Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej GIF), działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i art. 115 pkt 4 w związku z art. 99 ust. 2, art. 102 pkt 4 i art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45. poz. 271, z poźn. zm. dalej u.pr.f.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K. J. (skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] lipca 2009 r.;
- 1) uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 1 i zobowiązał [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. do rozpatrzenia wniosku strony o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki polegającą na uzupełnieniu zezwolenia o nazwę apteki: "A.". złożonego w Wojewódzkim Inspektoracie Farmaceutycznym w K. Oddział Zamiejscowy w C. w dniu [...] lipca 1999 r.:
- 2) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 2.
Powyższa decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W dniach [...] i [...] czerwca 2009 r. przeprowadzono kontrolę w aptece pod nazwą "A." należącą do skarżącego K. J. Z protokołu pokontrolnego wynika, że apteka nie prowadzi środków odurzających grupy l-N i substancji psychotropowych grupy II-P, a jednocześnie brak jest decyzji zwalniającej aptekę z obowiązku prowadzenia tych środków. Ostatnia decyzja była ważna do [...] listopada 2005 r. Ponadto występuje przypadek posługiwania się nazwą apteki »A.«, która nie została wymieniona w zezwoleniu na prowadzenie apteki. Nazwa ta umieszczona jest na paragonach fiskalnych, na nadrukach recept i na wydrukach komputerowych, jest to niezgodne z art. 102 u.pr.f.
W dniu [...] lipca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w K. - opierając się na wynikach kontroli zawartych w ww. protokole wydał decyzję, mocą której nakazał stronie:
- 1) zaprzestać używania nazwy apteki "A.", która nie została wymieniona w treści zezwolenia lub wystąpić do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z wnioskiem o dokonanie w zezwoleniu stosownej zmiany - termin wykonania 30 dni od dnia doręczenia decyzji;
- 2) prowadzić środki odurzające grupy l-N i substancje psychotropowe grupy II-P lub wystąpić do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z wnioskiem o zwolnienie z prowadzenia wyżej wymienionych środków - termin wykonania z dniem otrzymania decyzji.
3)pisemnie powiadomić [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. o sposobie dostosowania się do wydanej decyzji:- w pkt 1 - w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji,- w pkt 2 - w terminie do dnia [...] sierpnia 2009 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. J. wskazał, że w dniu [...] lipca 1999 r. złożył w [...] Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Farmaceutycznej w K. Oddział Zamiejscowy w C. wniosek "o dopisanie" w koncesji na prowadzenie apteki nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. nazwy "A.", który do tej pory nie został rozpoznany. Ponadto, fakt posługiwania się przez stronę nazwą apteki "A." był zatem znany zarówno Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w C. jak i [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w K., o czym świadczą dołączone do odwołania kserokopie dokumentów. Odnosząc się do pkt. 2 decyzji skarżący wskazał, iż w dniu [...] lipca 2009 r. wystąpił z wnioskiem o zwolnienie apteki z prowadzenia środków odurzających.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2009 r. w zakresie pkt. 1 Główny Inspektor Farmaceutyczny potwierdził, że fakt posługiwania się przez stronę nazwą apteki: "A." był znany zarówno Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w C., jak i [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w K. W konsekwencji z uwagi na nierozpatrzenie przez organ złożonego wniosku o zmianę zezwolenia brak było podstaw do nakazania stronie wystąpienia z ponownym wnioskiem w tym zakresie, zaś organ pierwszej instancji winien rozpatrzyć złożony wniosek i wydać decyzję merytoryczną zgodnie z art. 99 ust. 2 i art. i art. 102 pkt 4 ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Natomiast utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję co do pkt. 2 organ wskazał, iż zgodnie z art. 95 ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, "Wojewódzki inspektor farmaceutyczny na wniosek kierownika apteki może zwolnić aptekę z prowadzenia środków odurzających grupy l-N i substancji psychotropowych grupy II-P". Ostatnia ze znajdujących się w aktach sprawy decyzji zwalniających aptekę z prowadzenia środków odurzających grupy l-N i substancji psychotropowych grupy II-P obejmowała okres do dnia [...] listopada 2005 r. Zarówno przed jak i po upływie tego terminu kierownik apteki nie zwracał się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z wnioskiem o zwolnienie apteki z prowadzenia środków odurzających grupy l-N i substancji psychotropowych grupy II-P. Zdaniem organu fakt braku recept, na których lekarze przepisują produkty lecznicze zawierające w swoim składzie ww. środki i substancje nie zwalniał kierownika apteki od złożenia wniosku, o którym mowa w art. 95 ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne.
GIF zauważył, ż dopiero z odwołania wynika, że strona w dniu [...] lipca 2009 r. zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o zwolnienie apteki z prowadzenia środków odurzających grupy l-N i substancji psychotropowych grupy II-P, jednakże - wobec ustaleń dokonanych w toku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] czerwca 2009 r. nakaz jest uzasadniony.
