Uzasadnienie
W dniu [...] 04.2005 r. funkcjonariusz Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w K. skontrolował pojazd samochodowy [...] nr rejestracyjny [...] należący do J. M., zwanego dalej "skarżącym". W świetle protokołu kontroli w pojeździe był zainstalowany przyrząd kontrolno-pomiarowy (tachograf), gdzie na tabliczce pomiarowej widniała informacja o przeprowadzeniu w dniu [...] 04.2003r. badania metrologicznego (legalizacji). W ocenie kontrolującego w dacie kontroli, to jest w dniu [...] 04.2005r., upłynął okres legalizacji wspomnianego urządzenia pomiarowego. Wprawdzie na tachografy badanie legalizacyjne zachowuje ważność przez 24 miesiące, jednakże na mocy § 30 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 77, poz. 730) okres ważności dowodu legalizacji wyrażony w miesiącach liczy się od pierwszego dnia tego miesiąca, w którym legalizacja została dokonana. Toteż w myśl tego przepisu skontrolowany tachograf utracił ważność z dniem [...] 03 2005r.
Stwierdzono ponadto, że wykresówka nie zawierała wymaganych wpisów w postaci imienia kierowcy oraz, że wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana.
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] nałożono na skarżącego karę pieniężną za powyższe naruszenia w łącznej kwocie 2150 zł z tytułu zainstalowania w pojeździe przyrządu kontrolnego nie odpowiadającego obowiązującym przepisom, brak wpisu imienia w wykresówce i za zbyt długi okres zapisywania wykresówki, a to stosownie do przepisów art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.11.7 ust. 2, lp.1.11.11.ust.4 lit.a, lp.1.11.9. ust.2 lit.c załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088).
Pismem z dnia [...] maja 2005 roku J. M. odwołał się od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...]do Głównego Inspektora Transportu Drogowego podnosząc, że nie minął 24 miesięczny okres ważności legalizacji tachometru, a sposób liczenia terminu kontroli metrologicznej stanowi całkowity wyjątek w polskim systemie prawnym. Pozostałe dwa uchybienia określił jako drobne omyłki. W konsekwencji wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz odstąpienie od ukarania.
Rozpoznając odwołanie skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego w decyzji z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] podzielił stanowisko organu I instancji co do utraty w dacie kontroli ważności spornego tachografu w świetle przepisu § 30 cytowanego rozporządzenia w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych oraz co do dwóch pozostałych naruszeń dotyczących braku wpisanego imienia w wykresówce i zbyt długiego okresu zapisywania wykresówki. Stąd, zdaniem organu odwoławczego, istniały podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej i w konsekwencji utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wymierzenia mu kary pieniężnej za brak ważnej legalizacji tachografu.
Podnosił, że podstawą ukarania był załącznik Nr 35 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2.04.2003 roku w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 77 poz.730) oraz, że w jego przypadku winien być zastosowany § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295). W myśl tego przepisu sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w ust. 3 lit. b rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa).
Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy przepis § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej stanowi podstawę prawną w zakresie określenia początku terminu od którego liczy się 24-miesięczny okres ważności dowodu legalizacji tachografu.
Odpowiedź na tę kwestię wymaga uprzedniego rozważenia zakresu upoważnienia ustawowego będącego podstawą dla wydania kwestionowanego przez skarżącą przepisu § 30 ust. 2 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie art. 9 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 ze zm.).
W świetle art. 9 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy Prawo o miarach minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia: tryb zgłaszania przyrządów pomiarowych do prawnej kontroli metrologicznej, a w szczególności dane, jakie powinien zawierać wniosek o jej przeprowadzenie, oraz rodzaje dokumentów dołączanych do wniosku, w tym zakres dokumentacji techniczno-konstrukcyjnej, a także przypadki, kiedy do wniosku o zatwierdzenie typu powinna być dołączona większa liczba egzemplarzy reprezentujących typ przyrządu pomiarowego (pkt 1); szczegółowy sposób przeprowadzania prawnej kontroli metrologicznej, w tym przypadki, kiedy legalizacja pierwotna może być dokonywana za pomocą metody statystycznej i sposób jej dokonywania (pkt 2); okresy ważności legalizacji określonych rodzajów przyrządów pomiarowych, uwzględniając w szczególności warunki użytkowania tych przyrządów i przewidywane obszary ich zastosowań (pkt 4); wzory decyzji zatwierdzenia typu i świadectw legalizacji, mając na względzie konieczność zamieszczenia niezbędnych informacji w tych dokumentach oraz decyzji znaków zatwierdzenia typu, cech legalizacji i cech zabezpieczających, ustalając ich kształt i wymiary (pkt 5).
