Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005r. nakładającą na R. K. karę pieniężną w łącznej wysokości 11.000 zł (jedenastu tysięcy złotych) za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia pomiarowo - kontrolnego.
Powyższe decyzje wydano na podstawie następujących ustaleń faktycznych: w dniu [...] lipca 2005 r. w O. na skrzyżowaniu drogi w kierunku N. i Obwodnicy [...] skontrolowano pojazd należący do skarżącego R. K. Podczas tej kontroli kierujący pojazdem W. K. prowadzący pojazd ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], okazał zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne wystawionym dla właściciela pojazdu R. K. Kontrolujący stwierdzili brak zamontowanego przyrządu kontrolnego. Jak wynika z treści protokołu kontrolowany pojazd przewoził około 6 ton węgla groszku z O. do S. Z faktury VAT wynikało, iż nabywcą towaru był M. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "S.". W trakcie kontroli kierowca pojazdu wyjaśnił, iż jest ojcem R. K. i M. K., jest rencistą i nie jest zatrudniony przez któregokolwiek z synów. Przewożony przez niego towar miał być przeznaczony do dalszej odsprzedaży.
Pismem z dnia [...] lipca 2005r. R. K. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.
W dniu [...] lipca 2005r. R. K. reprezentowany przez radcę prawnego R. S. złożył wyjaśnienia w sprawie wnosząc o umorzenie postępowania administracyjnego z powodu znamion naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, ewentualnie wymierzenia kary pieniężnej w dolnej granicy zagrożenia 50 zł. W uzasadnieniu R. K. poinformował organ, że w dniu kontroli użyczył należący do niego samochód swojemu bratu M. K., który wykonywał w tym dniu przewóz opału na potrzeby własne. Transport ten nie wymagał uzyskania licencji, gdyż wykonywany był niezarobkowo, a krąg osób na rzecz których usługa była wykonywana ograniczała się do najbliższej rodziny. Dla celów prowadzonej przez M. K. działalności gospodarczej korzysta on z usług wyspecjalizowanej firmy transportowej "I." z O. Faktura VAT wystawiona została na M. K. jako przedsiębiorcę, albowiem takie dane posiadał dział sprzedaży. Pojazdem w dniu kontroli kierował ojciec skarżącego W. K. pomagając w ten sposób nieodpłatnie swojemu synowi.
Na podstawie poczynionych w trakcie kontroli ustaleń, a także zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na R. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "P." karę pieniężną w łącznej wysokości 11.000 zł w tym; za brak przyrządu kontrolnego - 3.000 zł oraz za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganej licencji - 8.000 zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepisy art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późniejszymi zmianami), lp. 1.1.1, lp. 1.11.7 ust. 1, załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż mimo posiadania przez stronę zaświadczenia na przewozy własne, wykonywany w dniu [...] lipca 2005r. przewóz pojazdem stanowiącym własność R. K. nie spełniał ustawowych warunków, a mianowicie przewożony towar nie stanowił własności przedsiębiorcy, a ponadto nie był wykonywany przez pracownika przedsiębiorcy. Dlatego też R. K. powinien posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Jednocześnie w sposób bezsporny ustalono, iż w kontrolowanym pojeździe nie był zainstalowany przyrząd kontrolny – tachograf z tego tytułu nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł
Decyzję [...] Inspektora Transportu drogowego z dnia [...] sierpnia 2005r. doręczono stronie R. K. w dniu [...] sierpnia 2005r.
Od powyższej decyzji R. K. reprezentowany przez radcę prawnego R. S. wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie art. 94 ust. 1-2 ustawy z dnia o transporcie drogowym oraz niewspółmierność kary pieniężnej do stopnia winy. W odwołaniu tym R. K. ponownie wskazał, że skontrolowany samochód ciężarowy [...] w dniu kontroli został przez niego użyczony bratu M. K. który przewoził na potrzeby własne materiał opałowy, a pojazdem nieodpłatnie kierował ojciec W. K. Nie można zatem mówić o transporcie drogowym, który ma charakter zarobkowy.
Po rozpoznaniu odwołania R. K., Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r.
o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz. 2088) oraz lp.1.1.1 i lp.1.11.7 pkt 1 załącznika do wymienionej ustawy, art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podzielił stanowisko zawarte w decyzji I instancji, iż wykonywany w dniu kontroli przejazd nie spełniał warunków koniecznych do uznania go za przejazd na potrzeby własne, albowiem nie został spełniony warunek wykonywania przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracownika, a przewożony towar nie stanowił własności R. K. Na przewóz towarów R. K. powinien zatem posiadać licencję, w kontrolowanym pojeździe natomiast powinien zostać zamontowany tachograf.
W skierowanej w dniu [...] grudnia 2005r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze – R. K. reprezentowany przez radcę prawnego R. S. wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz decyzji I instancji ponawiając zarzuty prezentowane w toku postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
W pierwszej kolejności Sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji i postępowania, które ją poprzedziło z punktu widzenia istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W przypadku ustalenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. sąd administracyjny stwierdza jej nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie do treści art. 40 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. A zatem od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym,a wobec tego również wszystkie pisma kierowane do strony winny być doręczane pełnomocnikowi. W orzecznictwie podkreśla się iż "przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie" (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1993.09.09 III ARN 45/93 OSNC 1994/5/112; także: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.2.1987 r. SA/Wr 875/86 ONSA 1987 Nr 1 poz.13). Wobec powyższego doręczenie pisma stronie reprezentowanej przez pełnomocnika tylko tej stronie uznać należy za bezskuteczne.
Nie budzi wątpliwości, iż skarżący R. K. w toku postępowania administracyjnego toczącego się przed organem I instancji był reprezentowany przez radcę prawnego R. S. Pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego udzielone zostało przez R. K. w dniu [...] lipca 2005r. a do organu I instancji wpłynęło w dniu [...] lipca 2005r. Udzielone pełnomocnictwo obejmowało prawo do podejmowania w imieniu mocodawcy wszelkich czynności procesowych, składaniu wyjaśnień i zgłaszania dowodów. Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydaną w dniu [...] sierpnia 2005r. decyzję o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 11.000 zł powinien stosownie do brzmienia art. 40 § 2 k. p. a doręczyć pełnomocnikowi R. K. Decyzja jednak doręczona została skarżącemu osobiście w dniu [...] sierpnia 2005r.
W świetle powołanych przepisów oraz cytowanego orzecznictwa stwierdzić należy, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2005r. nie została doręczona skutecznie. Dlatego też Główny Inspektor Transportu Drogowego stosownie do treści art. 134 k. p. a zobowiązany był w trybie postanowienia stwierdzić niedopuszczalność złożonego w dniu [...] sierpnia 2005r. odwołania. Albowiem doręczenie pisma samej stronie, gdy ustanowiła ona pełnomocnika, nie jest skuteczne i nie powoduje rozpoczęcia biegu terminów do wniesienia środków zaskarżenia.
Tym samym weryfikacja decyzji w postępowaniu odwoławczym przed doręczeniem decyzji organu I instancji, a więc decyzji która faktycznie nie weszła do obrotu prawnego nie była możliwa, co jednak błędnie uczynił organ II instancji rozpoznając merytorycznie odwołanie skarżącego, co stanowiło naruszenie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.(tak J. Borkowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK 2004, s. 724).
Zważywszy powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.
O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 p. p. s. a.