Uzasadnienie
W dniu 25 października 2006 r. J. J. – działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2006 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Adwokackiej w W. od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym w sprawie nr [...]. Skarżący – wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały Prezydium NRA - zarzucił organowi samorządu adwokackiego naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. – poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz niezawarcie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił im wiarygodności i mocy dowodowej.
W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały – wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych organów administracji rządowej.
Wyraźne określone w Konstytucji RP granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych znalazły swoje potwierdzenie w przepisach ustaw reformujących sądownictwo administracyjne, a więc ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.), jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Szczegółowe unormowanie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych zawierają przepisy art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Ponadto, jak stanowi § 3 art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Ze skargi złożonej przez adwokata J. J. wynika, iż skarży on uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wydaną w przedmiocie odmowy wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym w sprawie nr [...].
Należy zauważyć, iż podstawą prawną spornej uchwały Prezydium NRA i poprzedzającej ją uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] lipca 2006 r. był przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lipca 1998 r. w sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do adwokatów i aplikantów adwokackich.
Jeśli chodzi o postępowanie dyscyplinarne w stosunku do adwokatów przyjąć należy, iż w świetle § 1 ust. 3 cyt. rozporządzenia, do postępowania tego w zakresie nie uregulowanym przepisami ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) - stosuje się przepisy kodeksu postępowania karnego.
Postępowanie dyscyplinarne wobec adwokatów zostało w obecnym ustawodawstwie ukształtowane jako postępowanie szczególne, uregulowane zarówno przepisami ustawy – Prawo o adwokaturze (w tym głownie przepisami zawartymi w Dziale VIII "Odpowiedzialność dyscyplinarna"), a także przepisami rozporządzenia powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lipca 1998 r.
Zdaniem Sądu brak jest w ustawie - Prawo o adwokaturze jakiejkolwiek normy prawnej, z której wynikałoby, iż od uchwały Prezydium NRA w przedmiocie odmowy wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu postępowanie dyscyplinarne, uregulowane przez przepisy ustawy - Prawo o adwokaturze oraz przepisy w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, nie przewiduje kontroli sądów administracyjnych nad rozstrzygnięciami organów samorządu adwokackiego podjętymi w toku takiego postępowania, w tym nie przewiduje możliwości odwołania się do sądu administracyjnego od uchwały w przedmiocie odmowy wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego. Jest to postępowanie szczególne, w którym w przypadkach nieuregulowanych powyższymi przepisami - stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k.
Trudno uznać również, iż zaskarżona uchwała Prezydium NRA w przedmiocie odmowy wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego stanowi któryś z aktów organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., czy też, że stanowi ona inny, niż określony w pkt 1-3 w/w przepisu, akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Warto na marginesie zauważyć, iż ustawa - Prawo o adwokaturze w swoich przepisach wyraźnie stanowi, od których rozstrzygnięć organów samorządu adwokackiego przysługuje skarga do sądu administracyjnego (vide: art. 68 ust. 7 – skarga na uchwałę omawiającą wpisu na listę adwokatów).
Bez znaczenia pozostaje fakt, iż w pouczeniu o środkach odwoławczych, zawartym w zaskarżonej uchwale Prezydium NRA, pouczono stronę o dopuszczalności wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W świetle powyższego należy uznać, iż skarga wniesiona do Sądu przez skarżącego J. J. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dokonując zwrotu uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu od skargi Sąd działał w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.