Uzasadnienie
Z. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (zwana też stroną, skarżącą) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z [...] czerwca 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] z [...] listopada 2009 r., nr [...] określającej, iż partia produktu o nazwie M. a' 200 g w ilości 1.200,0 kg z datą przydatności do spożycia 17 10 (1) została wyprodukowana w Z. Sp. z o.o., w L. niezgodnie z wymaganiami zawartymi w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 roku ustanawiającym niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (tj. średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o. więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej) tj. 82 % ± 1 ze względu na zawyżoną zawartość tłuszczu tj. 84 % ± 0,14 oraz ustalającej stopień wad partii M. 200 g na 3 %.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) -dalej jako k.p.a., art. 21, art. 40a, ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.) w związku z: art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050, z późn. zm.), art. 114 i 115 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 roku ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. Urz. UE L 299 z 16.11.2007, str. 1), art. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 roku ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. Urz. UE L 106 z 24.04.2007, str. 24-29).
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
W dniach [...] września 2009 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] przeprowadzili czynności kontrolne w Z. Sp. z o.o., z siedzibą w L., na okoliczność której sporządzili protokół kontroli nr [...] z dnia [...].09.2009 r.
W trakcie kontroli pobrali do badań laboratoryjnych próbkę z partii produktu o nazwie M. a' 200 g, na okoliczność czego sporządzili protokół z pobrania próbek Nr [...].
Na podstawie uzyskanych wyników badań laboratoryjnych - przeprowadzonych w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w G. - stwierdzili zawyżenie zawartości tłuszczu, tj. 84 % ± 0,14 w stosunku do wymagań zawartych w art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r.
W dniu [...] października 2009 r. Wojewódzki Inspektor JHARS w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia stopnia wad partii produktu o nazwie M. a' 200 g w ilości 1.200,0 kg z datą przydatności do spożycia 17 10 (1), wyprodukowanego przez stronę.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie w dniu [...] listopada 2009 r. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] wydał decyzję nr [...] określającą, iż partia produktu o nazwie M. a' 200 g w ilości 1.200,0 kg z datą przydatności do spożycia 17 10 (1), została wyprodukowana stronę, niezgodnie z wymaganiami zawartymi w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 roku ustanawiającym niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi. Wynika z nich, że średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej), tj. 82 % ± 1 ze względu na zawyżoną zawartość tłuszczu tj. 84 % ± 0,14. Ustalił stopień wad partii tego produktu na 3 %.
W odwołaniu od w/w decyzji spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła organowi I instancji:
- - pominięcie uregulowań zawartych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych-dodatek do załącznika XV grupa C,
- - posługiwanie się sprawozdaniem z badań nr [...] Laboratorium Specjalistycznego w G., które w badaniach na zawartość tłuszczu stosowało wycofaną metodę PN-A-86207, co sprawią, że wyniki badań są nieważne (właściwy numer normy to PN-80/A-86207),
- - nieprawidłową interpretację zapisów Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r.,
- - nieprawidłową wykładnię art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach,
- - naruszenie art. 6, 7, 8 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych po rozpatrzeniu odwołania wskazał, że Główny Inspektor zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Podkreślił, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o cenach, przedsiębiorca ma obowiązek określić, w formie pisemnej, a także, jeżeli to możliwe, w postaci elektronicznej, w sposób dostępny dla kupującego, szczegółową charakterystykę jakościową towaru. Producent jest zatem zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z jego dobrowolną deklaracją.
W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o cenach, przedsiębiorca będący producentem ma obowiązek obniżyć cenę, w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust. 1, bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia, chyba że przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, właściwą charakterystykę jakościową badanej partii artykułu rolno-spożywczego o nazwie M. dostępną dla kupującego, stanowi informacja o wielkości parametrów jakościowych, zawarta na etykiecie opakowania jednostkowego produktu oraz wymagania określone w deklaracji jakościowej tj. Z. z dnia [...].01.2007 r., znak [...].
Na etykiecie strona informuje, iż produkt o nazwie M. zawiera 72% tłuszczu roślinnego i 10% tłuszczu mlecznego, tj. 82% całkowita zawartość tłuszczu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi, średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej. Poszczególne próbki nie mogą się różnić o więcej niż dwa punkty procentowe od zadeklarowanej wartości procentowej.
