Uzasadnienie
Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Urbanistów, powołując się na art. 11 ust. 1 oraz art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o samorządach zawodowych architektów inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 roku, nr 5, p. 42 z późn.zm) w związku z § 44 ust. 2 pkt 1 Statutu Izby Urbanistów i art. 138 § 2 kpa, uchyliła w całości uchwałę nr [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 roku w sprawie odmowy potwierdzenia kwalifikacji osoby ubiegającej się o wpis na listę członków Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą w [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Okręgową Komisję Kwalifikacyjną Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą w [...].
Powyższe uchwały zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 roku, T. K., zwany dalej także skarżącym, zwrócił się do Okręgowej Rady Izby Urbanistów z siedzibą w [...], o przeprowadzenie przewidzianego w powołanej wyżej ustawie postępowania potwierdzającego jego kwalifikacje zawodowe, uprawniające do samodzielnego projektowania przestrzeni w skali regionalnej i lokalnej lub kierowania zespołem prowadzącym takie projektowanie i po pomyślnym przeprowadzeniu w/w kwalifikacji wpisanie go na listę członków Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą w [...]. Jako podstawę swojego wniosku wskazał art. 5 ust. 3 pkt 3, 4 lub 5 oraz art. 19 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. 2001 r, nr 5, p. 42 z późn. zm).
Dnia [...] października 2010 roku na posiedzeniu Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna Okręgowej Izby Urbanistów z/s w [...] rozpatrzyła wniosek Pana T. K. i załączone do niego dokumenty. Po stwierdzeniu braków formalnych wezwała skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku w terminie 14 dni.
W dniu [...] listopada 2010 roku Okręgowa Komisja stwierdziła, że mimo wezwania skarżący nie złożył wymaganych dokumentów, które potwierdzałyby w świetle art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządach zawodowych architektów inżynierów budownictwa oraz urbanistów jego doświadczenie zawodowe, dlatego też uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 roku odmówiła mu potwierdzenia kwalifikacji uprawniających go do wpisu na listę członków Okręgowej Izby.
Od powyższej uchwały skarżący wniósł odwołanie, stwierdzając w uzasadnieniu konieczność ponownego, krytycznego przeanalizowania materiału dowodowego, w szczególności w zakresie zdobytego przez niego doświadczenia zawodowego. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna, rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym stwierdziła, że w złożonym wniosku o potwierdzenie kwalifikacji zawodowych uprawniających do wpisu na listę członków Izby Urbanistów skarżący zwrócił się jednocześnie o przeprowadzenie egzaminu, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, tymczasem Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna w toku prowadzonego postępowania pominęła wymóg przeprowadzenia wspomnianego egzaminu, opierając się błędnie na art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Z tego względu Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Ubranistów stwierdziła naruszenie zasad formalnych prowadzonego przez Okręgową Komisję postępowania co skutkowało uchyleniem uchwały organu I instancji i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem organu odwoławczego konieczne jest przeprowadzenie egzaminu, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Poza tym Okręgowa Komisja winna w toku postępowania uwzględnić dokumentację dotyczącą praktyki zawodowej kandydata, dołączoną do pisma zainteresowanego z dnia 20 lutego 2012 r.
Na uchwałę nr [...] Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Urbanistów z dnia [...] marca 2013 roku T. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej, że została podjęta bez dołożenia należytej staranności dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie. Komisja niesłusznie oparła swoje orzeczenie wyłącznie na przesłance formalnej, która nie była przedmiotem orzeczenia organu I instancji ani odwołania skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wyjaśniła, że zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządach Izby Urbanistów zrzesza osoby, które posiadając dyplom ukończenia studiów wyższych innych niż określone w pkt 3, które w obowiązującym programie nauczania realizuje zagadnienia związane z architekturą i urbanistyką lub gospodarką przestrzenną w wymiarze co najmniej 90 godzin uzupełnionych studiami podyplomowymi w zakresie planowania przestrzennego, urbanistyki lub gospodarki przestrzennej a także doświadczenie zawodowe zdobyte w trakcie trzyletniej pracy związanej z gospodarką przestrzenną.
Jak wynika z całości zgromadzonej w sprawie dokumentacji skarżący posiada dyplom magistra inżyniera geodezji i urządzeń rolnych, uzyskany w dniu [...] kwietnia 1976 roku na W. Poza tym przedstawił zaświadczenie wydane w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez U. o odbyciu 75 godzin w zakresie podstaw planowania i projektowania osiedli wiejskich oraz 25 godzin planowania przestrzennego. Powyższe nie spełniało jednak wymagań uregulowanych w art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządach, albowiem wykazane 75 godzin zajęć z zakresu planowania i projektowania osiedli wiejskich należy do dziedzin tzw. ruralistyki a nie urbanistyki jak tego wymaga ustawa. Z tych względów Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna powinna przeprowadzić w stosunku do skarżącego egzamin ze znajomości przepisów prawnych dotyczących gospodarki przestrzennej oraz praktycznego zastosowania wiedzy w zakresie urbanistyki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, p. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi lecz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej "ppsa").
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona uchwała narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawny obiektywnej "W toku postępowania organy administracji publicznej (...)" podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (...)" po to, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Urzeczywistnieniu tej zasady służą gwarancję zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany:
- 1) podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego
- 2) rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Wydane rozstrzygnięcie w sprawie organ zobowiązany jest uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 kpa.
Kontrola zaskarżonej uchwały doprowadziła Sąd do wniosku, iż Krajowa Komisja Kwalifikacyjna naruszyła wskazane wyżej przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Trafnie bowiem skarga wywodzi, iż organ II stopnia nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie i nie ustosunkował się do zarzutów, podniesionych w odwołaniu.
Należy wskazać, że składając wniosek z dnia [...] sierpnia 2010 roku do Okręgowej Rady Izby Urbanistów z siedzibą w [...] T. K. domagał się przeprowadzenia w stosunku do jego osoby postępowania kwalifikacyjnego i wpisania go na listę członków Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą w [...] w oparciu nie tylko o art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001, nr 5 p. 42 z późn. zm) ale również wskazał na art. 5 ust. 3 pkt 3 i 4 tejże ustawy.
W tym stanie w toku postępowania powinno być dokładnie wyjaśnione które z wymienionych wyżej podstaw ewentualnie ma zastosowanie w stosunku do osoby wnioskodawcy.
Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna oparła negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie, uzasadniając je niespełnieniem przez niego warunku doświadczenia zawodowego, wymaganego przepisem art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący wniósł od niego odwołania do Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej, która jako organ odwoławczy w myśl przepisów kpa powinna ponownie rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie a więc m.in. szczegółowo ustosunkować się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. W uzasadnieniu uchwały powinny być zawarte merytoryczne rozważania dotyczące ewentualnego braku podstaw zastosowania w stosunku do skarżącego art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy w wyniku czego musi poddać się on egzaminowi, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy. Powyższy brak próbował sanować organ w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę.
Sąd podkreśla jednakże, że dokonuje kontroli podjętej uchwały a wszelkiego rodzaju rozważania merytoryczne zawarte w odpowiedzi na skargę należy uznać za spóźnione. Z powodu tej wady formalnej zaskarżona uchwała nie może się ostać i podlega uchyleniu stosowanie do art. 145 § 1 pkt 1 c ppsa. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 wyroku Sąd oparł na art. 152 ppsa.
Ponownie rozpoznając sprawę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna w pierwszym rzędzie zbada zarzuty podniesione przez skarżącego w odwołaniu, ustosunkowując się do nich na piśmie, a następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.