Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Starosta G. ustalił skarżącym – E. S. i G. S. opłatę eksploatacyjną za wydobycie kopaliny torfu bez wymaganej koncesji.
Od powyższej decyzji skarżący pismem z dnia 16 czerwca 2008 r. wnieśli odwołanie, stawiając merytoryczne zarzuty wobec wyżej opisanej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia. Jak wynika z treści uzasadnienia, decyzja Starosty G. z dnia [...] maja 2008 r. została doręczona skarżącym w dniu 2 czerwca 2008 r, na co wskazuje pisemne pokwitowanie odbioru pisma ("zwrotka"), dołączone do akt sprawy. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości, sposobie i terminie do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie, co zostało uregulowane w art. 129 par. 2 k.p.a., przy czym sposób liczenia terminu został określony w art. 57 par. 1 k.p.a. Odwołanie z dnia 16 czerwca 2008 r. zostało złożone w Sekretariacie Starostwa bezpośrednio przez skarżących w dniu 17 czerwca 2008 r., czego dowodzi prezentata Kancelarii z datownikiem potwierdzającym dzień złożenia pisma. Organ wskazał, iż skoro doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 2 czerwca 2008 r. to 14 – dniowy termin upływał w dniu 16 czerwca 2008 r. Odwołanie zostało zatem złożone z jednodniowym uchybieniem terminu, co obligowało organ do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do jego wniesienia na podstawie art. 134 k.p.a. w sytuacji braku wniosku o przywrócenie terminu.
W skardze na powyższe postanowienie E. S. i G. S. podnieśli zarzut naruszenia art. 134 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania przy przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu. Wskazali, że taki wniosek został przez nich złożony z zachowaniem 7 – dniowego terminu do jego złożenia liczonym od dnia "dowiedzenia się" o uchybieniu terminowi – t.j. w dniu 24 lipca 2008 r. Podkreślili, że zgodnie z utrwaloną doktryną prawa oraz orzecznictwem, w sytuacji, w której strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ może wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu dopiero po ostatecznym rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę organ - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. - wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia, t.j. w dniu [...] lipca 2008 r. prośba o przywrócenie terminu nie została jeszcze złożona.
Wniosek w tym przedmiocie został bowiem przez skarżących złożony dopiero w dniu 24 lipca 2008 r. Nie jest zatem uzasadniony zarzut przedwczesnego wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 134 k.p.a. Nadto organ wskazał, iż postanowieniem Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. orzekło o odmowie skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd administracyjny dokonuje kontroli orzeczenia administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem. W szczególności podlega ocenie, czy w konkretnym przypadku doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a).
Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest bezpodstawna z następujących przyczyn.
Zgodnie z przepisem art. 129 par. 2 k.p.a. termin ustawowy do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z jednoznacznym orzecznictwem sądów administracyjnych w powyższym zakresie, uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi kategorię obiektywną. Konsekwencją stwierdzenia przekroczenia tego terminu jest powstanie po stronie organu obowiązku wydania postanowienia o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Przepis art. 134 k.p.a. stanowi bowiem normę prawną bezwzględnie obowiązującą, zaś rozstrzygnięcie na jego podstawie ma charakter związany, a nie uznaniowy (vide: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2006 r. I SA/Wa 1225/06, LEX nr 320589).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący wnieśli odwołanie z przekroczeniem ustawowego, 14 – dniowego terminu. Nie składali równocześnie z odwołaniem wniosku o jego przywrócenie. W dacie wydawania zaskarżonego postanowienia wniosek ten nie był jeszcze złożony. Jak wynika z treści skargi, wniosek w tym przedmiocie złożyli w terminie późniejszym, gdyż o fakcie uchybienia terminowi do złożenia odwołania dowiedzieli się dopiero z treści zaskarżonego postanowienia. Jak słusznie zauważył organ, skarżący byli prawidłowo pouczeni o sposobie oraz terminie wniesienia odwołania w treści decyzji I instancji. W tym miejscu należy podkreślić, iż zgodnie z zasadą dokonywania przez organy administracji oceny stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji administracyjnej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie mogło "antycypować" późniejszego złożenia przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu.
Organ ten był zatem zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Sąd, dokonując wykładni tego przepisu na potrzeby niniejszej sprawy, oparł swoje poglądy o istniejące orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym: "wniesienie odwołania po terminie może spowodować różne skutki procesowe. Jeżeli wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a jeżeli wraz z odwołaniem skarżący złożył taki wniosek wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania". (vide – Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2007 r, sygn. akt: IV SA/Wa 2405/06, Lex: nr 316765). Okolicznością mającą zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie jest, że skarżący nie złożyli wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem.
Wskazanie argumentacji dotyczącej spóźnienia we wniesieniu odwołania dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z powołaniem się na fakt złożenia prośby o przywrócenie terminu po wydaniu zaskarżonego postanowienia, t.j. w dniu [...] lipca 2008 r., nie może odnieść skutku w postaci jego uchylenia, bowiem w opisanej sytuacji organ mógł wydać tylko postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Nie ma istotnego znaczenia fakt, iż postanowienie SKO w P. z dnia [...] września 2008 r. odmawiające skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W przypadku ewentualnego wyeliminowania powyższego orzeczenia administracyjnego z obrotu prawnego na mocy wyroku WSA, skarżący nie będą pozbawieni możliwości dalszej obrony swoich praw. Mianowicie, w takiej sytuacji będą mogli podjąć akcję w kierunku wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
Należy podkreślić, iż kategoryczne unormowanie instytucji terminu do wniesienia odwołania jest podyktowane nadrzędną zasadą trwałości decyzji administracyjnych.
Reasumując, Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.