Uzasadnienie
Dnia [...] stycznia 2004 r. w miejscowości W. ul. T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Kierowca pojazdu okazał do kontroli kartę opłaty drogowej (półroczną) seria i nr [...], która została wykupiona dla pojazdu samochodowego o trzech osiach.
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. nałożył na przedsiębiorcę K.S. karę pieniężną w wysokości [...] złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy jako podstawę przyjmując art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz lp. 1.4.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że zostały naruszone przepisy art. 42 ust. 1, ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), zgodnie z którymi przedsiębiorca zobowiązany był do wykupienia odpowiedniej karty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych - w tym wypadku karty dla pojazdu o czterech i więcej osiach. Zdaniem organu, analizując art. 2 pkt 31, 33, 49, 50 i 52 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) i zawarte tam definicje należy dojść do wniosku, że pojęcie zespołu pojazdów obejmuje pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość; nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania.
W świetle tych przepisów organ doszedł do wniosku, iż pojazd oraz przyczepa lub naczepa w momencie ich połączenia stanowią całość a zatem stają się jednym pojazdem w rozumieniu art. 2 ust. 33 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W tej sytuacji przedsiębiorca wykupując kartę opłaty drogowej na przejazd po drogach krajowych powinien uwzględnić także liczbę osi pojazdu.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podnosił, że zgodnie z przepisami pojazdem samochodowym jest tylko sam pojazd bez przyczepy lub naczepy. Wskazywał, że kontrolowany zestaw ciągnik [...] i naczepa [...] według art. 2 pkt 35 ustawy - Prawo o ruchu drogowym to pojazd członowy czyli zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą. Z kolei pojazd silnikowy to pojazd wyposażony w silnik, a pojazd wyposażony w silnik, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością powyżej 25 km/h to pojazd samochodowy. Zdaniem skarżącego zespół pojazdów nie może być uznany za pojazd samochodowy skoro dopiero pojazd samochodowy i naczepa stanowią zespół. Organ administracji powinien brać pod uwagę literalne brzmienie przepisu wydanego przez ustawodawcę zaś ewentualne wątpliwości należy interpretować na korzyść strony.
W ocenie skarżącego także i inne przepisy ustawy o transporcie drogowym; art. 5 ust. 3 pkt 5, art. 8 ust. 2 pkt 4 i 5 wskazują na słuszność jego stanowiska. Potwierdzają to także przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdzie w art. 100 rozróżnia się opłaty od rodzaj pojazdu (ciągnik, naczepa), dopuszczalnej masy całkowitej zestawu uwzględniającej przemiennie; przy pojeździe dopuszczalną masę całkowitą naczepy i odwrotnie przy naczepie masę ciągnika.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że z treści § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych wynika, iż przed rozpoczęciem przejazdu karta powinna być uzupełniona o właściwe dane czyli powinna być wpisana godzina i minuta zarówno rozpoczęcia, jak i zakończenia przejazdu. Natomiast w rozpoznawanej sprawie karta dobowa w ogóle nie została wypełniona w rubrykach właściwych do wpisania tych danych. Konsekwencją powyższego naruszenia jest lp. 1.4.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym karze w wysokości [...] złotych podlega wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z niewłaściwie wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W skardze do Sądu strona wnosi o uchylenie obu decyzji podtrzymując swoje argumenty prawne przedstawione w odwołaniu. Ponadto zwraca uwagę, że Główny Inspektor Transportu Drogowego pomylił sprawy i zajął stanowisko w zupełnie innej kwestii dotyczącej błędu przy wypełnianiu karty opłaty, co nie wiąże się ze sprawą niniejszą.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko co do zasady i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z ar. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przede wszystkim podkreślić należy, iż organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy, co wyraźnie wynika z art. 140 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w art. 136 - 139 k.p.a. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
Organ odwoławczy rozpoznaje zatem sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.
Zaskarżona decyzja organu drugiej instancji wymogów tych nie spełnia.
W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji zostało w większości oparte na innym stanie faktycznym i prawnym, zaistniałym w sprawie, która dotyczyła kary pieniężnej w kwocie [...] złotych z tytułu niewłaściwie wypełnionej dobowej karty opłaty drogowej. Natomiast sprawa niniejsza dotyczyła karty półrocznej i nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] złotych za uiszczenie niższej opłaty niż wymagana dla pojazdu samochodowego lub pojazdu samochodowego wraz z przyczepą lub naczepą, co nastąpiło w związku z okazaniem przez stronę w trakcie kontroli drogowej półrocznej karty opłaty dla pojazdów o trzech, zamiast dla pojazdów o czterech osiach lub więcej.
Dodatkowo, strona w swoim obszernym odwołaniu zgłosiła szereg istotnych zarzutów co do podstawy prawnej decyzji przyjętej przez organ pierwszej instancji a także kwestionowała stanowisko organu odnośnie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nie zgodziła się także z interpretacją tych przepisów dokonaną przez organ w zakresie przyjętej definicji pojazdu samochodowego. Jednakże te argumenty strony nie znalazły wymaganego odzwierciedlenia w uzasadnieniu organu drugiej instancji.
Pomyłkę organu co do tożsamości sprawy należy zatem zakwalifikować jako naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Jednocześnie powołane w uzasadnieniu decyzji przepisy lp. załącznika do ustawy o transporcie drogowym (lp. 1.4.4 zamiast lp. 1.4.3) powodują, że zaskarżona decyzję wskazuje na odmienną i nie adekwatną do ustalonego stanu faktycznego podstawę prawną, co decyzje tą czyni wadliwą także pod względem merytorycznym.
Wymaga pokreślenia także i to, iż związanie organu regułami procedury administracyjnej oznacza obowiązek przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg sprawiedliwego i praworządnego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy,co jest podstawową treścią zasady praworządności. Organ administracji stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. powinien nie tylko zebrać i ocenić cały materiał dowodowy lecz także uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast brak właściwego uzasadnienia decyzji czyni ją wadliwą utrudniając jednocześnie Sądowi kontrolę legalności decyzji.
Dlatego też ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji powinien szczegółowo ustosunkować się do zarzutów zawartych w odwołaniu i sporządzić uzasadnienie swej decyzji zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a.
Wobec powyższych uchybień rozpoznanie przez Sąd pozostałych zarzutów zawartych w skardze jest bezprzedmiotowe.
Mając na uwadze wskazane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 litera c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Stosownie do art. 152 p.p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.