Sposób sprawdzania zadeklarowanej zawartości tłuszczu w tłuszczach do smarowania został wskazany w załączniku II do w/w rozporządzenia. Zgodnie z przywołanym powyżej załącznikiem stosowane są dwie następujące procedury:
- - lit. A średnia arytmetyczna pięciu otrzymanych wyników jest porównywana z zadeklarowaną zawartością tłuszczu. Zadeklarowana zawartość tłuszczu jest uważana za zgodną, jeżeli średnia arytmetyczna zawartości tłuszczu nie różni się więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej zawartości tłuszczu;
- - lit. B pięć poszczególnych wyników jest porównywanych z dopuszczalnym odchyleniem (± dwa punkty procentowe zadeklarowanej zawartości tłuszczu) wskazanym w art. 2 ust. 1 lit. b). Jeżeli różnica miedzy wartością maksymalna a wartością minimalna pięciu poszczególnych wyników jest mniejsza od lub równa czterem punktom procentowym, wymogi określone w art. 2 ust. 1 lit. b) są uważane za spełnione.
W przypadkach, w których zgodność z warunkami ustanowionymi w lit. A) i B) jest stwierdzona, badana partia uznana zostaje za spełniającą wymogi określone w art. 2 ust. 1 lit. b nawet w przypadkach, w których jedna z pięciu wartości wykracza poza dopuszczalne odchylenie, wyznaczone na ± dwa punkty procentowe.
Organ odwoławczy ustalił, że w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki pobranej z zakwestionowanej partii artykułu o nazwie M., uzyskano następujące wyniki zawartości tłuszczu: 84.06%. 84.13%. 84.09%. 84.11%. 84.14%. średnia arytmetyczna 84%.
Skoro producent deklaruje zawartość tłuszczu w gotowym wyrobie 82%, to zgodnie z w/w rozporządzeniem odchylenie poszczególnych wyników uzyskanych podczas badań laboratoryjnych wynosi odpowiednio: 2.06 p.p., 2.13 p.p., 2.09 p.p., 2.11 p.p. i 2.14 p.p. Na tej podstawie stwierdził, że zawartość tłuszczu w przedmiotowej partii artykułu o nazwie M., nie może być uznana za zgodna z zadeklarowana wartością przez producenta, gdyż odchylenia wszystkich wyników są wyższe niż dopuszczalne. tj.: ± 2 punkty procentowe.
Organ II instancji nie uznał zasadności zarzutu strony dotyczącego nieprawidłowej interpretacji zapisów Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r., w zakresie odstępstwa, które zdaniem strony "polega na tym, że gdy różnica pomiędzy pięcioma poszczególnymi wynikami wskazanymi w art. 2 ust. 2 lit. b jest mniejsza od lub równa czterem punktom procentowym, to wymogi określone w art. 2 ust. 1 lit. b są uważane za spełnione". Wskazał, że w art. 2 ust. 2 wymienianego przez stronę rozporządzenia nie została wskazana lit. b. Strona w proponowanej interpretacji wyżej przywołanego przepisu pominęła najistotniejszą przesłankę wskazującą, iż różnica mniejsza od lub równa czterem punktom procentowym jest dopuszczalna pomiędzy wartością maksymalna a wartością minimalna pięciu poszczególnych wyników. Miał na uwadze, iż zgodnie z przepisem załącznika nr II lit. B w/w rozporządzenia wartość minimalna wyniku badań należy odnieść do dopuszczalnego odchylenia stanowiącego wartość ujemną (-dwa punkty procentowe zadeklarowanej zawartości tłuszczu), natomiast wartość maksymalna wyniku badań należy odnieść do dopuszczalnego odchylenia stanowiącego wartość dodatnia (+dwa punkty procentowe zadeklarowanej zawartości tłuszczu).
W przedmiotowej sprawie, przy deklaracji producenta 82% tłuszczu, wymogi określone w art. 2 ust. 2 lit. b, byłyby spełnione w przypadku, gdyby różnica 4 punktów procentowych odnosiła się minimalnego wyniku badania wynoszącego 80,0% i maksymalnego wynik badania wynoszącego 84,0%.