Na decyzję GIF z dnia [...] września 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wyjaśnił, iż nie składał odwołania od pkt. 2 decyzji tylko dostosował się do zawartego tam nakazu, zaś odwoływał się tylko od pkt. 1 decyzji. W uzasadnieniu skargi podnosił też, że zostało złamane prawo w sprawie naklejania cen na lekach, jak również jego wniosek z 1999 r. w sprawie nazwy apteki powinien być rozpatrzony dziesięć lat temu.
W odpowiedzi na skargę organ GIF wnosił o jej oddalenie powołując się na argumentacje zawartą w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Kontrolując zaskarżoną decyzje Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie w znacznej części.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Główny Inspektor Farmaceutyczny wbrew intencjom skarżącego błędnie uznał, iż złożone odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. dotyczyło także punktu 2 decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. Tymczasem z treści odwołania wynikało, iż skarżący dostosował się do treści nakazu zawartego w pkt. 2 decyzji przez złożenie w dniu [...] lipca 2009 r. wymaganego wniosku o zwolnienie apteki z prowadzenia środków odurzających grupy l-N i substancji psychotropowych grupy II-P.
Art. 127 § 1 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do drugiej instancji. Z kolei zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Cytowane wyżej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują zatem, iż jedyną przesłanką uprawniającą do wniesienia odwołania jest niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji. Natomiast organ administracji publicznej związany jest żądaniem strony i nie może zmieniać jego treści poprzez rozszerzenie zakresu odwołania złożonego przez stronę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 897/08, Lex nr 517996). Organ mając w tym zakresie jakiekolwiek wątpliwości zobowiązany był wezwać stronę do sprecyzowania swego stanowiska. Nie mógł natomiast samodzielnie decydować o odmiennym charakterze otrzymanego pisma procesowego.
Wątpliwości Sądu budzi także prawidłowość umieszczenia w pkt. 3 sentencji decyzji organu I instancji sformułowania nakazującego stronie; " pisemnie powiadomić [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. o sposobie dostosowania się do wydanej decyzji:- w pkt 1 - w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji,- w pkt 2 - w terminie do dnia [...] sierpnia 2009 roku".
Stosownie do art.107 §1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, zaś w myśl § 2 tego artykułu przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. W rozpoznawanej sprawie ww. obowiązek zawarty w pkt. 3 decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. nie stanowi elementu rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów k.p.a. oraz przepisów szczególnych jakimi są przepisy ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Należy wskazać, iż zgodnie z art. 120 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i ust. 3 u.pr.f. w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ (w zakresie hurtowni - Główny Inspektor Farmaceutyczny, a w zakresie podmiotów prowadzących obrót detaliczny - wojewódzki inspektor farmaceutyczny właściwy dla miejsca prowadzonej działalności) nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. W tych okolicznościach punkt 3 decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. musiał zostać uchylony przez Sąd.
Zarzuty skargi koncentrują się przede wszystkim na rozstrzygnięciu sprawy przez organ I instancji w zakresie nałożenia na stronę obowiązku zaprzestania używania nazwy apteki "A.". W odwołaniu skarżący wskazał, iż nałożenie takiego obowiązku na stronę było bezpodstawne w sytuacji, gdy od 1999 roku nie został rozpoznany wniosek o dopisanie w zezwoleniu nazwy apteki "A.", mimo iż w późniejszej korespondencji organy inspekcji farmaceutycznej posługiwały się tą nazwą. Zdaniem Sądu zarzuty te są zasadne. Co prawda z punktu 1 decyzji GIF wynika, że organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] lipca 2009 r. w zakresie punktu 1, lecz w dalszym brzmieniu tego punktu GIF jednocześnie zobowiązał [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. do rozpatrzenia wniosku strony o zmianę zezwolenia na prowadzenie aptek, co nie powinno mieć miejsca w osnowie decyzji, gdyż w istocie obowiązek ten został skierowany nie do strony lecz do organu administracji publicznej, który przez 10 lat zaniedbał obowiązku rozpoznania wniosku strony o zmianę nazwy apteki.
Należy podkreślić, że organy inspekcji farmaceutycznej wydając decyzje były związane rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają jej żądań.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117, podkreślił że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie wydane decyzje nie spełniają omówionych wyżej kryteriów. Przede wszystkim organ I instancji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego pomijając złożony wcześniej wniosek o zmianę zezwolenia w przedmiocie nazwy apteki. Zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. fakt ten powinien być znany organowi z urzędu.
W konsekwencji opisanych wyżej uchybień zaistniała konieczność uchylenia przez Sąd punktu 1 i 3 decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. oraz decyzji z dnia [...] września 2009 r. GIF w całości. W obrocie prawnym powinno pozostać jedynie niezakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie w przedmiocie obowiązku prowadzenia środków odurzających grupy l-N i substancji psychotropowych grupy II-P (lub wystąpienia do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z wnioskiem o zwolnienie) czyli punkt 2 decyzji z dnia [...] lipca 2009 r.
Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a Sąd orzekł jak w wyroku. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.