Uzasadnienie
K. i I. L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...] lipca 1999r. w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych i ustalenia przebiegu dróg gminnych na terenie miasta R. Zarzucili, że podjęta uchwała poświadcza nieprawdę poprzez:
- - stwierdzenie w § 4 tej uchwały utratę mocy uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989r. Miejskiej Rady Narodowej w R. w sprawie opinii o projekcie zaliczania ulic w granicach miasta R. do kategorii dróg miejskich, gdy uchwała ta utraciła swą moc w dniu 20 grudnia 1990r. w związku z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych wobec nieopublikowania jej uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] grudnia 1990r. w sprawie wykazu obowiązujących aktów prawnych prawa miejscowego na terenie miasta R.
- - stwierdzenie w § 1 tej uchwały, iż integralnym załącznikiem nr 1 nastąpiło zaliczenie wykazem z nazwy ulic do dróg gminnych, podczas gdy nazewnictwo ulic w R. utraciło moc w dniu 20 grudnia 1990r. z powodów podanych wyżej
- - stwierdzenie w § 2 tej uchwały, iż integralnym załącznikiem nr 2 ustalono przebieg dróg gminnych, oznaczając je na tym załączniku kolorem żółtym, gdzie wpisano trasy tych dróg niezgodnie ze stanem na gruncie,
- - stwierdzenie, iż integralnym załącznikiem graficznym - mapą zał. nr 2 uchwały ustanowiono trasę i nazwę dróg powiatowych oznaczając je kolorem niebieskim, mimo że zapis tekstowy uchwały dotyczy jedynie zaliczenia i przebiegu dróg gminnych, a nie powiatowych oraz że z dniem 20 grudnia 1990r. nastąpiła niemożność przypisania trasy drogi do konkretnej jej nazwy wobec utraty usankcjonowania prawnie ich nazewnictwa.
Wskazując na powyższe nieprawidłowości skarżący wnieśli o uchylenie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w R. Wniesienie skargi poprzedziło wezwanie o reasumpcję uchwały nr [...], które skarżący skierowali do Rady Miejskiej w R. Zgłaszając zarzuty opisane wyżej, skarżący nadmienili, że pismem z dnia [...] lipca 1999r. wzywali już Radę Miasta w R. do reasumpcji uchwały nr [...] i po odmowie Rady skierowali skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie rozpoznając skargi merytorycznie, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2000r. skargę odrzucił z uwagi na niedotrzymanie terminu do jej wniesienia.
Skarżący argumentowali, że na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003r. sygn. akt SK 30/02 oraz na podstawie wyroku NSA z dnia 18 września 2003r. sygn. akt II SA 2637/02 przesądzono, iż art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie ma zastosowania do orzeczeń nie rozpoznawanych merytorycznie, a więc tych w stosunku do których Sąd skargę odrzucił, a nie oddalił.
Wezwanie o reasumpcję uchwały odrzucono na sesji Rady Miejskiej w R., o czym zawiadomiono skarżących pismem z dnia [...] września 2004r. zaś w odpowiedzi na złożoną skargę Rada Miejska w R. wniosła o jej odrzucenie, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi. Podkreślono, że złożona skarga jest czwartą z kolei skargą państwa L. na uchwałę Rady Miejskiej w R. Nr [...]; poprzednie trzy (skarga z [...] sierpnia 1999r. odrzucona postanowieniem NSA z 3 listopada 1999r. sygn. akt II SA 18181/99, skarga z [...] grudnia 1999r. odrzucona postanowieniem NSA z 10 kwietnia 2000r. sygn. akt II SA 2581/99, skarga z [...] kwietnia 2000r. odrzucona postanowieniem NSA z 25 stycznia 2001r. sygn. akt II SA 1160/00) zostały odrzucone przez NSA z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi. Organ wyraził przekonanie, że kolejna skarga jest niedopuszczalna, ponieważ zaskarżona uchwała była już trzykrotnie przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego wskutek skargi skarżących w niniejszej sprawie.
