Uzasadnienie
P. W. w dniu 22 grudnia 2003 r. wystąpił do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z podaniem o dopuszczenie go do konkursu na aplikację radcowską. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uchwałą z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...], działając na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) postanowiła odmówić wpisu na listę aplikantów radcowskich w roku szkoleniowym 2004/2005. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z § 9 uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych Nr 2/VI/2003 z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalania wysokości opłaty konkursowej, stanowiącym załącznik do uchwały Prezydium KRRP nr 2/VI/2003 z 11 grudnia 2003 r., uzyskana liczba punktów (68) uzasadnia odmowę wpisu P. W. na listę aplikantów radcowskich.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od w/w uchwały, Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 33 ust 1 i 3 w związku z art. 31 ust.1 ustawy o radcach prawnych oraz art. 138 § 1 k.p.a. uchwaliła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę. Zdaniem KRRP brak było podstaw do zmiany zaskarżonej uchwały, gdyż Rada OIRP w [...] przeprowadziła konkurs zgodnie z § 22-25 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych. Skarżący uzyskał liczbę punktów poza ustalonym limitem 75 punktów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P.W. wnosił o uchylenie uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. i zobowiązanie tego organu do wpisania go na listę aplikantów radcowskich. Podniósł, że Trybunał Konstytucyjny orzekł niezgodność z Konstytucją przepisów, na podstawie których organy samorządu radcowskiego ustalały zasady przyjmowania na aplikację radcowską, czego Krajowa Rada Radców Prawnych nie wzięła pod uwagę powołując się jedynie na fragment uzasadnienia wyroku.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, stwierdzić należy, że w świetle wydanego w dniu 18 lutego 2004 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku sygn. akt P 21/02, skarga jest uzasadniona.
Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) jest niezgodny z art. 87 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że dopuszcza - co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych - możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania.
W niniejszej sprawie obie uchwały: Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] oraz Krajowej Rady Radców Prawnych zostały wydane na podstawie art. 33 ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z art. 33 ust 2 powołanej ustawy wpis na listę aplikantów może nastąpić jedynie po przeprowadzeniu odpowiedniego konkursu. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] przeprowadziła konkurs stosownie do postanowień regulaminu wydanego na podstawie przepisu art. 60 pkt 8 b ustawy o radcach prawnych, mimo nie wskazania go w podstawie prawnej podjętej uchwały. Ten fakt potwierdza uzasadnienie uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zasady przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską, wydane na podstawie przepisu sprzecznego z Konstytucją, miały zasadniczy wpływ na treść podjętych zarówno przez Krajową Radę Radców Prawnych jak i Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...]. Należy w tym miejscu podkreślić, że zaskarżona uchwała została wydana w dniu [...] czerwca 2004r. a więc w czasie, kiedy zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis utracił moc, co nastąpiło w dniu 4 czerwca 2004r.
Stosownie do treści art. 145 a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zobowiązuje sąd administracyjny badający sprawę do uchylenia decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z uwagi na to, że rozstrzygnięcia oparte są na niekonstytucyjnym przepisie, co mogłoby prowadzić do wznowienia postępowania administracyjnego, należało na podstawie powołanego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić obydwie uchwały samorządu radcowskiego.
Stosownie do treści art. 152 powyższej ustawy Sąd stwierdził, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.