Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 15 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1917/14

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Prezes UKE utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości nadpłat w opłatach za prawo wykorzystania częstotliwości przez stronę – J. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: skarżąca, spółka).

Podstawą prawną powołaną przez organ w zaskarżonej decyzji były przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 lit. c, 72 § 1 pkt 1 oraz 74a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), zwanej dalej: "Ordynacją Podatkową" oraz art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tj.: Dz. U. z 2014 r., poz. 243), zwanej dalej: "Prawem telekomunikacyjnym".

Jak wynika z akt, pozwoleniem radiowym nr [...] z dnia [...] października 2001 roku, ważnym do dnia 31 października 2003 roku, Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji udzielił skarżącej spółce pozwolenia radiowego na używanie radiowych urządzeń nadawczo-odbiorczych pracujących w sieci radiokomunikacyjnej ruchomej lądowej typu dyspozytorskiego stanowiących funkcjonalny zestaw.

Pozwoleniem radiowym nr [...] z dnia [...] października 2006 roku, ważnym do dnia 31 października 2011 roku, Prezes UKE udzielił skarżącej spółce pozwolenia radiowego na używanie radiowych urządzeń nadawczych lub nadawczo-odbiorczych pracujących w służbie radiokomunikacyjnej ruchomej lądowej typu monitoring.

Pozwoleniem radiowym nr [...] z dnia [...] września 2007 roku, ważnym do dnia 30 września 2012 roku, Prezes UKE udzielił skarżącej spółce pozwolenia radiowego na używanie radiowych urządzeń nadawczych lub nadawczo-odbiorczych pracujących w służbie radiokomunikacyjnej ruchomej lądowej typu dyspozytorskiego.

Pismem z dnia [...] września 2011 roku Prezes UKE poinformował skarżącą, iż w związku z przeprowadzonym postępowaniem w zakresie prawidłowości naliczanych opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości, pobieranych z tytułu udzielonych pozwoleń radiowych, zaistniała konieczność zweryfikowania opłat naliczonych za lata 2006-2010.

W załączeniu do powyższego pisma zostały przesłane dokumenty korygujące naliczenia.

Pismem z dnia [...] września 2011 roku Skarżąca zwróciła się do Prezesa UKE o zwrot nadpłaconych należności, po ich rozliczeniu, wraz z należnymi odsetkami.

Pismem z dnia [...] grudnia 2011 roku Prezes UKE zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości nadpłat w opłatach za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego nr [...] z dnia [...] października 2006 roku (dalej jako "Pozwolenie 1"), pozwolenia radiowego nr [...] z dnia [...] października 2001 roku (dalej jako "Pozwolenie 2") oraz pozwolenia radiowego nr [...] z dnia [...] września 2007 roku (dalej jako "Pozwolenie 3").

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...], dalej jako "Decyzja I", Prezes UKE określił nadpłatę w łącznej kwocie 550,00 złotych (słownie: pięćset pięćdziesiąt 00/100 złotych) z tytułu uiszczenia w wysokości większej od należnej raty opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości, w tym:

1. 1) nadpłatę w wysokości 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć 00/100 złotych) z tytułu opłaty za I kwartał 2006 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego Nr [...] z dnia [...] października 2001 roku powstałą w dniu 30 stycznia 2006 r.,
2. 2) nadpłatę w wysokości 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć 00/100 złotych) z tytułu opłaty za II kwartał 2006 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie Pozwolenia 2, powstałą w dniu 24 kwietnia 2006 r.;
3. 3) nadpłatę w wysokości 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć 00/100 złotych) z tytułu opłaty za III kwartał 2006 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie Pozwolenia 2, powstałą w dniu 25 lipca 2006 r.;
4. 4) nadpłatę w wysokości 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć 00/100 złotych) z tytułu opłaty za IV kwartał 2006 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie Pozwolenia 2, powstałą w dniu 31 października 2006 r.;
5. 5) nadpłatę w wysokości 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć 00/100 złotych) z tytułu opłaty za I kwartał 2007 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie Pozwolenia 2, powstałą w dniu 29 stycznia 2007 r.;
6. 6) nadpłatę w wysokości 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć 00/100 złotych) z tytułu opłaty za II kwartał 2007 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie Pozwolenia 2, powstałą w dniu 23 kwietnia 2007 r.;
7. 7) nadpłatę w wysokości 100,00 złotych (słownie: sto 00/100 złotych) z tytułu opłaty za III kwartał 2007 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie Pozwolenia 2, powstałą w dniu 19 lipca 2007 r.

