaw do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń". Zdaniem skarżącego art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia Policja nie wzięła pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, do czego jest zobowiązana na mocy stosownych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 i 80 kpa, a w rezultacie – jej organy podjęły decyzje w sposób przekraczający granice swobodnej oceny dowodów.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a).
Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna z następujących przyczyn.
Skarżący – T. M. – został w postępowaniu administracyjnym uznany za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co było podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 uobia, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia - co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Należy podkreślić, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie takich pozwoleń w sytuacjach, gdy powyższy interes jest zagrożony. Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, że ocena czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Zdaniem Sądu organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego.
W niniejszej sprawie ustalono, iż przeciwko skarżącemu został wytoczony akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zbiegu z art. 304 kk w zw. z art. 11 § 2 kk (czyn polegający na oszustwie z wyzyskaniem przymusowego położenia drugiej osoby). Następnie na mocy postanowienia z dnia [...] lipca 2008 r. Sąd [...] w G. zwrócił sprawę Prokuratorowi celem usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż nie jest prawidłowy pogląd prawny skarżącego, jakoby konsekwencją powyższego postanowienia było to, że przeciwko T. M. nie toczy się już postępowanie karne o popełnienie czynu wymierzonego przeciwko mieniu. Zgodnie bowiem z art. 313 kpk postępowanie karne "przeciwko osobie" rozpoczyna się poprzez czynność procesową przedstawienia zarzutów. Czynność ta zostaje przeprowadzona, gdy "dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostateczne podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba".
Wniesienie aktu oskarżenia w trybie publicznoskargowym jest czynnością późniejszą. W toku postępowania wyjaśniającego prawidłowo zatem ustalono, iż element hipotezy art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia, mówiący o fakcie toczenia się postępowania karnego przeciwko stronie jako okoliczności uzasadniającej obawę, o której mowa w powołanym przepisie, został spełniony.
Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 - przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym. W przypadkach skazania za inne przestępstwa, niż wymienione wprost w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru, oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zobiektywizowanie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
W ocenie Sądu jednakże organy Policji w sposób prawidłowy dokonały zgromadzenia, a następnie analizy całości stanu faktycznego w kontekście przewidywanych negatywnych zachowań skarżącego mogących świadczyć o uzasadnionym charakterze "obawy", o której mowa w wyżej powołanym przepisie.
Odnosząc się do zarzutów skargi warto przypomnieć, że decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 ubia jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, które charakteryzuje się tym, że organ administracji, w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia), ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie formułuje w sposób sztywny i jednoznaczny stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, lecz w sposób stwarzający w pewnej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie normy prawa (tu – cofnięcie pozwolenia na broń) istnieje, czy nie. Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie tej broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ubia., jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody.
Jednym z takich dowodów są orzeczenia sądowe, w szczególności dotyczące skazania za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub informacje o toczących się postępowaniach karnych w takich sprawach. Katalogu przestępstw zawartego w tekście art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia nie można przy tym traktować jako mającego charakter enumeratywny (zamknięty). Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności", co daje pole do subsumcji odmiennych stanów faktycznych przy zastosowaniu tej normy prawnej. W stanie faktycznym niniejszej sprawy wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o czyn wymierzony przeciwko mieniu, a zatem mieszczący się w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ubia.
Dokonana przez organ ocena nie nosi w ocenie Sądu znamion dowolności i ma potwierdzenie w materiale dowodowym, do którego należy zarówno akt oskarżenia, jak i postanowienie Sądu [...] w G. z dnia [...] lipca 2008 r. Oceny powyższej nie zmienia fakt, iż skarżący cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania oraz w kole myśliwskim. Zdaniem Sądu – prawidłowy jest pogląd organu, że sam fakt, iż zostało wszczęte postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu uzasadnia twierdzenie organu, iż cechy charakteru skarżącego i jego dotychczasowa postawa nie gwarantują zgodnego z prawem używania broni. Zdaniem Sądu prawidłowa jest polityka organów Policji, zgodnie z którą od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. W związku z powyższymi ustaleniami, organ był zobligowany do wydania decyzji cofającej zezwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W tym stanie rzeczy bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie pozostaje zarzucany w skardze brak wzięcia pod uwagę i odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji okoliczności dotyczących pozytywnych cech charakteru skarżącego. W wyroku z dnia 1 czerwca 1999 r., sygn. akt: III SA 8241/98 (LEX nr 45087, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki – często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie – ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku prawnego". Podobny pogląd wyraził w wyroku NSA w Warszawie z dnia 6 września 2002 r. sygn. akt: III SA 377/01, LEX nr 126796. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego w stopniu uzasadniającym eliminację decyzji z obrotu prawnego i uznał, iż zaskarżona decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji jak również pozostaje w zgodzie z podstawowym celem ustawy nałożonym przez ustawodawcę, którym jest bezpieczeństwo i porządek publiczny.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.