Ponadto, zgodnie z zapisem załącznika nr II lit. B w/w rozporządzenia, aby wymogi określone w art. 2 ust. 1 lit. b) były uważane za spełnione pięć poszczególnych wyników musi być porównywalnych z dopuszczalnym odchyleniem tj. ± dwa punkty procentowe zadeklarowanej zawartości tłuszczu.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż organ I instancji w wydanej decyzji posługiwał się sprawozdaniem z badań nr [...] Laboratorium Specjalistycznego w G., które w badaniach na zawartość tłuszczu stosowało wycofaną metodę PN-80/A-86207, co sprawia, że wyniki badań są nieważne stwierdził, iż wycofana przez Polski Komitet Normalizacyjny norma została umieszczona przez stronę skarżącą w Z. z dnia [...].01.2007 r., znak [...], jako norma zawierająca właściwa metodykę badawcza w zakresie oznaczania zawartości tłuszczu (kolumna 1, wiersz 6). Przedmiotowy dokument wskazuje m.in. w treści punktu 2.1 nazwę zakwestionowanego produktu, tj.: M. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w protokole z pobrania próbek Nr [...] przedmiotowej partii produktu w/w dokument został wskazany przez stronę, jako deklaracja jakościowa. Podkreślił, że skoro producent w Z. z dnia [...].01.2007 r., znak [...] artykułu o nazwie M., zamieszcza w/w normę, to stanowi ona deklarację producenta, zgodnie z która należy ocenić wymagania w zakresie zawartości tłuszczu.
Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.
Organ odwoławczy stwierdzając, w wyniku przeprowadzonych kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, zgodnie z art. 11 ust. 4 w/w ustawy, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jego zdaniem, z art. 11 wynika, iż organ wydający decyzję winien wykazać:
- - brak wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej,
- - wady i uszkodzenia towaru,
- - brak obniżki ceny,
- - brak dołożenia staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju.
Stwierdził, że niezbędne jest, udowodnienie braku obniżki ceny. Organ I instancji nie pozyskał dowodu potwierdzającego sprzedaż przez stronę zakwestionowanej partii produktu z równoczesnym brakiem obniżenia ceny, stąd poczynił te ustalenia Główny Inspektor. W wyniku dodatkowego postępowania dowodowego (faktury VAT) ustalono, iż strona dokonała sprzedaży przedmiotowej partii produktu o nazwie M. informując w piśmie z [...] kwietnia 2010 r., że "nie zastosowano obniżenia ceny". W związku z powyższym uznał, iż przedmiotowa partia produktu została sprzedana w cenie towaru pełnowartościowego.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku, gdy przedsiębiorca będący producentem nie obniżył ceny towaru nieposiadającego cech określonych w charakterystyce jakościowej, mającego wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości, albo uszkodzenia, zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, jako organ nadzoru jest upoważniony do określania rodzaju i stopnia wad oraz uszkodzeń towaru w drodze decyzji administracyjnej.
Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Uznał, że strona, jako producent nie dołożyła należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach i wprowadziła do obrotu dane partie artykułów rolno-spożywczych niespełniające wymagań jakości handlowej.
Wojewódzki Inspektor nie dopatrzył się naruszenia art. 6, 7, 8 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Niezależnie od powyższego podniósł, iż zastosowanie przez producenta w oznakowaniu nazwy przedmiotowego produktu rzeczownika m. narusza art. 114 i 115 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r., które w załączniku nr XII w punkcie 11.2 oznacza produkty uzyskane wyłącznie z mleka, przy założeniu, że można dodać substancje konieczne do ich wytwarzania, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Ponadto w punkcie 11.2 lit. a ppkt (iii) w/w załącznika ustawodawca określił, iż nazwa m. zarezerwowana jest wyłącznie do przetworów mlecznych.
Natomiast zgodnie pkt 1.1 i 2 załącznika nr XV przedmiotowego rozporządzenia produkty, o których mowa w art. 115, nie mogą być dostarczane ani przekazywane bez przetworzenia konsumentowi końcowemu ani bezpośrednio, ani przez restauracje, szpitale, stołówki lub podobne zakłady, jeżeli nie spełniają wymogów określonych w dodatku do w/w załącznika. Nazwy handlowe tych produktów to nazwy umieszczone w dodatku do w/w załącznika, bez uszczerbku dla zastosowania pkt II. 2 lub pkt III. 2 i 3 niniejszego załącznika. Nazwy handlowe zawarte w dodatku są zastrzeżone dla produktów w nim opisanych.
Zgodnie z definicją zawartą w części A dodatku do załącznika XV w/w rozporządzenia tłuszcze mleczne to produkty w formie stałej, miękkiej emulsji, zasadniczo typu woda w oleju, pozyskiwane wyłącznie z mleka lub niektórych produktów mlecznych; zasadniczym elementem ich wartości jest tłuszcz. Dodawane mogą być jednak także inne substancje niezbędne do ich produkcji pod warunkiem, że nie są one używane do zastąpienia w całości ani w części - jakichkolwiek składników mleka. Tylko dla produktów, które są zgodne z w/w definicją ustawodawca zarezerwował nazwę handlowa "masło".
