Uzasadnienie
J. O. (dalej też jako skarżący) złożył w niniejszej sprawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 120 złotych (karta nr 14).
Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną oraz [...] synem i [...] córką. Sam skarżący jest osobą bezrobotną i nie posiada prawa do zasiłku. Z kolei miesięczny dochód netto żony skarżącego z tytułu zatrudnienia wynosi 1337 złotych. Z wyciągu z rachunku bankowego skarżącego wynika, iż końcowe saldo na dzień 13 września 2013 roku wyniosło 588 złotych. Zgodnie z oświadczeniem złożonym w formularzu skarżący nie posiada przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Skala dochodu skarżącego za rok 2012 wyniosła 14 918 złotych. Skarżący wyjaśnił nadto, że zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu należącym do jego rodziców i partycypuje w kosztach jego utrzymania jedynie w miarę możliwości.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący prowadzi bowiem gospodarstwo domowe razem z żoną i dwójką dzieci, a łączny miesięczny dochód czteroosobowej rodziny z tytułu wynagrodzenia otrzymywanego przez żonę skarżącego wynosi około 1300 złotych. Skarżący nie dysponuje także oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W tej sytuacji uznać należy, iż kwota uzyskiwana z tytułu wynagrodzenia żony skarżącego przy uwzględnieniu skali wydatków wynikających z konieczności opłat rachunków, zakupu żywności i odzieży, a nadto utrzymania dwojga małych dzieci, nie pozwala skarżącemu na poniesienie przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania.
W związku z powyższym, uznać należy za zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie dla niego adwokata oraz zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 120 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Podkreślenia wymaga bowiem, postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku. Nie działa ono zatem z mocą wsteczną, lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również te opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym ustawodawstwie (p. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04 – publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Dauter, w: S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 248; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 578; T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 630-631).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.