Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia art. 37 ust. 1 pkt 1 maja 2015 r. Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (tekst jednolity – Dz. U. z 2014 r., poz. 1946) po rozpatrzeniu odwołania Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa od decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. umarzającej postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej Pani H. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Ww. decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pani H. K., członkini [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, posiadająca przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta kierownika budowy i robót o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, wydane przez Wojewodę [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r., nr ew. [...] na zlecenie inwestora W. K. była autorem projektu budowlanego i planu zagospodarowania terenu siedliska rybacko-rolnego tzw. "[...]" na działce nr [...], po scaleniu z działką nr [...], mającą nr [...], obręb [...], gm. [...].
W dniu [...] lipca 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynęło pismo Pana W. K. informujące o zakończeniu inwestycji. Decyzją z [...] lipca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zgłosił sprzeciw do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem. Jednocześnie, w tym samym dniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, wybudowanego na działce [...], położonej w m. [...] ze zmianami odstępującymi w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., wydanej przez Starostę [...], zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. organ nadzoru budowlanego zobowiązał inwestora Pana W. K. do dostarczenia w terminie do dnia [...] kwietnia 2014 r. niezbędnych dokumentów dotyczących budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrznymi instalacjami tj. 4 egz. zamiennego projektu budowlanego z zamiennym projektem zagospodarowania działki uzupełnionym o projekt budowlany zbiornika na ścieki wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości [...] oraz uprawnienia projektanta i zaświadczenie właściwej izby samorządu zawodowego o wpisie projektanta na listę członków.
Inwestor Pan W. K. w dniu [...] marca 2014 r. złożył wniosek do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego dotyczącego Pani inż. H. K..
W dniu [...] maja 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję – pozwolenie na użytkowanie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] wniósł do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej Pani H. K., której zarzucił niedbałe wykonanie na zamówienie inwestora Pana W. K. adaptacji "Projektu wzorcowego architektoniczno-budowlanego domu jednorodzinnego wolnostojącego parterowego niepodpiwniczonego" [...] projektów budowlanych budowli wraz z sieciami zewnętrznymi oraz projektu zagospodarowania działki. Wskazał, że Pani H. K. nie dotrzymywała terminów usuwania braków i błędów wykazywanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co skutkowało przesunięciami w czasie realizacji inwestycji na działce nr [...] oraz opóźniało uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Projektant w niedbały sposób odnosiła się także do postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, co przejawiało się w tym, że nie odbierała ona korespondencji jak również nie udzielała pisemnych odpowiedzi, nawet takich, które wcześniej proponowała.
Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wyjaśnił, że wniosek nie obejmuje projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu siedliska rybacko-rolnego tzw. "[...]" z powodu upływu terminu przedawnienia.
Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wskazał, że Pani H. K. wykonała dwie adaptacje projektu budowlanego [...]. Pierwsza adaptacja wraz z opracowaniem projektu zagospodarowania terenu działki nastąpiła w październiku 2010 r. i została zatwierdzona decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. o pozwoleniu na budowę.
Druga adaptacja została przygotowana we wrześniu 2012 r. i została zatwierdzona decyzją Starosty [...] nr [...] r. z dnia [...] października 2012 r. zmieniającą decyzję nr [...].
Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wskazał, że autorka adaptacji zmieniającej określiła ją jako "aneks do projektu" podczas gdy przepisy prawa budowlanego posługują się pojęciem "projektu zamiennego".
W dalszej części wniosku Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wskazał na nieprawidłowości w wykonaniu obu projektów adaptacyjnych.
W związku z nałożeniem na inwestora Pana W. K. obowiązku wykonania projektu zamiennego (decyzja PINB w [...] z dnia [...] września 2013 r.) Pani H. K. wykonała także ten projekt, który w ocenie Rzecznika również posiadał wady.
Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wskazał także na lekceważący stosunek Pani H. K. wobec Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz wobec Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa umorzył w całości postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie Pani H. K..
Zdaniem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w sprawie doszło do przedawnienia w rozumieniu art. 100 Prawa budowlanego.
Właściwą datą dla powzięcia wiadomości przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o popełnieniu czynu skutkującego odpowiedzialnością zawodową w budownictwie jest dzień [...] lipca 2013 r. W tym stanie rzeczy wniosek Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej o ukaranie Pani H. K. wpłynął do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 100 Prawa budowlanego.