W świetle powołanych przepisów § 30 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych podlega, z punktu widzenia jego legalności, ocenie art. 9 pkt 4 ustawy Prawo o miarach. Przepis ten, jak to już wyżej wskazano, upoważniał ministra właściwego do spraw gospodarki do określenia w drodze rozporządzenia okresów ważności legalizacji określonych rodzajów przyrządów pomiarowych, uwzględniając w szczególności warunki użytkowania tych przyrządów i przewidywane obszary ich zastosowań. Przepis art. 9 pkt 4 ustawy Prawo o miarach, co nie powinno podlegać wątpliwości, stanowi podstawę prawną dla określenia m.in. w miesiącach okresów ważności dowodów legalizacji dla poszczególnych rodzajów przyrządów pomiarowych (por. zał. nr 35 do rozporządzenia w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych). Innymi słowy, wykonując delegację zawartą w art. 9 pkt 4 minister właściwy do spraw gospodarki upoważniony był jedynie do określenia okresów ważności legalizacji poszczególnych urządzeń pomiarowych (np. 24 miesiące, jak to ma miejsce w odniesieniu do tachografów; por. lp. 30 zał. nr 35 cytowanego rozporządzenia).
Natomiast art. 9 pkt 4 nie zawierał delegacji dla uregulowania w omawianym rozporządzeniu kwestii sposobu liczenia terminu początkowego, od którego biegnie, a co za tym idzie, i kończy się okres ważności danej legalizacji, a tym bardziej w sposób odmienny od zasad ustalonych w art. 112 k.c. W myśl tego przepisu, termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Zważywszy na brak w odrębnych ustawach przepisu normującego kwestię początku i końca terminu oznaczonego w tygodniach, miesiącach i latach art. 112 k.c. ma więc tutaj odpowiednie zastosowania dla stosunków prawnych kształtowanych innymi ustawami, w tym także regulującymi dziedziny prawa administracyjnego. Analogiczne zasady, jednakże dla terminów procesowych, wynikają z przepisu art. 57 § 3 k.p.a.
Stosownie do art. 92 ust. 1 zd. pierwsze Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Przepis § 30 cytowanego rozporządzenia, jako wykraczający poza zakres ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 9 pkt 4 ustawy Prawo o miarach, narusza art. 92 ust. 1 zd. pierwsze Konstytucji RP. Pomimo to, organy administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnych mają obowiązek stosowania § 30 rozporządzenia, o którym mowa, a to stosownie do przepisu art. 6 k.p.a.
Natomiast wymóg stosowania przepisów rozporządzenia nie odnosi się do sędziów. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z powyższych względów, kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem, Sąd odmówił zastosowania przepisu § 30 ust. 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji, uznając, iż sporna kwestia, dotycząca daty początkowej, od której liczy się okres ważności dowodu legalizacji, podlega ocenie art. 112 k.c.
Reasumując, na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP istnieje podstawa do odmowy zastosowania przez Sąd § 30 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 77, poz. 730), w świetle którego okres ważności dowodu legalizacji wyrażony w miesiącach liczy się od pierwszego dnia tego miesiąca, w którym legalizacja została dokonana, skoro przepis ten wykracza poza zakres upoważnienia wynikającego z art. 9 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 2001r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 ze zm.), a ponadto stanowi odmienne uregulowanie od przewidzianego w art. 112 k.c.
Stosownie do art. 112 k.c., który normuje kwestię liczenia terminów, okres ważności tachografu upływał z dniem [...] 04.2005 r. Tak więc, w dacie kontroli w dniu [...] 04.2005r. skarżący legitymował się ważnym dowodem legalizacji tachografu.
W tej sytuacji brak było podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za używanie tachografu nie odpowiadającego przepisom szczególnym. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa.