Uzasadnienie
Sygn. akt:
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", po rozpatrzeniu wniosku M. H. wniesionego w dniu [...] maja 2012 r., w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...], wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] kwietnia 2012 r., stwierdzającej:
- 1) istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Pana M. H. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresach:
od dnia [...] marca 1999 r. do dnia [...] września 1999 r., od dnia [...] listopada 1999 r. do dnia [...] grudnia 1999 r., od dnia [...] czerwca 2000 r. do dnia [...] czerwca 2000 r., od dnia [...] grudnia 2000 r. do dnia [...] grudnia 2000 r., od dnia [...] lipca 2001 r. do dnia [...] lipca 2001 r., od dnia [...] września 2001 r. do dnia [...] października 2001 r., od dnia [...] grudnia 2001 r. do dnia [...] stycznia 2002 r., od dnia [...] listopada 2002 r. do dnia [...] stycznia 2003 r., od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] października 2011 r., od dnia [...] listopada 2011 r. do dnia [...] grudnia 2011 r.;
- 2) brak istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Pana M. H. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresach:
od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] lutego 1999 r., od dnia [...] października 1999 r. do dnia [...] października 1999 r., od dnia [...] stycznia 2000 r. do dnia [...] maja 2000 r., od dnia [...] lipca 2000 r. do dnia [...] listopada 2000 r., od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia [...] czerwca 2001 r., od dnia [...] sierpnia 2001 r. do dnia [...] sierpnia 2001 r., od dnia [...] listopada 2001 r. do dnia [...] listopada 2001 r., od dnia [...] lutego 2002 r. do dnia [...] października 2002 r., od dnia [...] stycznia 2003 r. do dnia [...] września 2008 r., od dnia [...] października 2011 roku do dnia [...] listopada 2011 roku.
- - postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż - jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia dniu [...] kwietnia 2012 r., została odebrana w dniu 27 kwietnia 2012 r.
M. H. wniósł w dniu [...] maja 2012 r. odwołanie od powyższej decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, iż decyzja została odebrana przez teściową podczas jego kilkudniowej nieobecności w domu. Została mu przekazana w dniu 6 maja 2012 r. Załączył oświadczenie podpisane przez Panią M. W. zam. M.x, w którym wskazała, iż list, który odebrała w dniu 27 kwietnia 2012 r. z [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia był adresowany do jej zięcia Pana M. H. zam. M.y. Przedmiotowe pismo przekazała skarżącemu w dniu 6 maja 2012 r., t.j. po jego powrocie do domu.
Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. zwróciła się do skarżącego o uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. W treści pisma powołano się na informację wskazaną we wniosku, iż decyzja została odebrana przez teściową podczas jego nieobecności i została mu przekazana w dniu [...] maja 2012 r.
Jednocześnie poinformowano, iż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż przesyłkę zawierającą decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia odebrał w dniu [...] kwietnia 2012 r. jego szwagier – B.W.
Skarżący wraz z pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. przesłał oświadczenie podpisane przez B. W., z którego wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2012 r. odebrał pismo adresowane do jego szwagra M. H., po czym przekazał je M. W. w celu przekazania szwagrowi (cyt.: "List ten przekazała mu moja mama 6 maja, ponieważ w tym dniu już był w domu, wcześniej bowiem przebywał wraz z żoną u córki w K.").
Organ stanął na stanowisku, iż doręczenie należało uznać za prawidłowe zwłaszcza, iż skarżący już wcześniej akceptował sytuację, iż B.W. odbierał korespondencję do niego kierowaną w trakcie prowadzonego postępowania przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia.
Organ uznał zatem, iż M.H. - pomimo wezwania wystosowanego przez organ - nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, co uzasadniać mogło przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w myśl art. 58 §1 k.p.a.
M. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższego postanowienia. Domagał się jego uchylenia, zarzucając naruszenie art. 59 § 2 w związku z art. 58 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów.