Od decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] lutego 2015 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] było zagadnienie wybudowania przez kierownika budowy (nie objętego pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. szczelnego zbiornika na ścieki według innego niezrealizowanego projektu inwestycji i w innym miejscu działki nr [...] objętego dawnym pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] października 2009 r. W tej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie skorzystał ze swoich uprawnień wynikających z art. 97 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, a tym samym nietrafne jest powoływanie się przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny na art. 100 Prawa budowlanego.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wskazał, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie prowadzone jest na podstawie przepisów Prawa budowlanego oraz ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa a także na podstawie k.p.a. Po zreferowaniu stanu sprawy organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powziął wiadomość o popełnieniu przez Panią H. K. czynu mogącego powodować odpowiedzialność zawodową w budownictwie odpowiednio w dniach [...] lipca 2013 r. i [...] maja 2014 r. Wniosek o ukaranie został więc wniesiony po upływie 6 miesięcznego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 100 Prawa budowlanego. Dla zastosowania art. 100 Prawa budowlanego nie mają znaczenia inne okoliczności, jak tylko powzięcie przez organy nadzoru budowlanego wiadomości o popełnionym czynie.
Aby termin przedawnienia rozpoczął swój bieg, organ nadzoru budowlanego nie musiał prowadzić postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 97 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ II instancji powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VISA/Wa 3366/13, w którym Sąd wskazał, że w świetle art. 100 Prawa budowlanego nie ulega wątpliwości, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o czynie przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego a nie przez okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej. Poza tym przerwa biegu terminu przedawnienia następuje na skutek złożenia wniosku o ukaranie do okręgowego sądu dyscyplinarnego a nie do okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej. W tym stanie rzeczy decyzja organu I instancji jest prawidłowa i powinna być utrzymana w mocy.
Na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] maja 2015 r. Okręgowy Rzecznik [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budowlanych wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:
- 1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik postępowania polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie poprzez nieuprawnione uznanie, że początek biegu terminu przedawnienia karalności czynu wg art. 100 Prawa budowlanego nastąpił w dniu [...] lipca 2013 r., tj. w dniu wydania przez PINB w [...] decyzji stwierdzającej zrealizowanie inwestycji z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, podczas gdy decyzja ta z oczywistych względów dotyczyła jedynie budowy domu jednorodzinnego wolnostojącego parterowego niepodpiwniczonego - [...] z garażem wg adaptowanego projektu powtarzalnego i robót z tym domem związanych (realizacji inwestycji) i mogłaby być co najwyżej podstawą do wszczęcia postępowania z odpowiedzialności zawodowej w stosunku do kierownika budowy (którą zastąpiono grzywną w postępowaniu mandatowym wg informacji pokrzywdzonego inwestora W. K.), a nie w stosunku do projektantki, która w niniejszej sprawie jest obwiniana na podstawie skargi (wniosku) pokrzywdzonego inwestora zgodnie z zasadami Działu VIII Kpa (art. 221, 222 i następnych Kpa).
- 2) naruszenie przepisu art. 100 Prawa budowlanego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie doszło do przedawnienia karalności czynu popełnionego przez obwinianą, będące następstwem błędnego przyjęcia, że skarga pokrzywdzonego odpowiada warunkom art. 100 Prawa budowlanego, a nie Działu VIII Kpa (art. 221 i 222 oraz następnych Kpa) i przyjęcia za początek biegu terminu przedawnienia daty wydania decyzji PINB w [...], podczas gdy w decyzji tej analizowano jedynie kwestię zgodności zrealizowania inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę (w tym istotne jest niezgodne zagospodarowanie terenu w ww. projekcie budowlanym), a nie projektu budowlanego wymienionego domu mieszkalnego z garażem wykonywanym nieterminowo przez obwinianą H. K. wobec jej niedbałości w toku projektowania na co skarżył się inwestor W. K., w związku z czym w dacie wydania tej decyzji organ nadzoru nie powziął wiadomości o popełnieniu czynu zarzucanego obwinianej przez OROZ (niedbałość i nieterminowość projektowania zarzucone przez OROZ na podstawie skargi inwestora, W. K.), gdyż nie przekazywał PINB wyników postępowania wyjaśniającego w każdej jego fazie, natomiast OSD i KSD bronią tezy, że PINB posiadał informacje o niedbałości i nieterminowości projektowania, która w tej sytuacji jest nieuprawniona i jest hipotezą, a nie dowodem dogodnym dla teoretycznej sytuacji, w której obydwa sądy osłaniają obwinioną H. K., broniąc ją przed zarzutami przy wykorzystaniu art. 100 Prawa budowlanego, nie dopuszczając przy tym możliwości wniesienia skargi przez obywatel RP w trybie rozdziału VIII kpa.
