Uzasadnienie
Skarżący K. P. we wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] lipca 2013 r.) zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższy wniosek uzasadnił złą sytuacją materialną. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.820 zł. Z informacji zawartych we wniosku wynika, ze skarżący nie osiąga żadnych dochodów; ponadto zarówno on, jak i jego matka nie dysponują żadnym majątkiem.
W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia [...] lipca 2013 r., pełnomocnik skarżącego z urzędu został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów w terminie 14 dni:
- a) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego matkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżący ani jego matka nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia),
- b) dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanej przez matkę skarżącego emerytury (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub kopia decyzji organu rentowego),
- c) wyjaśnienia, czy brat skarżącego – A. P., pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze skarżącym i matką skarżącego – w takim przypadku zobowiązać skarżącego do przedłożenia w zakreślonym powyżej terminie dokumentu wskazującego na wysokość uzyskiwanych przez A. P. dochodów i wyciąg z rachunku bankowego należącego do A. P. za okres ostatnich trzech miesięcy.
Powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego odebrał [...] lipca 2013 r. i dotychczas go nie wykonał. Natomiast w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. pełnomocnik oświadczył, że kilkukrotnie informował skarżącego o konieczności przestawienia wskazanych w wezwaniu dokumentów, jednakże nie otrzymał ich od skarżącego. Dodał również, iż kontakt ze skarżącym jest utrudniony z uwagi na częste zmiany jego miejsca zamieszkania.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych informacji, nie można stwierdzić, iż K. P. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.