W ocenie skarżącego wskazane w odwołaniu, jak i w toku postępowania okoliczności i fakty potwierdzają, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Podkreślił, że decyzję adresowaną do niego - na adres zamieszkania w M., zostało doręczone szwagrowi - B. W., zamieszkałemu w innym budynku na terenie M. Podał, iż przebywał w tym okresie (majowy długi weekend) u córki w K. Dodał, iż szwagier nie mógł go telefonicznie poinformować, iż odebrał skierowane do niego pismo z [...]OW NFZ, gdyż wskutek uszkodzenia krtani i gardła dolnego oraz założonej rurki do tracheotomii nie może mówić. Na dowód powyższego skarżący załączył Orzeczenie nr [...] z dnia [...] maja 1997 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. Skarżący podał nadto, iż szwagier przekazał list z odwołaniem jego 80-letniej teściowej M.W., która go skarżącemu przekazała w dniu 6 maja 2012 r. (w niedzielę). M. W. z uwagi na wiek i stan zdrowia nie posługuje się ani telefonem stacjonarnym, ani też komórkowym. Załączył decyzję [...] z dnia [...]-08-2006 r. Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. W ocenie skarżącego powyższe okoliczności, które uprawdopodobnił w pismach kierowanych do Narodowego Funduszu Zdrowia, świadczą w sposób jednoznaczny o tym że nie miał on możliwości zapoznania się z treścią przedmiotowej decyzji, przed dniem 6 maja 2012 r. Powyższa okoliczność uniemożliwiła mu wniesienie odwołania w ustawowym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: z 2012 r. Dz. U. poz. 270.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jak wynika z treści zwrotnego poświadczenia odbioru, decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2012 r., została odebrana w dniu 27 kwietnia 2012 r. przez B. W. - szwagra skarżącego. Natomiast z oświadczenia B. W. (załącznik do pisma skarżącego do Prezesa NFZ z dnia 21 czerwca 2012 r.) wynika, iż zamieszkuje on pod adresem: M. x, a nie pod adresem skarżącego (M. y).
Nie sposób w tej sytuacji uznać, aby był dorosłym domownikiem skarżącego.
Tymczasem w myśl art. 43 k.p.a. "W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania."
Ponieważ adresat – M. H. był w domu nieobecny, listonosz winien był w braku dorosłego domownika podjąć działania, o których mowa in fine w powyższym przepisie, t.j. bądź to doręczyć to pismo sąsiadowi – pod warunkiem uzyskania na to jego zgody, umieszczając stosowne zawiadomienie w miejscach wskazanych powyższym przepisem, bądź zastosować fikcję prawną doręczenia, o której mowa w art. 44 k.p.a. Natomiast zachowanie polegające na doręczeniu pisma sąsiadowi i traktowanie go jako dorosłego domownika - ze skutkiem doręczenia adresatowi - było błędem, gdyż wynikało z niewłaściwego zastosowania art. 43 k.p.a. Nota bene należy mieć przy tym na względzie, iż wobec stanu zdrowia B. W. (stan po operacji krtani – vide: Orzeczenie nr [...] z dnia [...] maja 1997 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w K.) przy dokonywaniu doręczeń zastępczych do jego rąk obowiązywałaby daleko posunięta ostrożność, gdyż ograniczenie możliwości werbalnego porozumiewania się z otoczeniem skutkuje brakiem pewności co do ewentualnej zgody na przekazanie pisma właściwemu adresatowi, a nadto – brakiem fizycznej możliwości powiadomienia adresata o odebraniu przeznaczonego dla niego pisma np. przez telefon.
Brak właściwego doręczenia decyzji powoduje tym samym konieczność eliminacji z obrotu prawnego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do zaskarżenia tej decyzji. Konstatacja o naruszeniu przepisów procedury w zakresie doręczania pism w postępowaniu administracyjnym skutkuje bowiem obowiązkiem ponowienia próby właściwego doręczenia decyzji skarżącemu, otwierając drogę do jej zaskarżenia w przyszłości.
Reasumując - zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji okazał się słuszny. Doręczenie takie, aby było skuteczne, musi być dokonane z zachowaniem kilku przesłanek wynikających z treści przepisu, między innymi zaś faktu, iż pismo przyjmują za pokwitowaniem osoby wymienione w przepisie z zachowaniem kolejności w nim przewidzianej, a więc dorosły domownik, dorosły sąsiad, dozorca domu osobiście. Ponadto osoba odbierająca pismo zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi osobiście. Zgodnie z orzecznictwem status "domowników" adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci. Do takich osób sąsiad (szwagier skarżącego) – B. W. z pewnością nie należy z uwagi na zamieszkiwanie pod innym adresem.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., Sąd orzekł jak w jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.