Uzasadnienie
Krajowa Rada Notarialna uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 72 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. 2008 r., Nr 189, poz. 1158 z późn. zm.) oraz art. 219, art. 127 § 2, art. 141 § 2 i art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej: "k.p.a." stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia przez M. Z. (dalej zwanej także "zainteresowana, skarżąca") zażalenia od uchwały nr [...] Rady Izby Notarialnej w [...] (w skrócie: RIN) z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej w Izbie Notarialnej w [...].
Do wydania uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lipca 2012 r. M. Z., na podstawie art. 72 § 2 Prawa o notariacie, zwróciła się do Rady Izby Notarialnej w [...] o wydanie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.
Rada Izby Notarialnej w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. wydaną na podstawie art. 219 k.p.a. oraz art. 72 § 2 Prawa o notariacie odmówiła wydania zaświadczenia o żądanej treści. Postanowienie to zostało do zainteresowanej wysłane pocztą. Uchwałę tę odebrał mąż M. Z. – R. Z. w dniu 23 lipca 2012 r.
M. Z. złożyła zażalenie w dniu 13 lipca 2012 r. (nadała je na poczcie) i zażalenie to wpłynęło do Rady Izby Notarialnej w [...] w dniu 16 lipca 2012 r. W zażaleniu tym zainteresowana wniosła o uchylenie uchwały RIN odmawiającej wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.
W późniejszym okresie M. Z. nie składała kolejnych zażaleń.
Krajowa Rada Notarialna wspomnianą uchwałą z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez M. Z. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że w myśl art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia. Sposób obliczania terminów określa art. 57 k.p.a., który stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Skutkiem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest natomiast wydanie przez właściwy organ postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. Krajowa Rada Notarialna podkreślała, że art. 57 § 1 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, iż przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące jego początek.
Początkiem biegu terminu do wniesienia zażalenia jest więc dzień następujący po dniu, w którym stronie doręczone zostało postanowienie. W związku z tym wniesienie zażalenia w dniu, w którym postanowienie zostało doręczone, również musi zostać uznane za wniesienie go z uchybieniem terminu. Inne przyjęcie rozumienia tego przepisu prowadziłoby do nie dającego się pogodzić z jego brzmieniem wnioskiem, że termin do wniesienia zażalenia liczy osiem, a nie jak wskazał wyraźnie ustawodawca w art. 141 § 2 k.p.a. – siedem dni. Krajowa Rada Notarialna stwierdziła więc, że zażalenie wniesione przed dniem doręczenia stronie postanowienia, jak i w dniu jego doręczenia, uznane muszą być za wniesione z uchybieniem terminu.
Jednak zdaniem KRN M. Z. wniosła zażalenie na uchwałę RIN w [...] przed dniem, kiedy została jej doręczona uchwała RIN.
Od powyższej uchwały oraz uchwały RIN w [...] M. Z. pismem z dnia [...] września 2012r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca stwierdziła jedynie, że odebrała uchwałę KRN, a uchwała RIN w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. jest niezgodna z prawem i została wydana z naruszeniem przepisów.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2012 r. KRN podtrzymała swoje stanowisko i wnosiła o oddalenie skargi Wskazywała, że skarżąca wniosła zażalenie w dniu, w którym odebrała uchwałę RIN w [...].
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. ustanowiony w dniu [...] listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę, zarzucając uchwale KRN naruszenie art. 141 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a., art. 63 k.p.a. i art. 57 § 1 k.p.a. skutkujące bezpodstawnym nierozpoznaniem zażalenia, mimo iż organ, mając na uwadze pouczenie zamieszczone w skarżonej uchwale RIN w [...], był obowiązany do rozpoznania zażalenia. W powołanym piśmie (str. [...]) stwierdził, że skarżąca nie mogła uchybić żadnemu terminowi, gdyż złożyła zażalenie w dniu doręczenia jej tej uchwały.
Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej uchwały, jako rażąco naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. 141 k.p.a. Wobec tego poza kontrolą sądu pozostaje uchwała RIN w [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji.
Z akt administracyjnych wynika, że uchwała RIN w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, została doręczona M. Z. w dniu 23 lipca 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. – [...] akt adm.). Sąd pismem z dnia [...] listopada 2012 r. zobowiązał KRN do wskazania sposobu doręczenia uchwały RIN w [...]. W odpowiedzi KRN nadesłało kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru uchwały w dniu 23 lipca 2012 r. przez męża skarżącej (k. – [...] akt sądowych).
Zatem brak jest dowodów, aby M. Z. wcześniej niż przed dniem 23 lipca 2012 r. została skutecznie doręczona uchwała RIN w [...].
Należało w tej sytuacji, za KRN przyjąć, że uchwała RIN została doręczona skarżącej w dniu 23 lipca 2012 r.
Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Warunkiem możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie jest spełnienie przesłanek z art. 109 i z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. – uzewnętrznienie woli organu przez dręczenie (ogłoszenie) postanowienia stronie/stronom, gdyż z tą chwilą organ jest postanowieniem związany.
Skoro uchwała RIN w [...] została doręczona M. Z. w dniu 23 lipca 2012 r., to z tym dniem RIN w [...] stał się związany postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej przez zainteresowaną. Z tym dniem bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcie weszło do obrotu prawnego. Zatem, zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. z dniem 23 lipca 2012 r., po odbiorze uchwały RIN, skarżąca nabyła dopiero uprawnienie do wniesienia zażalenia i przysługiwało ono zainteresowanej w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały RIN.
Innymi słowy, stosownie do art. 110 k.p.a., mającego zastosowanie do postanowień na podstawie art. 144 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji/postanowienia stanowi o ich wprowadzeniu do obrotu prawnego. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy/zażaleniowy podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie/postanowienie, na które służy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Odwołanie/zażalenie przysługują od decyzji/postanowienia, gdy przepis tak stanowi. Odwołanie/zażalenie nie jest zatem dopuszczalne, jeżeli decyzja/postanowienie nie weszły do obrotu prawnego, a więc pomimo, że zostały wydane nie zostały stronie doręczone lub ogłoszone. W takiej sytuacji, gdy środek zaskarżenia zostaje złożony przed wejściem do obrotu prawnego decyzji/postanowienia, to organ odwoławczy/zażaleniowy winien w oparciu o art. 134 k.p.a. stwierdzić niedopuszczalność odwołania/zażalenia.
Krajowa Rada Notarialna zaś wydała postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia.
Należy zauważyć, że w art. 134 k.p.a. przewidziane są dwie sytuacje procesowe: niedopuszczalność odwołania i wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W sprawie zachodzi tylko ta pierwsza sytuacja.
Jednakże tego rodzaju uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 898/97, opubl. Lex nr 35125).
Z powyższych względów skargę M. Z. jako niezasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.