Uzasadnienie
Krajowa Rada Notarialna zaskarżoną w tej sprawie uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 72 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. 2008 r., Nr 189, poz. 1158 z późn. zm.) oraz art. 219, art. 127 § 2, art. 141 § 2 i art. 134 w związku z art. 144 k.p.a., stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia przez M. W. (dalej także skarżąca) zażalenia na uchwałę nr [...] Rady Izby Notarialnej w [...] (dalej także RIN) z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.
Do wydania zaskarżonej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lipca 2012 r. M. W., na podstawie art. 72 § 2 ustawy Prawo o notariacie oraz art. 217 § 1 k.p.a., zwróciła się do Rady Izby Notarialnej w [...] o wydanie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.
Rada Izby Notarialnej w [...] (RIN) uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. wydaną na podstawie art. 72 § 1 i 2 ustawy Prawo o notariacie, art. 217 § 1 i 2 oraz art. 219 k.p.a. odmówiła skarżącej wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji. Uchwałę tę skarżąca M. W. odebrała osobiście w dniu [...] lipca 2012 r. Tego samego dnia skarżąca w siedzibie RIN złożyła zażalenie (pismo w tym względzie nazwane zostało skargą) do Krajowej Rady Notarialnej, w którym wniosła o uchylenie ww. uchwały RIN i zobowiązanie tego organu do wydania żądanego zaświadczenia.
Krajowa Rada Notarialna wspomnianą na wstępie uchwałą z dnia [...] sierpnia 2012 r., stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez M. W. W uzasadnieniu uchwały podniosła, że w myśl art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia. Sposób obliczania terminów określa art. 57 k.p.a., który stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Skutkiem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest natomiast wydanie przez właściwy organ postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. Krajowa Rada Notarialna podkreśliła, że art. 57 § 1 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące jego początek.
Początkiem biegu terminu do wniesienia zażalenia jest więc dzień następujący po dniu, w którym stronie doręczone zostało postanowienie. W związku z tym wniesienie zażalenia w dniu, w którym postanowienie zostało doręczone, również musi zostać uznane za wniesienie go z uchybieniem terminu. Przyjęcie inaczej prowadziłoby do nie dającego się pogodzić z brzmieniem przepisów wniosku, że termin do wniesienia zażalenia liczy osiem, a nie jak wskazał ustawodawca w art. 141 § 2 k.p.a. - siedem dni. Krajowa Rada Notarialna stwierdziła więc, że zażalenie wniesione przed dniem doręczenia stronie postanowienia, jak i w dniu jego doręczenia, uznane muszą być za wniesione z uchybieniem terminu.
Od powyższej uchwały M. W. pismem z dnia [...] września 2012 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie "treści ustawy kodeks postępowania administracyjnego" oraz art. 7 Konstytucji RP.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyraziła stanowisko, według którego w niniejszej sprawie nie miało miejsca wniesienie środka odwoławczego przed rozpoczęciem biegu terminu, bowiem zdarzeniem będącym początkiem jego biegu był dzień doręczenia skarżącej uchwały z dnia [...] lipca 2012 r., tj. dzień [...] lipca 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Notarialna, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale, wniosła o oddalenie skargi. Podkreśliła, że wykładnia przepisów k.p.a., kwestionowana w skardze, oparta jest na literalnym brzmieniu art. 57 § 1 k.p.a., w myśl którego przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące jego początek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, dlatego zaskarżoną uchwałę należało uchylić. Została ona wydana przez organ odwoławczy w kwestii proceduralnej. Stwierdzono w niej bowiem uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na uchwałę pierwszoinstancyjną RIN z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającą skarżącej wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej. Uchwała RIN została doręczona skarżącej (odebrana przez skarżącą osobiście) w dniu [...] lipca 2012 r. i tego samego dnia została przez nią zaskarżona zażaleniem do organu odwoławczego (okoliczności między stronami bezsporne; spór dotyczy prawnej ich oceny w aspekcie terminowości wniesionego zażalenia).
Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia. Warunkiem możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie jest spełnienie przesłanek z art. 109 i 110 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. – uzewnętrznienie woli organu przez doręczenie (ogłoszenie) postanowienia stronie/stronom, gdyż z tą chwilą organ jest postanowieniem związany.
Skoro poza sporem pozostaje fakt doręczenia skarżącej ww. uchwały RIN w dniu [...] lipca 2012 r., to z tym dniem RIN stała się związana tą uchwałą. Z tym dniem weszła ona bowiem do obrotu prawnego. Zatem, zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. z dniem [...] lipca 2012 r., po odbiorze uchwały RIN, skarżąca nabyła uprawnienie do wniesienia zażalenia. Uprawnienie do skutecznego wniesienia zażalenia przysługiwało jej w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia uchwały RIN. Obliczanie zaś terminu, jako terminu określonego w dniach, następuje według zasad ustalonych w art. 57 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Art. 57 § 1 k.p.a. wskazuje więc jako początek terminu - dzień, w którym wystąpiło pewne zdarzenie. Następnie zaś określa sposób obliczania terminu. Ma to istotne znaczenie, jako że termin do wniesienia zażalenia ma charakter zawity. Dokonanie tej czynności po jego upływie jest bezskuteczne.
Zatem z brzmienia art. 141 § 2 k.p.a., art. 110 k.p.a. w zw. z art. 144 i art. 57 § 1 k.p.a. należy wywnioskować, że złożenie zażalenia może nastąpić w tym samym dniu, w którym nastąpiło doręczenie kwestionowanego postanowienia (tu uchwały RIN), byleby zostało dokonane w odpowiedniej kolejności: doręczenie postanowienia musi nastąpić przed złożeniem zażalenia.
Takiej kolejności zdarzeń w sprawie niniejszej organ nie kwestionował.
Uprawnienie strony do złożenia środka zaskarżenia pojawia się z chwilą otrzymania rozstrzygnięcia i kończy się po upływie terminu wskazanego w przepisach postępowania. W związku z tym strona po otrzymaniu (doręczeniu jej) postanowienia (uchwały) nie musi wyczekiwać następnego dnia, by złożyć przysługujący środek zaskarżenia.
Złożenie zażalenia przez stronę przed odebraniem przez tę stronę kwestionowanego zażaleniem postanowienia powoduje przedwczesność zażalenia.
Natomiast uchybienie terminowi do złożenia zażalenia ma miejsce w sytuacji złożenia go po upływie siedmiu dni liczonych od dnia następnego od otrzymania postanowienia, zgodnie z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 141 § 2 i art. 144 k.p.a.
Wobec powyższego ww. uchwała Krajowej Rady Notarialnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisu art. 134 k.p.a. w zw. z art. 141 § 2, art. 144 i art. 57 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem ponownie rozpatrując sprawę Krajowa Rada Notarialna będzie miała na względzie wskazane uwagi co do zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia na ww. uchwałę RIN z dnia [...] lipca 2012 r.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.