Uzasadnienie
Prokurator Generalny postanowieniem z dnia 25 maja 2020 r., sygn. akt [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prokuratora Generalnego PRL z dnia [...] sierpnia 1982 r. (Nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję Prokuratora Wojewódzkiego w W. z dnia [...] czerwca 1982 r. (Nr [...]) o zwolnieniu L. H. (dalej "strona skarżąca") ze służby w Prokuraturze Wojewódzkiej w W..
W dniu 21 sierpnia 2020 r. (data stempla pocztowego; k.
- 6) strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie. Do skargi załączyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 r. Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, a zatem nie zaczął biec termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a strona skarżąca nie mogła uchybić terminowi do zaskarżenia postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Polega ono m.in. na sprawdzeniu czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Przepis tan stanowi, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie, z przesłanych do Sądu akt administracyjnych wynika, że zaskarżone postanowienie zostało wysłane na nieaktualny adres pełnomocnika strony skarżącej ([...]). Pełnomocnik strony skarżącej w wezwaniu do wykonania orzeczenia sądowego z dnia 16 grudnia 2019 r. (k. 43 akt administracyjnych) wskazał bowiem w nagłówku następujący adres: ul. [...] lok. [...],[...]. W tym miejscu należy odwołać się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika, aby zawiadomienie organu o zmianie adresu miało być dokonane w określonej formie.
Zatem należy przyjąć, że wystarczające jest takie wskazanie adresu, z którego wynika, iż nastąpiła jego zmiana, np. w nagłówku lub w treści pisma. Odczytanie adresu wskazanego w piśmie strony nie stanowi czynności skomplikowanej technicznie jak i intelektualnie, a zatem wymaganie dla skuteczności zawiadomienia organu o nowym adresie wyraźnego wskazywania, iż jest to nowy adres, na który należy dokonywać doręczeń stanowi nadmierny formalizm, nie znajdujący oparcia w treści art. 41 § 1 k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2008 r., II OSK 673/08, cbosa, czy postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2017 r., II GZ 58/17, cbosa).
Należy więc uznać, że pełnomocnik strony skarżącej skutecznie zawiadomił organ o zmianie swojego adresu. Tym bardziej, że organ odpowiedź na wezwanie wysłał na nowy adres (k. 48), a zatem dostrzegł zmianę adresu pełnomocnika strony skarżącej. W rozpoznawanej sprawie nie może zatem dziwić fakt, że pełnomocnik strony skarżącej nie otrzymał zaskarżonego postanowienia, ani awiza o możliwości jego odbioru z placówki pocztowej, skoro to zostało wysłane na nieaktualny adres.
Wymaga jednak podkreślenia, że organ wysłał również zaskarżone postanowienie stronie skarżącej. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się zwrot przesyłki zawierającej odpis zaskarżonego postanowienia, skierowany do strony skarżącej na prawidłowy adres, z prawidłową dwukrotną awizacją. Na przesyłce odnotowano fakt dwukrotnego awizowania w dniach 28 maja 2020 r. oraz 5 czerwca 2020 r., po czym w dniu 15 czerwca 2020 r. zwrócono korespondencję do nadawcy z uwagi na niepodjęcie jej w terminie. Tym samym, strona skarżąca nie zapoznała się z zaskarżonym postanowieniem i zarzuca organowi nieprawidłowości w doręczeniu zaskarżonego postanowienia. Nie można zatem przyjąć, że została spełniona funkcja gwarancyjna przepisów o doręczeniach, a organ ma podstawy do uznania związania wydanym przez siebie postanowieniem.
Mając na uwadze, że w przypadku, gdy strona postępowania administracyjnego jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, organ jest zobowiązany do doręczenia wszystkich pism ustanowionemu pełnomocnikowi, stosownie do art. 40 § 2 k.p.a, w realiach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, ponieważ nie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej. Natomiast wysłanie postanowienia również do strony skarżącej i jego nieodebranie, w sytuacji gdy strona skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika i miała uzasadnione prawo oczekiwać, że wszelkie pisma w postępowaniu administracyjnym będą doręczane temu pełnomocnikowi, nie może stanowić podstawy do uznania zaskarżonego postanowienia za doręczone i nie można stwierdzić, że weszło ono skutecznie do obrotu prawnego.
Jak przyjęto w orzecznictwie, brak doręczenia, względnie ustalenie, że zostało ono dokonane z obrazą przepisów o doręczeniach (art. 39 – art. 49 k.p.a.), oznacza, iż termin do dokonania określonej czynności, w tym przypadku wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie rozpoczął swego biegu (wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt SA/Ka 2966/95, LEX nr 27283).
Zasługuje przy tym na aprobatę stanowisko wyrażone w piśmiennictwie, że adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym (E. Cisowska-Sakrajda, Doręczanie pism w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym w obrocie zagranicznym, Administracja: teoria – dydaktyka – praktyka 2010, nr 3).
Innymi słowy, każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia pisemnej decyzji powinna być oceniana przez sąd indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki postępowania, okoliczności sprawy, oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji. Należy przy tym unikać wszelkiego rodzaju automatycznej oceny, sprowadzającej się do zastosowania ogólnych reguł postępowania bez względu na specyfikę danego postępowania (por. postanowienie NSA z 25 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 816/11, LEX nr 1081626).
Jednocześnie trzeba podkreślić, że organ obowiązany jest dokonać prawidłowego doręczenia decyzji, które otworzy bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i umożliwi stronie skarżącej osobiście lub przez reprezentującego ją pełnomocnika skorzystanie z tego prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.