Równocześnie Prezes UKE umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości nadpłat w opłatach za prawo wykorzystania częstotliwości na podstawie:

1. - pozwolenia radiowego Nr rej. [...] z dnia [...] października 2006 roku
2. 1) za IV kwartał 2006 roku,
3. 2) za I, II, III, IV kwartał 2007 roku,
4. 3) za I, II, III, IV kwartał 2008 roku,
5. 4) za I, II, III, IV kwartał 2009 roku,
6. 5) za I, II, III, IV kwartał 2010 roku,
7. - pozwolenia radiowego Nr rej. [...] z dnia [...] września 2007 roku

1. 1) za IV kwartał 2007 roku,
2. 2) za I, II, III, IV kwartał 2008 roku,
3. 3) za I, II, III, IV kwartał 2009 roku,
4. 4) za I, II, III, IV kwartał 2010 roku.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 roku skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Orzeczeniem z dnia [...] marca 2014 roku nr [...] Prezes UKE postanowił:

1. 1) zaliczyć z dniem 1 listopada 2011 r. nadpłatę w kwocie 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć złotych 00/100), określoną w pkt 1 decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...],[...], zwanej dalej "Decyzją", na poczet zaległej opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości w IV kwartale 2011 r., na podstawie pozwolenia radiowego Nr [...] Nr rej. [...] z dnia [...] października 2006 r.,
2. 2) zaliczyć z dniem 1 listopada 2011 r. nadpłatę w kwocie 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć złotych 00/100) określoną w pkt 2 Decyzji, na poczet zaległej opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości w IV kwartale 2011 r., na podstawie pozwolenia radiowego Nr [...] Nr rej. [...],
3. 3) zaliczyć z dniem 1 listopada 2011 r. nadpłatę w kwocie 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć złotych 00/100) określoną w pkt 3 Decyzji, na poczet zaległej opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości w IV kwartale 2011 r., na podstawie pozwolenia radiowego Nr [...] Nr rej. [...],
4. 4) zaliczyć z dniem 1 listopada 2011 r. nadpłatę w kwocie 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć złotych 00/100) określoną w pkt 4 Decyzji, na poczet zaległej opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości w IV kwartale 2011 r., na podstawie pozwolenia radiowego Nr [...] Nr rej. [...],
5. 5) zaliczyć z dniem 1 listopada 2011 r. nadpłatę w kwocie 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć złotych 00/100) określoną w pkt 5 Decyzji, na poczet zaległej opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości w IV kwartale 2011 r., na podstawie pozwolenia radiowego Nr [...] Nr rej. [...],
6. 6) zaliczyć z dniem 1 listopada 2011 r. nadpłatę w kwocie 75,00 złotych (słownie: siedemdziesiąt pięć złotych 00/100) określoną w pkt 6 Decyzji, na poczet zaległej opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości w IV kwartale 2011 r., na podstawie pozwolenia radiowego Nr [...] Nr rej. [...],
7. 7) zaliczyć z dniem 1 listopada 2011 r. część nadpłaty tj. kwotę 16,67 złotych (słownie: szesnaście złotych 67/100) określoną w pkt 7 Decyzji, na poczet zaległej opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości w IV kwartale 2011 r., na podstawie pozwolenia radiowego Nr [...] Nr rej. [...],
8. 8) zaliczyć z dniem 1 listopada 2011 r. część nadpłaty tj. kwotę 83,33 złotych (słownie: osiemdziesiąt trzy złotych 33/100) określoną w pkt 7 Decyzji, na poczet zaległej opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości w IV kwartale 2011 r., na podstawie pozwolenia radiowego Nr [...] Nr rej. [...] z dnia [...] września 2007 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...], dalej jako "Decyzja" bądź "zaskarżona Decyzja", Prezes UKE utrzymał w mocy Decyzję I w części dotyczącej umorzenia postępowaniu w sprawie określenia wysokości nadpłat w opłatach za prawo do wykorzystywania częstotliwości.

Decyzję zaskarżył J., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zarzucił w niej:

1. a) naruszenie prawa procesowego, tj.:
2. - art. 105 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy Decyzji I w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości nadpłat w opłatach za prawo wykorzystania częstotliwości na podstawie: pozwolenia radiowego Nr rej. [...] z dnia [...] października 2006 roku i pozwolenia radiowego Nr rej. [...] z dnia [...] września 2007 roku w sytuacji, gdy istniał przedmiot postępowania w postaci stwierdzenia istnienia albo nieistnienia po stronie skarżącego nadpłaty;
3. - art. 74a ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu stanowiska, że w sytuacji wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z urzędu organ nie musi kończyć tego postępowania wydaniem decyzji merytorycznej;
4. b) naruszenie prawa materialnego, to jest:
5. - § 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2005 roku w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. Nr 24, poz. 196 ze zm., dalej jako "Rozporządzenie") poprzez ustalenie błędnej wysokości opłat za prawo wykorzystania częstotliwości na podstawie: pozwolenia radiowego Nr rej. [...] z dnia [...] października 2006 roku i pozwolenia radiowego Nr rej. [...] z dnia [...] września 2007 roku;
6. - § 4 Rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie;
7. - wadliwe niezastosowanie art. 188 ustawy z 16 lipca 2004 roku - Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 roku, poz. 243, dalej jako "Pt") w związku z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż wobec J. nie występuje nadpłata w opłatach za wykorzystywanie częstotliwości radiowych.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe poglądy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.).

Badając skargę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje nie naruszają bowiem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Kwestią sporną i wymagającą rozstrzygnięcia był problem prawny zasadności umorzenia postępowania w sytuacji stwierdzenia – wbrew stanowisku strony - braku istnienia nadpłaty w opłatach za prawo dysponowania częstotliwością wnoszonych na podstawie udzielonych pozwoleń.

W myśl art. 185 ust. 1 Pt, podmiot, który uzyskał prawo do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości, uiszcza roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością. Z art. 185 ust. 3 Pt wynika natomiast, że podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu, uiszcza roczną opłatę, o której mowa w ust. 1 tego artykułu.

Do dnia 31 grudnia 2013 roku wysokość, terminy i sposób uiszczania rocznych opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości określały przepisy Rozporządzenia. Z dniem 1 stycznia 2014 roku weszły natomiast w życie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 2013 roku w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. z 2013 r., poz. 1586).

Zgodnie z § 6 ust. 1 Rozporządzenia opłatę uiszcza się w ratach kwartalnych w wysokości równej 1/4 opłaty rocznej do końca stycznia, kwietnia, lipca i października danego roku. Roczną opłatę za prawo do dysponowania można również - jak stanowi § 6 ust. 2 Rozporządzenia - uiścić jednorazowo za cały rok do końca lutego danego roku albo w ratach półrocznych w wysokości równej 1/2 opłaty rocznej do końca lutego i sierpnia danego roku.

Zgodnie z § 6 ust. 3 Rozporządzenia, w przypadku doręczenia decyzji o prawie do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystywania w trakcie kwartału, opłatę za kwartał, w którym podmiot uzyskał takie prawo, uiszcza się w kwocie równej iloczynowi liczby miesięcy objętych w danym kwartale decyzją i 1/12 opłaty rocznej. Natomiast z § 6 ust. 6 pkt 2 Rozporządzenia wynika, że opłaty, o których mowa w ust. 3 tego paragrafu, uiszcza się w terminie 14 dni od dnia uzyskania prawa, o ile w decyzji określono termin, od którego prawo przysługuje.

W myśl art. 188 Pt, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, do opłat, o których mowa w art. 183-185 Pt, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 5-9 działu III Ordynacji podatkowej. Uprawnienia organów podatkowych określone w tych przepisach przysługują w niniejszym postępowaniu Prezesowi UKE.

Wskazane powyżej przepisy Ordynacji podatkowej, tj. przepisy zawarte w rozdziałach 5-9 działu III Ordynacji podatkowej, regulują m. in. kwestię nadpłaty.

Art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Stosownie zaś do art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Jednocześnie z art. 74a Ordynacji podatkowej wynika, że w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.

Po pierwsze należy stwierdzić, iż skoro postępowanie w sprawie istnienia nadpłaty toczyło się w trybie określonym w art. 74a Ordynacji podatkowej nie zaś w trybie art. 75 ordynacji podatkowej – a zatem nie na wniosek, lecz z urzędu – to za niezasadne należy uznać stanowisko strony, która domagała się merytorycznego, a nie formalnego rozstrzygnięcia.

W sytuacji braku wniosku strony w rozumieniu art. 61 k.p.a. trudno mówić o rozstrzygnięciu merytorycznym w przypadku stwierdzenia braku materialnej przesłanki dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, czyli nadpłaty.

Prawidłowo organ w opisanej sytuacji umorzył postępowanie stwierdzając brak przedmiotu sprawy, czyli nadpłaty w toku postępowania w tym przedmiocie, wszczętego z urzędu.

Zarzut strony naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. należało więc uznać za niezasadny.

Z tego samego powodu nie mógł być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 74a Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu stanowiska, że w sytuacji wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z urzędu organ nie musi kończyć tego postępowania wydaniem decyzji merytorycznej. Błąd w rozumowaniu strony dotyczy sytuacji, w której organ – jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie – doszedł do wniosku o nieistnieniu nadpłaty. Jak to zostało wyżej wskazane, "merytoryczne" rozstrzygnięcie byłoby wówczas niemożliwe do ujęcia w osnowie decyzji, gdyż brak było de facto wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie istnienia nadpłaty, który podlegałby rozstrzygnięciu (oddaleniu). O merytorycznym rozstrzygnięciu można by natomiast ewentualnie mówić wyłącznie w przypadku dojścia przez organ do przekonania o nieistnieniu nadpłaty.

Kolejne zarzuty: naruszenia przepisu § 2 ust. 1 i 1 pkt 1 oraz § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dniach 8 lutego 2005 r. w sprawie rocznych opłat za prawo dysponowania częstotliwością (Dz. U. nr 25, poz. 196 ze zm.), art. 188 Pt w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 Op poprzez uznanie, iż wobec skarżącej nie występuje nadpłata w opłatach za wykorzystywanie częstotliwości radiowych – wymagały merytorycznego zbadania kwestii istnienia nadpłaty w opłatach za prawo wykorzystania częstotliwości na podstawie: pozwolenia radiowego Nr rej. [...] z dnia [...] października 2006 r. i pozwolenia radiowego Nr rej. [...] z dnia [...] września 2007 r. (pozwolenia I i III).

Należy wprawdzie zauważyć, iż zgodnie ze wzmiankami w treści załączników do ww. zezwoleń, zostały one udzielone stronie na zasadzie współużytkowania. Mimo takiego sformułowania użytego we wzmiankowanych dokumentach do takiej formy użytkowania – we wspólności z innym podmiotem – faktycznie jednak nie doszło.

W myśl obowiązującego prawa jedynie stan faktyczny polegający na użytkowaniu przyznanych w pozwoleniach częstotliwości przez więcej niż jeden podmiot uprawniałoby każdy z nich do korzystania z prawa uiszczenia obniżonej – 50 % opłaty za każdy z tych podmiotów, o czym stanowi § 4 Rozporządzenia. Dyspozycja tego przepisu przewiduje bowiem jako warunek przesłankę: "dysponowania kanałem radiowym na tym samym obszarze przez więcej niż jeden podmiot posiadający prawo do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystywanie...".

Zdaniem Sądu, prawidłowy jest pogląd organu, zgodnie z którym fakt nie wykorzystywania przyznanych na mocy ww. pozwoleń przez jakikolwiek podmiot poza skarżącą stanowił przesłankę negatywną stosowania opłaty w obniżonej wysokości, o której mowa w § 4 Rozporządzenia.

Uznając, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne zarówno z prawem procesowym, jak i materialnym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.