Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] lutego 2013 r.) skarżący P. B. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że pozostaje bezrobotny od dnia [...] października 2012 r., tj. od dnia, w którym doręczono mu decyzję cofającą licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Skarżący wskazał ponadto, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie dysponuje żadnym majątkiem, jak również nie osiąga żadnych dochodów.
Zarządzeniem z dnia [...] marca 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni:
- a. wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia),
- b. zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych,
- c. wskazania niezbędnych miesięcznych wydatków wraz z podaniem źródła ich finansowania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący (w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r.) oświadczył, że mieszka sam i należności w postaci czynszu, opłat za energię elektryczną i gaz oraz koszty wyżywienia pokrywa z "niewielkich oszczędności, które jeszcze posiada", a także korzysta z pomocy finansowej swojego ojca. Skarżący wyjaśnił, iż obecnie jest bezrobotny, ale nie zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy, gdyż "nie chciał (...) przysparzać społeczeństwu dodatkowych problemów – powiększając liczbę osób bez pracy".
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Oceniając wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W tym kontekście wskazać należy, iż w zarządzeniu referendarza sądowego z dnia [...] marca 2013 r. skarżący został m.in. zobowiązany do przedstawienia wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy. Tymczasem skarżący nie wypowiedział się w tej kwestii – nie wiadomo zatem czy dysponuje rachunkami bankowymi, a jeżeli tak – to jakie środki pieniężne są tam zgromadzone.
Skarżący nie wyjaśnił też co oznaczają "niewielkie oszczędności", które wskazał jako źródło swojego utrzymania. W tym miejscu zaakcentować należy, że to sprawą skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt l OZ 895/09).
Również negatywnie trzeba ocenić założenie skarżącego, które legło u podstaw jego rezygnacji z ubiegania się o status osoby bezrobotnej. Zdaniem referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, stanowisko skarżącego w tej kwestii może świadczyć o tym, iż w istocie nie jest on zainteresowany znalezieniem zatrudnienia czy choćby uzyskaniem zasiłku dla bezrobotnych.
W świetle powyższego, nie jest możliwe uznanie, że skarżący wypełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.