Wielokrotne składanie wniosków o reasumpcję podjętej przez Radę Miejską w R. w 1999r. uchwały Nr [...] sprowadza do absurdu instytucje skargi obywatelskiej, a uprawnienie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie może być nadużywane i prowadzić do wielokrotnego wzywania rady do reasumpcji tej samej uchwały i wielokrotnego zaskarżania jej do Sądu. Nadto, organ stwierdzi, że skarga nie jest zasadna merytorycznie, bowiem zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych rada gminy jest właściwa do podjęcia uchwały o zaliczeniu dróg do kategorii dróg gminnych i ustalenia ich przebiegu, podejmując zaskarżoną uchwałę rada działała w ramach swoich kompetencji i nie naruszyła prawa. Zaznaczenie w załączniku graficznym przebiegu dróg powiatowych ma wyłącznie charakter informacyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rozważenia w niniejszej sprawie wymagała kwestia dopuszczalności skargi wniesionej przez państwa K. i I. L. Jak wynika z akt sprawy, skarżący K. i I. L. trzykrotnie wzywali Radę Miejską w R. do usunięcia naruszenia prawa i dokonanie reasumpcji uchwały Nr [...] tej Rady z dnia [...] lipca 1999r. Należało zatem odpowiedzieć na pytanie, czy ten sam podmiot może w sprawie tego samego aktu (przywołanej uchwały) kilkakrotnie uruchamiać procedurę przewidzianą w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Podkreślenia wymaga, że w sprawie nie wystąpiła sytuacja określona w art. 101 ust. 2 cyt. ustawy, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny składanych przez skarżących skarg nie rozpatrywał merytorycznie, a odrzucał je jako niedopuszczalne z powodu uchybienia terminu do ich złożenia.
W ocenie Sądu za niedopuszczalne należy uznać kilkakrotne korzystanie przez ten sam podmiot prawa i w stosunku do tego samego aktu z uprawnienia jakie daje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć taką uchwałę do sądu administracyjnego. Skarżący w niniejszej sprawie z uprawnienia tego skorzystali, składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dnia [...] lipca 1999r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym stanowi art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest warunkiem zaskarżenia uchwały lub zarządzenia podjętego przez organ gminy do sądu administracyjnego. Jest też surogatem środków odwoławczych, o których mowa w art. 34 ust. 1 i 2 nieobowiązujacej już ustawy o NSA i środków zaskarżenia, o których stanowi art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
A zatem, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie może zostać potraktowane jako czynność wielokrotna, ponieważ raz złożone wywołuje określone skutki prawne. Byłoby naruszeniem tak konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, jak i przepisu art. 78 Konstytucji, dopuszczenie możliwości kilkakrotnego składania przez ten sam podmiot wezwania do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do określonego aktu, przy jednoczesnej możliwości jednokrotnego złożenia odwołania/wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w klasycznym postępowaniu administracyjnym. Jak już wypowiadał się w podobnej sprawie NSA "wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie; następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu"- postanowienie NSA wydane w składzie 7 sędziów z dnia 24 czerwca 2002r. (OSA 2/02 ONSA 2003/1/2).
W rozpatrywanej sprawie skarżący skorzystali w 1999r. z prawa wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to jako bezskuteczne - Rada Miasta nie zadośćuczyniła wezwaniu - zostało zaskarżone do NSA, który postanowieniem z dnia 3 listopada 1999r. sygn. akt II SA 1818/99 skargę odrzucił jako wniesioną z uchybieniem terminu (kolejne dwie skargi do NSA, złożone w wyniku bezskutecznych wezwań do usunięcia naruszenia prawa, zostały również odrzucone).
Konkludując, należy uznać, że skarżący skonsumowali uprawnienie określone w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i ich ponowne wezwania do usunięcia naruszenia prawa uchwały wcześniej przez nich kwestionowanej nie mogą wywołać skutku prawnego w postaci uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Ustosunkowując się do argumentu skargi, iż sprawa nigdy nie była rozpatrywana przez NSA merytorycznie należy stwierdzić, że nie może mieć on znaczenia dla uznania przez Sąd, że skarga jest niedopuszczalna. W rozpatrywanej sprawie, jak już wyżej Sąd zauważył, skarżący po bezskutecznym wezwaniu Rady Miejskiej w R. do usunięcia naruszenia prawa skierował do NSA skargę (skarga z dnia [...] sierpnia 1999r.). NSA nie rozpatrywał skargi merytorycznie i postanowieniem z dnia 3 listopada 1999r. odrzucił ją wyłącznie z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.
W ocenie Sądu, jeżeli strona uruchomi postępowanie przewidziane art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i na skutek wniesienia skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia doprowadzi do odrzucenia tej skargi, to ponowne wniesienie w tej samej sprawie takiej samej skargi byłoby podważeniem sensu rygorów procesowych i skutków ich stosowania (patrz - cyt. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2002r.). Jak stwierdził NSA w powoływanym już postanowieniu prawo do sądu zawarte w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP jest prawem podmiotowym, które jest realizowane po spełnieniu określonych warunków. Ich niespełnienie przez podmiot wnoszący skargę powoduje utratę możliwości skorzystania z tego prawa, co w rozpoznawanej sprawie stanowi o niedopuszczalności skargi w rozumieniu art.58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę.