Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm. zwanej dalej kpa), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm, zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, ze zm. zwanej dalej utd), utrzymał w mocy swoją własną decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 roku nakładającą na K. M. i J. M. (zwanych dalej "skarżącymi", "stroną skarżącą") karę pieniężną w wysokości 1500 złotych za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w związku z wykonywaniem przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm.), z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.
Od powyższej decyzji strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym stwierdziła, że nie zgadza się z decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego i wskazała na błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponadto podniosła, że nie zostały uwzględnione jej prawa, co do czynnego udziału w sprawie, a przede wszystkim nie mogła zapoznać się z aktami przed wydaniem decyzji. Zarzuciła też organowi niewypełnienie obowiązku wnikliwego zbadania sprawy oraz niezgromadzenie materiału dowodowego. Zgodnie z twierdzeniem skarżących, organ uniemożliwiał stronom czynny udział w postępowaniu poprzez "utrudnianie przekazania dokumentów z postępowania w postaci dokumentacji fotograficznej, filmowej, notatek urzędowych, dokumentacji wykonanej przez urządzenie kontrolno - rejestrujące". Ponadto strony podały, że w dniu przejazdu nie byli oni właścicielami pojazdu.
Organ ponownie rozpoznając sprawę wskazał na ustalony stan faktyczny sprawy, w szczególności na fakt, że urządzenie kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] znajdującej się w pasie drogowym płatnego odcinka węzeł [...] zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Przejazd miał miejsce w dniu [...] września 2015 roku o godzinie [...] i został udokumentowany zdjęciem z urządzenia kontrolnego zainstalowanego na bramownicy i zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 udp, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony, a jego właścicielami w chwili powstania naruszenia był Pan K. M. i Pani J. M.. Ponownie rozpatrując sprawę organ wezwał skarżących do przesłania dowodu na okoliczność, że nie byli właścicielami kontrolowanego pojazdu marki [...] w dniu [...] września 2015 roku. Skarżący przesłali do organu niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem, zgodnie z art. 76a § 2 kpa, kopię umowy sprzedaży z dnia [...] lipca 2015 roku samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Wobec powyższego organ uznał za nieudowodnione twierdzenie strony zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ przedstawił treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] września 2015 roku, został wyszczególniony w zał. 1 pkt 13 lit. a- węzeł [...] do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej uzależniona jest od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona oplata elektroniczna. Za naruszenie obowiązku uiszczenia obowiązku opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, w sprawie niniejszej wymierza się karę pieniężną w wysokości 1 500 zł, bowiem na podstawie danych znajdujących się w CEPiK ustalono, że kontrolowany pojazd został zarejestrowany jako samochód ciężarowy i dlatego właścicielowi została wymierzona kara pieniężna na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 udp
Główny Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy. Z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, że w dniu zarejestrowania przedmiotowego naruszenia kontrolowany pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Poddany kontroli pojazd nie został wyposażony w jednostkę pokładową viabox, służącą do naliczania i pobierania opłaty za przejazd po drogach krajowych, wymienionych w załączniku nr 1, do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z informacji zawartych w systemie elektronicznego poboru opłat, organ ustalił, że strona postępowania nie dopełniła powyższego obowiązku. Korzystający nie zawarł umowy z pobierającym opłatę elektroniczną na poddany kontroli pojazd. Zawarcie umowy powinno nastąpić przed rozpoczęciem korzystania z dróg płatnych. Uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viabox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 udp. Ustawodawca nie przewidział możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej w inny sposób. Organ wskazał również na techniczne zasady funkcjonowania systemu elektronicznego poboru opat, działającego w oparciu o technologię mikrofalową DSRC.
Organ, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, iż okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że to na stronie postępowania leży ciężar dowodowy, w postaci udowodnienia faktu przeniesienia własności pojazdu samochodowego na inny podmiot. Organ przypomniał, że pismem z dnia [...] maja 2016 roku wezwał strony do przesłania dowodu na okoliczność, że J. M. i K. M. nie byli właścicielami pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] września 2015 roku. Strony zostały również pouczone o treści art. 76a § 2 Kpa. Mimo prawidłowego wezwania, nie przesłały oryginału lub potwierdzonej zgodnie z treścią art. 76a § 2 Kpa kopii dokumentu potwierdzającego, że nie były właścicielami ww. pojazdu w dniu zarejestrowania naruszenia. W związku z powyższym organ uznał za nieudowodnione twierdzenie strony zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odnośnie błędów w ustaleniach faktycznych.