W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości i zwrócenie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., p. 1647) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności podejmowanych przez organy administracyjne rozstrzygnięć.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. p. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Mając powyższe kryteria na uwadze sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja wydana w I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W niniejszej sprawie skarżone są decyzje sądów dyscyplinarnych obu instancji umarzające postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej Pani H. K..
Została ona obwiniona o to, że niedbale wykonywała obowiązki projektanta:
- - przy wykonywaniu adaptacji "Projektu wzorcowego architektoniczno-budowlanego domu jednorodzinnego wolnostojącego, parterowego, niepodpiwniczonego" [...] oraz projekty budowlane budowli wraz z sieciami zewnętrznymi,
- - niedbale opracowała projekt zagospodarowania terenu działki,
- - nie dotrzymywała terminów usuwania braków i błędów wykazywanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Postępowanie takie skutkowało przesunięciami w czasie realizacji inwestycji oraz wydłużeniem terminu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na działce nr [...] po scaleniu z działką nr [...] mającą nr [...], obręb [...], gmina [...], w miejscowości [...] [...]. To działanie Pani H. K. wypełniło dyspozycję przepisu art. 95 pkt 4 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. p. 1409 z późn. zm.).
Sądy dyscyplinarne uznały, że istnieje przeszkoda w rozpatrzeniu merytorycznym zarzutów stawianych obwinionej z uwagi na upływ przedawnienia z art. 100 prawo budowalne. Przepis ten stanowi, że "nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego wiadomości o popełnieniu czynu, powodującego tę odpowiedzialność i nie później niż po upływie 3 lat od dnia zakończenia robót budowlanych albo zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego".
Wbrew twierdzeniom skarżącego organy orzekające w sprawie dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego w sprawie, do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie zastosowały art. 100 Prawa budowlanego. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. a także przepisów prawa materialnego.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powziął wiadomość o popełnieniu przez Panią H. K. czynu mogącego powodować odpowiedzialność zawodową w budownictwie odpowiednio w dniu [...] lipca 2013 r. i [...] maja 2014 r.
Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej we wniosku o ukaranie wskazał na błędy i nieprawidłowości w projekcie zatwierdzonym decyzją nr [...], nr [...] oraz w projekcie zamiennym (wykonanym na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013 roku), których autorem była Pani H. K.. Projekty te były badane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] przed wniesieniem sprzeciwu do zgłoszonego zamiaru użytkowania wybudowanego budynku. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dał wyraz temu, że stwierdzając niezgodność postawienia budynku z decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. uprzednio zapoznał się ze złożonymi dokumentami oraz projektem budowlanym pobranym z archiwum i z dokumentami złożonymi przez inwestora.
Z tego względu organy prawidłowo ustaliły, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przed zgłoszeniem sprzeciwu powziął informację nie tylko o wybudowaniu niezaprojektowanego zbiornika na nieczystości ciekłe ale o wszystkich nieprawidłowościach i błędach w tych projektach. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego badał też projekt zamienny, wykonany na podstawie własnej decyzji z dnia [...] września 2013 r. Wydając decyzję z dnia [...] maja 2014 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie organ ten wskazał, że obiekt budowlany został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym i zamiennym zagospodarowaniem terenu.
W tym stanie rzeczy skoro wniosek o ukaranie Pani H. K. wpłynął do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w dniu [...] grudnia 2014 r., 6 miesięczny termin przewidziany w art. 100 prawa budowlanego już upłynął i postępowanie należało umorzyć wobec zaistniałego przedawnienia.
Sąd uznał również za całkowicie nieuzasadnione stanowisko skarżącego, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy działu VIII kpa Skargi i wnioski.
Postępowanie dotyczące odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, uregulowane w rozdziale 10 Prawa budowlanego toczy się bowiem według reguł postępowania administracyjnego ogólnego i jest prowadzone przez organy samorządu zawodowego (art. 98 ust. 1 Prawa budowlanego). W myśl art. 98 ust. 2 w/w ustawy właściwość organów samorządu zawodowego w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie regulują odrębne przepisy. Jest nimi ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2014 roku, p. 1946).
Postępowanie skargowe natomiast toczy się wtedy, gdy przedmiotem skargi nie jest sprawa, która zgodnie z prawem jest załatwiana w formach procesowych pełnych z udziałem stron i poprzez wydanie decyzji administracyjnej, która następnie jest zaskarżana do sądów administracyjnych.
Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, stąd nie doszło do wszczęcia postępowania skargowego. Z tych wszystkich względów wobec niezasadności zarzutów skargi Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu w całości.