Produkt o nazwie M. wprowadzony przez stronę do obrotu zawiera w składzie m.in.: olej roślinny 72 % i tłuszcz mleczny 10 %. co odpowiada produktom zdefiniowanym w grupie C dodatku do załącznika XV rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 roku. W związku z powyższym producent winien zastosować nazwę handlowa przewidziana dla tej grupy produktów.
Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę powyższe stwierdził, że należałoby uznać, iż wada przedmiotowego produktu o nazwie M. winna być określona na 100 %.
Nie mniej jednak w/w naruszenie nie było przedmiotem zaskarżonej decyzji, w związku z powyższym, zgodnie z art. 139 k.p.a., organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco naruszałaby prawo lub interes społeczny.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podtrzymał zarzuty i twierdzenia wskazane w odwołaniu. Zarzucił nadto naruszenie interesu prawnego Spółki poprzez błędną interpretację norm art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r., przy braku właściwej interpretacji art. 114 i 115 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r., co jego zdaniem stanowi naruszenie art. 6, 7, 8 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto skarżący zarzucił:
- - błędną wykładnię art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach,
- - arbitralną i nieprawidłową ocenę stopnia wad M. a' 200 g na 3 % przyjętą przez organ I instancji i podtrzymaną przez organ II instancji bez przedstawienia kryteriów takiej oceny stopnia wad M. a' 200 g, nieuwzględnienia aktualnych przepisów wspólnotowych, podających inne parametry norm dla produktu o nazwie masło aniżeli przepisy, na których oparto zaskarżoną decyzję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
W piśmie złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący podniósł dodatkowo, iż IJHARS samowolnie, nieprawidłowo w stanie faktycznym używa określenia m. pomijając dalszy człon nazwy w postaci "m.". Mix tłuszczowy to produkt otrzymywany z mieszaniny tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych i zawierający nie mniej niż 80% i nie więcej niż 90% tłuszczu. Tak określone parametry produktu są w pełni spełnione przez wyrób pod nazwa "m."- mix tłuszczowy o 200g.
Skarżący podniósł nadto, że fakt posługiwania się przez laboratorium badawcze w G. wycofaną metodą PN-80/A-86207 dodatkowo wzmacnia zarzut, że powyższe laboratorium nie posiada certyfikatu na badania mixów tłuszczowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] czerwca 2010 r. narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a zatem uzasadniającym wyeliminowanie zakwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Należy bowiem stwierdzić, że nie zostały zakwestionowane ustalenia faktyczne, a ich ocena w świetle podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia.
Poza sporem pozostaje, że przedmiotowym produktem jest Mix Tłuszczowy o nazwie "M.". Producent bowiem w Z. z dnia [...].01.2007 r., znak: [...] dla artykułu o nazwie "M.", zamieścił normę o zawartości 82 % tłuszczu i stanowi ona deklarację producenta, zgodnie z która należy ocenić wymagania w zakresie zawartości tłuszczu.
Obowiązek przedsiębiorcy do określenia, w formie pisemnej, a także, jeżeli to możliwe, w postaci elektronicznej, w sposób, dostępny dla kupującego, szczegółowej charakterystyki jakościowej towaru wynika także z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach.
W przedmiotowej sprawie, właściwą charakterystykę jakościową, przedmiotowej partii artykułu rolno-spożywczego o nazwie "M." dostępną dla kupującego, stanowi informacja o wielkości parametrów jakościowych, zawarta na etykiecie opakowania jednostkowego produktu oraz wymagania określone w deklaracji jakościowej, tj. Z. z dnia [...].01.2007 r., znak: [...]. Poza sporem pozostaje, że na etykiecie przedmiotowego artykułu podmiot informuje, iż produkt o nazwie "M." zawiera 72% tłuszczu roślinnego i 10% tłuszczu mlecznego, tj. 82% całkowita zawartość tłuszczu. Przeprowadzone w toku kontroli badanie wykazało, że średnia (w 5-ciu próbkach) zawartość tłuszczu w tym "m." wynosi 84% tłuszczu, czyli jest wyższa o 2% od zadeklarowanej. Nie polega zatem na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru.
