Uzasadnienie
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący K. O. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na brak zdolności finansowej do poniesienia tych kosztów.
Z informacji zawartych w formularzu wniosku oraz nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w wymiarze 3/10 etatu za miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie 504 zł brutto, tj. 427,98 zł netto (zaświadczenie pracodawcy skarżącego z dnia 29 września 2014 r. – karta 28 akt). W roku 2013 dochód skarżącego zamknął się w kwocie 7.973,93 zł (zeznanie podatkowe PIT-36 za 2013 rok - karty 22 - 24).
Skarżący wskazał, że posiada dom o powierzchni 150 m kw., który wymaga generalnego remontu, oraz jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym o łącznej wartości 5.534,74 zł (według stanu na dzień 29 września 2014 r.). Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych.
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. VI SA/Wa 2127/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustanowił dla skarżącego K. O. adwokata oraz odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. skarżący złożył w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego wskazując, że nie jest w stanie jednorazowo uiścić kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Wskazał, że ma trójkę uczących się dzieci (dołączono kserokopie aktów urodzenia dzieci) i trudno byłoby je utrzymać z wynagrodzenia jakie utrzymuje, dlatego skarżący nie podawał w formularzu, że ma na utrzymaniu dzieci. Skarżący ponosi jednak pewne wydatki na ich utrzymanie. Posiadane przez skarżącego jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych zostały przekazane na edukacje najstarszego dziecka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść powołanego przepisu wskazuje, iż prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i dlatego też udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu i oceny jej możliwości finansowych.
Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z faktu, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów postępowania. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Na podstawie przedstawionych przez skarżącego dokumentów oraz złożonych wyjaśnień, Sąd uznał, że skarżący nie posiada środków finansowych pozwalających mu na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Konieczne jest również przyznanie skarżącemu adwokata z urzędu w celu stworzenia możliwości obrony jego interesów przed Sądem.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.