Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 stycznia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1897/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. C. (dalej "skarżący") na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy w siedzibie Sądu w dniu 1 sierpnia 2017 r., pismem z 3 sierpnia 2017 r. skarżący zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 stycznia 2017 r., wnosząc zarazem o przywrócenie terminu do dokonania powyższej czynności. W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że nie został zawiadomiony o terminie rozprawy i nie posiadał wiedzy o wydanym wyroku. Wyjaśnił, że prowadzi we własnym domu działalność gospodarczą – wynajem pokoi i korespondencja sądowa najprawdopodobniej została wydana przebywającemu w domu klientowi. Osoba ta, powyższej korespondencji mu nie przekazała i skarżący nie posiada wiedzy co się z nią stało. Podniósł ponadto, że podpis na potwierdzeniu odbioru jest nieczytelny, można z niego odczytać prawdopodobne imię "[...]", jednakże na przestrzeni ostatniego roku skarżący nie zatrudniał osoby o takim imieniu.
Zarządzeniem z 7 sierpnia 2017 r. Sąd wezwał Naczelnika Urzędu Pocztowego w Zakopanem do nadesłania w terminie 3 dni uwierzytelnionego odpisu z urzędowego dokumentu – rejestru pocztowego, będącego potwierdzeniem wydania przesyłki rejestrowej R [...] ze wskazaniem z imienia i nazwiska osoby której ją wydano oraz podstawy tego wydania.
W dniach 21 i 28 sierpnia 2017 r. (data wpływu do Sądu), operator wyznaczony udzielił odpowiedzi, do której załączył uwierzytelnioną "Kartę doręczeń przesyłek poleconych" z dnia 22 listopada 2016 r., gdzie pod pozycją nr 6 wskazany został nr nadawczy korespondencji rejestrowej R [...] – zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Odbiór ww. korespondencji podpisała [...]– dorosły domownik – wskazana jako siostra.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
W myśl art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony, zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek niezachowania terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w jego uchybieniu. Wniosek o przywrócenie terminu może być skuteczny, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki: 1) brak winy w uchybieniu terminowi;
- 2) spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego;
- 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu 4) równocześnie ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Jednym z bezwzględnych wymogów zastosowania instytucji przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w niezachowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w przekroczeniu terminu do dokonania czynności procesowej, można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu niedającej się przezwyciężyć przeszkody. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd winien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Przywrócenia terminu może zatem domagać się strona, która nie tylko przyznaje, że nie dokonała czynności w terminie, ale także jest w stanie uprawdopodobnić, iż stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać.
Z powyższych przepisów wynika, iż aby można było orzec o przywróceniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku strona powinna:
- - uchybić terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia;
- - złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku z równoczesnym dołączeniem go do wniosku w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu;
- - uprawdopodobnić okoliczność wykazującą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Przy czym dwa pierwsze warunki mają charakter formalny, których spełnienie umożliwia odniesienie się przez sąd orzekający w sprawie do merytorycznej zawartości wniosku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący zachował tryb postępowania związany z przywróceniem terminu.
Po pierwsze – uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 5 stycznia 2017 r. Za spełnione należy również uznać złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym, siedmiodniowym okresie. Przyczyna uchybienia terminu bowiem ustała w dniu, w którym skarżący dowiedział się o tej okoliczności, a więc w dacie zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie Sądu w dniu 1 sierpnia 2017 r., a wniosek został nadany 3 sierpnia 2017 r., zatem mieścił się w dopuszczalnym okresie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu, że skarżący nie został skutecznie zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 5 stycznia 2017 r., co w konsekwencji uniemożliwiło mu terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W oparciu o nadesłaną przez Naczelnika Urzędu Pocztowego w Zakopanem uwierzytelnioną "Kartę doręczeń przesyłek poleconych" z dnia 22 listopada 2016 r., gdzie pod pozycją nr 6 wskazany jest nr nadawczy korespondencji rejestrowej R [...] - zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy - Sąd doszedł do przekonania, że skarżący został w sposób prawidłowy zawiadomiony o powyższym terminie, bowiem jak wynika z nadesłanego dokumentu, odbiór ww. korespondencji podpisała [...] – dorosły domownik – wskazana jako siostra.
Tym samym, zdaniem Sądu, nie było podstaw do uznania, że doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy było nieskuteczne. W przypadku bowiem, gdy strona nie godzi się na doręczenie zastępcze dokonywane do rąk konkretnej osoby przebywającej pod adresem wskazanym jako adres korespondencyjny, tj. na doręczenie zgodne z treścią art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.), podmiot może dokonać na poczcie zastrzeżenia pocztowego przesyłek rejestrowanych. Niezłożenie stosownego zastrzeżenia pocztowego w zakresie niedoręczania przesyłek niektórym domownikom powoduje, że skutki wszelkich zaniedbań tych osób, obciążają samego skarżącego.
Wskazać należy, iż dbający o własne interesy skarżący, przebywający poza miejscem zamieszkania w toku prowadzonego postępowania sadowoadministracyjnego, posiadający wiedzę o specyfice prowadzonej działalności gospodarczej – wynajmie pokoi, winien liczyć się z możliwością wystąpienia normalnych zdarzeń procesowych, takich jak np. doręczenie korespondencji sądowej. Tym samym skarżący powinien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw. Niepodjęcie takich kroków zapobiegawczych, jak np. złożenie stosownego oświadczenia w trybie art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo pocztowe, w konsekwencji może doprowadzić do uchybienia terminowi wyznaczonemu do dokonania określonej czynności procesowej i należy stwierdzić w takim przypadku winę skarżącego w powstaniu uchybienia. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy zatem brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
W sytuacji gdy skarżący, jako adres do korespondencji wskazał adres, pod którym prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wynajmie pokoi i w czasie jego nieobecności przebywają tam jeszcze inne osoby, jak również domownicy, którym listonosz może zostawić przesyłkę, bo nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania pisma zainteresowanemu - w konsekwencji dokonując doręczenia zastępczego z art. 72 § 1 p.p.s.a., strona musi liczyć się z tym, że ewentualne skutki uchybień powyższych osób, będą miały bezpośredni wpływ na bieg jej sprawy w postępowaniu sądowym. Skarżący ponosi zatem konsekwencje działań tych osób.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że skarżący wiedział o toczącym się na skutek wniesienia skargi postępowaniu sadowoadministracyjnym i niewątpliwie powinien był się spodziewać korespondencji sądowej.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw dla przyjęcia, iż skarżący uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Z powyższych względów na mocy art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.