Dokonane przez organ ustalenia nie mogły być podstawą do wszczęcia postępowania na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o cenach.
Podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia nie dotyczy nazwy handlowej kontrolowanego artykułu "m.", a kwestii, czy produkt ten posiada wady i uszkodzenia dające podstawę do zastosowania sankcji określonej w art. 11 pkt 4 ustawy o cenach.
By dokonać analizy tej normy, należy skontrolować prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organy - w okolicznościach niniejszej sprawy - art. 11 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy o cenach.
O ile organ odwoławczy prawidłowo wymienił, że "z art. 11 wynika, iż organ wydający decyzję winien wykazać:
- - brak wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej,
- - wady i uszkodzenia towaru,
- - brak obniżki ceny,
- - brak dołożenia staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju", to pominął w tym wyliczeniu, iż pomiędzy przesłanką "braku" określonego w pozycji 1, a przesłanką "wad i uszkodzeń" w pozycji 2 wymienionych w art. 11 ust. 1 ustawodawca użył przedrostka "bądź", czyli te defekty towaru wymienione są alternatywnie:
Art. 11.1. Przedsiębiorca będący producentem ma obowiązek obniżyć cenę w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust 1. bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia, chyba że przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru. Taki sam obowiązek ciąży na sprzedawcy towaru.
Powyższa okoliczność powoduje, że przepis ten określa trzy stany faktyczne, które mogą, ale nie musza zachodzić jednocześnie:
Pierwszy, to ten, gdy: towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust 1.
Drugi, to ten, gdy: posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia,
Trzeci zachodzi wówczas, gdy (przedsiębiorca będący producentem lub sprzedawca) przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru.
Powyższe okoliczności mają zasadnicze znaczenie - na gruncie sprawy niniejszej - dla możliwości zastosowania art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, czyli obowiązku wydania decyzji: "Organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1 oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego."
W ocenie Sądu, z normy tej wynika, wbrew stwierdzeniu organu, że nie ma ona charakteru uznaniowego. Jej dyspozycja wymaga bowiem obowiązku, a nie możliwości stwierdzenia, na podstawie przeprowadzonej kontroli, "wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1". Przy czym, dokonanie tego stwierdzenia nie może nastąpić w oderwaniu od ust. 1 art. 11 ustawy o cenach, który zawiera rozwinięcie przez ustawodawcę określenia "wady". Polegają one "na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru".
Okoliczności "stwierdzenia", o którym mowa w art. 11 pkt 4 ustawy o cenach, przy jednoczesnym braku odpowiedniej obniżki ceny przekładają się na dalsze konsekwencje administracyjne i finansowe określone w ust. 5 art. 11: "W przypadku gdy decyzja, o której mowa w ust. 4, stała się ostateczna:
- 1) organ nadzoru niezwłocznie występuje z wnioskiem do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji, o której mowa w art. 13 ust. 4,
- 2) przedsiębiorca stosujący cenę zawyżoną ponosi koszty badań wykonanych w toku postępowania, o którym mowa w ust. 4 i w art. 13 ust. 4".
Zdaniem Sądu, w okolicznościach zastosowanej przez organy IHARS podstawy materialnej, ustalony stan faktyczny nie uzasadnia jej zastosowania w niniejszej sprawie. Organ nie stwierdził bowiem, by większa o 2 punkty procentowe zawartość tłuszczu w badanym produkcie stanowiła o jego "wadzie lub uszkodzeniu" w rozumieniu powołanej normy.
Z uzasadnienia decyzji wynika także, że ustalono i przyjęto "brak wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej". To kryterium nie daje podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 11 ust. 4 ustawy o cenach.
W świetle powyższego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostałe zarzuty dotyczące interpretacji obu Rozporządzeń Komisji (WE) kwestia, czy laboratorium w G. posiada certyfikat dla badania mixów tłuszczowych, jak i fakt, że organ nie przedstawił kryteriów oceny co do rodzaju i stopnia wad badanego artykułu.
W niniejszej sprawie mamy co najwyżej sytuację niezgodności deklarowanej cechy w produkcie z uzyskanym wynikiem jego badania. Jednakże wynik ten nie oznacza by producent zmniejszył ilość, masę lub objętość, a przeciwnie – zwiększył ilość tłuszczu w mixie tłuszczów.
Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a., orzekając o wstrzymaniu ich wykonalności na mocy art. 152 p.p.s.a. i kosztach postępowania po myśli art. 200 tej ustawy.