Organ nie podzielił również twierdzeń stron, że nie uwzględnione zostały ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji do zapoznania się z aktami sprawy. Zdaniem organu w toku postępowania administracyjnego strony składały wyjaśnienia na piśmie, jak również miały zapewnioną możliwość zapoznania się z aktami sprawy, sporządzania z nich kopii, odpisów i notatek zgodnie z art. 73 § 1 i la Kpa, o czym strony zostały pouczone w zawiadomieniu o wszczęciu wobec nich postępowania administracyjnego z urzędu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił również zarzutu strony, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie zbadał należycie wszystkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Podkreślił, że przed wydaniem decyzji organ dysponował zapisem ewidencyjnym nr [...] stwierdzającym zarejestrowanie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej oraz danymi z CEPiK, na podstawie których określono osobę odpowiedzialną za ww. naruszenie. Dodatkowo organ wskazuje, że strona miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, składania oświadczeń oraz wniosków dowodowych od chwili otrzymania zawiadomienia o toczącym się wobec niej postępowaniu. Wobec tego, że w toku postępowania administracyjnego strona nie składała wniosków dowodowych, organ wydając zaskarżoną decyzję, oparł się na zgormadzonym z urzędu materiale dowodowym.
Organ stwierdził, że korzystający z drogi krajowej, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym, był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 1500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych) za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp nałożył słusznie i zgodnie z prawem.
Następnie skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucili decyzji naruszenie:
- 1) art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię polegające na braku podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy,
- 2) art. 10 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię polegające na uniemożliwieniu stronie brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu,
- 3) art. 73 kpa poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię polegające na nieudostępnieniu stronom akt sprawy pomimo składanego przez strony wniosku o przekazanie zgromadzonej dokumentacji,
- 4) art. 75 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię polegające na niewzięciu pod uwagę przez organ faktu, iż w dniu zrejestrowanego zdarzenia skarżący nie byli właścicielami i posiadaczami pojazdu, na potwierdzenie czego skarżący przedstawili dowód w postaci umowy sprzedaży pojazdu,
- 5) art. 77 kpa poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię polegające na niewypełnieniu przez organ obowiązku zebrania całości materiału dowodowego i jego wnikliwego zbadania,
- 6) art. 78 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu żądania stron przeprowadzenia dowodu z przedstawionej umowy sprzedaży pojazdu,
- 7) art. 80 kpa poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w oparciu o jedynie część materiału dowodowego,
- 8) art. 81 kpa poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię polegające na uniemożliwieniu stronie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta w myśl § 2 ww. artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Podkreślić należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Według oceny Sądu, organ wyjaśnił sprawę należycie i do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy prawa materialnego.
W aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy w postaci zdjęć wraz z zapisem ewidencyjnym [...] jakie odnotowało urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] który potwierdza przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu [...] września 2015 r. o godz. [...] samochodu marki [...] o nr [...] wraz z przyczepą ciężarową o nr [...] na odcinku drogi krajowej [...] węzeł [...] wskazanych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Organ zasięgnął informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, z której wynikało, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów stanowiącego samochód ciężarowy wynosiła 4800 złotych oraz że właścicielami pojazdu są Pan K. M. i Pani J. M..
Powyższy materiał dowodowy dawał podstawę do wszczęcia postępowania i nałożenia na skarżących kary pieniężnej w wysokości 1500 złotych na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. Nie zostały zatem naruszone przepisy 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu, organ administracyjny prawidłowo ocenił złożony przez stronę skarżącą dowód w postaci umowy sprzedaży pojazdu. W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. organ pouczył strony, że powinni złożyć oryginał lub potwierdzoną zgodnie z treścią art. 76a § 2 kopię dokumentu potwierdzającego, że nie byli oni właścicielami pojazdu w dacie stwierdzenia naruszenia. Organ zakreślił skarżącym 7 dniowy termin na wykonanie powyższego pod rygorem pominięcia tego dowodu w sprawie. Tym samym nie doszło do naruszenia w sprawie art. 8 i 9 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. Mimo tego pouczenia strony złożyły niepoświadczoną za zgodność kopię sprzedaży pojazdu więc organ słusznie nie uwzględnił tego dowodu przy orzekaniu.
Wbrew twierdzeniom skarżących organ zapewnił im zarówno możliwość zapoznania się z aktami sprawy jak i możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania zostali oni pouczeni o treści art. 10 § 1 i 73 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. W myśl natomiast § 2 tego artykułu strona może żądać uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. O treści tego przepisu skarżący zostali poinformowani w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r., w którym również organ pouczył o kosztach związanych z poświadczeniem dokumentów oraz o sposobie ich uiszczenia. Kolejne pismo organu datowane na dzień [...] stycznia 2016 r. zawiera opis materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz ponowne pouczenie o treści art. 10 § 1 k.p.a. a także art. 32, 33 § 1 i 41 k.p.a.
Strona nie złożyła wniosku o wydanie jej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.
Wprawdzie przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. organ nie pouczył strony o treści art. 10 k.p.a. ale strona nie wykazała jakie ujemne konsekwencje w zakresie możliwości zgłoszenia dowodów poniosła na skutek braku tego pouczenia.
Należy nadmienić, że powoływane przez skarżących przepisy art. 50 § 2, 51 § 1, 52 dotyczą przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron w sytuacjach tam wskazanych. W niniejszej sprawie skarżący nie byli wzywani do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania tylko zostali poinformowani o prawie zapoznania się z aktami sprawy.
W tym stanie rzeczy wobec bezskuteczności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.