Uzasadnienie
Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w [...] w wyniku przeprowadzonego konkursu na aplikację radcowską w roku szkoleniowym 2001, uchwałą z dnia [...] kwietnia 2001 r. odmówiła Panu O. G. wpisu na listę aplikantów radcowskich. W uzasadnieniu uchwały podała, że kandydat otrzymał w postępowaniu kwalifikacyjnym 131 punktów zajmując [...] lokatę, co nie zakwalifikowało go do wpisania na listę aplikantów radcowskich, powołując się na uchwałę nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych w należących do ich właściwości sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich.
Uchwała ta uprawomocniła się.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Pan O. G. zwrócił się do Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o wznowienie postępowania w sprawie o wpis na listę aplikantów radcowskich, powołując się na art. 145a § 1 k.p.a., wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. akt P 21/02.
Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uchwałą z dnia [...] maja 2004r. odmówiła wznowienia postępowania zakończonego ostatecznie uchwałą nr [...] w sprawie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich wskazując, że jej podstawą prawną był przepis art. 33 ustawy o radcach prawnych, czyli inny niż objęty wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Pan O. G. od powyższej uchwały złożył odwołanie nie zgadzając się z powyższą argumentacją.
Krajowa Rada Radców Prawnych, po rozpoznaniu odwołania, uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2004 r. utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy. Podzieliła pogląd Rady Okręgowej, iż przepis objęty wyrokiem Trybunału nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonej uchwały. Ponadto powołała się na stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, iż pozbawienie mocy obowiązującej przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją nie powoduje automatycznie prawnej bezskuteczności aktów i czynności podjętych przed dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W szczególności przeprowadzone przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego konkursy na aplikację adwokacką i radcowską zachowują swoją skuteczność. Konkursy te – także ze względu na swą naturę - nie podlegają procedurze wznowienia czy wzruszenia ich rezultatów z powodu wydania niniejszego wyroku.
Na powyższą uchwałę Pan O. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały jako wydanej z naruszeniem prawa. Wskazywał, iż zostały spełnione wszelkie przesłanki z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP dla wznowienia postępowania, zaś zgodnie z uchwałą [...] podstawą prawną odmowy wpisu nie był art. 33 ustawy o radcach prawnych, którego warunki spełniał, a regulacje wewnątrzkorporacyjne w zakresie regulaminu przeprowadzania konkursu wskazane w przedmiotowej uchwale, oparte na niekonstytucyjnym art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982r. Prawo o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn.zm.), a przepis ten został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny.
W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Adwokacka wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Rozpatrując sprawę zgodnie z wyżej wskazanymi kryteriami, należy stwierdzić, że w świetle wydanego w dniu 18 lutego 2004 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku sygn. akt P 21/02, skarga jest uzasadniona.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004r. w sprawie P 21/02 orzekł o niezgodności art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych z art. 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że wskutek nie wskazania ustawowych przesłanek dla ustalania maksymalnej liczby aplikantów adwokackich dopuszcza dowolność w ograniczaniu konstytucyjnych wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy i przez to, że dopuszcza co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej adwokatów, możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu, bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane zostało po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności między innymi cytowanych przepisów z ustawą zasadniczą.
Zasady Regulaminu wydanego na podstawie przepisu sprzecznego z Konstytucją miały zasadniczy wpływ na treść uchwały podjętej przez Radę Okręgową Izby Radców Prawnych w [...] o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Podjęta została na podstawie konkursu przeprowadzonego na podstawie regulaminu konkursu wydanego bez ustawowego upoważnienia.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
W sprawie niniejszej uchwalenie regulaminu konkursu na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia stanowi podstawę do wznowienia postępowania konkursowego przeprowadzonego na podstawie tego regulaminu. Stosownie bowiem do art. 145a § 1 kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie którego została wydana decyzja.
Wniosek skarżącego o wznowienie postępowania wniesiony został w ustawowym terminie jednego miesiąca. W ocenie Sądu rację ma skarżący, że w takim wypadku znajduje zastosowanie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowiący, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisów będących podstawą prawomocnej decyzji, stanowi podstawę wznowienia postępowania.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zobowiązuje sąd administracyjny badający sprawę do uchylenia decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z uwagi na to, że rozstrzygnięcia zarówno Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] jak i Krajowej Rady Radców Prawnych oparte są na niekonstytucyjnym przepisie, należało na podstawie powołanego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.s.a. uchylić obydwie uchwały samorządu radcowskiego.
Stosownie do treści art. 152 powyższej ustawy Sąd stwierdził, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu.