Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie przepisu art. 102 ust 5 pkt 24 oraz art.110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135) – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego H. M. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2005r. w sprawie odmowy refundacji kosztów ozonoterapii - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] września 2004r. skarżący H. M. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także jako [...] NFZ) z wnioskiem o refundację kosztów ozonoterapii w wysokości 150 złotych. W uzasadnieniu podał, że leczy się w klinice okulistycznej w K. z uwagi na postępującą od stycznia 2002 r. utratę wzroku. Zabieg ozonoterapii został wyznaczony na [...] października 2004r. Wskazał ponadto, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia pokrywanie kosztów leczenia, które jest w ocenie wnioskującego niezbędne.
Pismem z dnia [...] października 2004r. sygnatura [...] Dyrektor [...] NFZ poinformował, że zgodnie z Ustawą z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ozonoterapia znajduje się w wykazie świadczeń niefinansowanych ze środków publicznych w związku z powyższym nie ma możliwości indywidualnej refundacji kosztów w/w świadczenia.
W odpowiedzi na powyższe pismo, skarżący ponownie zwrócił się z prośbą o zrefundowanie rachunku za ozonoterapię wykonaną w dniu [...] kwietnia 2004r. akcentując, że w dacie wykonania zabiegu wymieniona ustawa jeszcze nie obowiązywała.
Pismem z dnia [...] listopada 2004r. sygnatura [...] strona została poinformowana, że w związku z trwającymi pracami nad ustaleniami formalno-prawnymi dotyczącymi trybu wydawania decyzji indywidualnych termin wydania decyzji zostaje przedłużony. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, skarżący złożył w dniu [...] lutego 2005r. kolejne pismo w którym ponowił prośbę o refundację ozonoterapii w roku 2004r. oraz wniósł o refundacje w roku 2005 i następnych. Wskazał, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie wyklucza refundowania ozonoterapii w jednostce chorobowej, na którą cierpi, jeśli konieczne jest ratowanie wzroku z powodu udokumentowanego ucisku na nerw wzrokowy, co ma miejsce w przypadku skarżącego.
Pismem z dnia [...] marca 2005r. organ I instancji poinformował H. M. o odmowie dokonania refundacji wskazując jednocześnie, że przytoczony przez skarżącego punkt 2 wykazu świadczeń zdrowotnych nie ma potwierdzenia w przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji medycznej.
Skarżący ponowił wniosek o refundację pismem z dnia [...] marca 2005r.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, traktując jako wniosek o refundację - pismo skarżącego z dnia [...] marca 2005r., działając w oparciu o przepisy art. 109 ust. 1 i 5 w zw. z art. 107 ust. 5 pkt 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 132 ust. 1 cyt. ustawy - wydał w dniu [...] kwietnia 2004 r. decyzję nr [...] na podstawie której odmówił H. M. przyznania indywidualnej refundacji kosztów ozonoterapii. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz opinią specjalisty medycznego [...] NFZ, ozonoterapia nie znajduje się w wykazie świadczeń finansowanych ze środków publicznych w związku z powyższym nie ma możliwości dokonania indywidualnej refundacji kosztów w/w świadczenia, które wykonywane jest w ramach umowy z NFZ.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2005r., skierowanym do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, H. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona podniosła, że lek jest niezbędny w leczeniu schorzenia na które cierpi tj. pozagałkowego zapalenia nerwu wzrokowego. Zaakcentował swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną oraz wskazał, że niekontynuowanie leczenia grozi całkowitą utratą wzroku.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu [...] sierpnia 2005r. opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzję na podstawie której utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] NFZ z dnia [...] kwietnia 2005r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w świetle art. 17 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych świadczeniobiorcom nie przysługują świadczenia opieki zdrowotnej określone w wykazie świadczeń opieki zdrowotnej niefinansowanych ze środków publicznych stanowiącym załącznik do tej ustawy. W wykazie tym wyszczególniono ozonoterapię, co oznacza, że świadczenie nie może być sfinansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Organ dodał ponadto, iż w tym zakresie Prezes NFZ działa w granicach wyznaczonych obowiązującymi przepisami powołanych ustaw, a więc w sprawie niniejszej nie może mieć zastosowania działanie w granicach uznania administracyjnego.
Pismem z dnia [...] września 2005r. nadanym przesyłką poleconą Nr [...] w dniu [...] września 2005r. (k.[...] akt sądowych) H. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2005r. W ocenie skarżącego wskazany w decyzji przepis nie wyklucza możliwości sfinansowania ozonoterapii przez wydanie indywidualnej decyzji, pomimo, że przedmiotowe leczenie nie znajduje się w wykazie świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W pismach procesowych z dnia [...] marca 2006r. oraz [...] kwietnia 2006r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że nadesłane akta administracyjne nie są kompletne, a organ wzywany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pismami z dnia [...] listopada 2005r., [...] stycznia 2006r. oraz [...] marca 2006r. o ich uzupełnienie, żądanych dokumentów nie nadesłał. Nie przesłał również wyjaśnienia, co do ich braku. Wobec powyższego, zgodnie z rygorem wskazanym w piśmie z dnia [...] marca 2006r.uznać należy, że Prezes NFZ nie dysponuje zwrotnym poświadczeniem odbioru przez skarżącego decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2005r., dokumentem wskazującym na sposób i datę nadania odwołania od powyższej decyzji oraz oryginałem zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie, przed przystąpieniem do badania zasadności zarzutów wskazanych w skardze należy wyjaśnić kwestię terminowości jej wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Analizując sprawę pod tym kątem należy stwierdzić, że skarga została wniesiona po terminie.
Zgodnie z art. 53§1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżona decyzja wraz z prawidłowym pouczeniem została doręczona skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2005r., na co wskazuje dokument w postaci zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki poleconej zawierającej decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...].
Jak wynika z daty widniejącej na pieczęci pocztowej przesyłki [...] skarga do tutejszego Sądu została nadana w dniu [...] września 2005r. (a więc przed upływem terminu do jej wniesienia) ale skierowana została za pośrednictwem niewłaściwego organu a mianowicie [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zamiast Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Warszawie ul. Grójecka 186.
Przepis art. 54§1 p.p.s.a. jednoznacznie precyzuje, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Przepisy art. 65§1 i 65§2 kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiące o tym, iż podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie dotyczą, bowiem wyłącznie postępowania administracyjnego. To postępowanie zostało zakończone i zastosowanie musi mieć procedura sądowa.
W wyniku tego nie można uznać za prawidłowe skierowania skargi do organu pierwszej instancji tj. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można zatem przyjąć daty nadania (złożenia) skargi do organu niewłaściwego.
Z nadesłanych akt administracyjnych nie wynika, kiedy skarga wpłynęła do [...] NFZ, natomiast pismo przewodnie opatrzone sygnaturą [...] przekazujące skargę do organu właściwego zostało sporządzone w dniu [...] września 2005r., a więc po terminie do wniesienia skargi, który kończył się [...] września 2005r. (poniedziałek). Natomiast wysłanie skargi do organu właściwego nastąpiło dopiero [...] września 2005r. przesyłką poleconą Nr [...]. W konsekwencji do Prezesa NFZ skarga wpłynęła w dniu [...] października 2005r. Mając na uwadze powyższe rozważania należy uznać, że nie ma znaczenia, iż skarżący w otwartym terminie złożył skargę do organu pierwszej instancji, gdyż decyduje data przekazania jej organowi właściwemu, co w rozpatrywanej sprawie nastąpiło dopiero w dniu [...] września 2005r. a więc po terminie wskazanym w art. 53§1 p.p.s.a. Ponieważ w skardze nie został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, przeto na podstawie art. 58§1 pkt 2 p.p.s.a. należało skargę odrzucić jako spóźnioną.
Mając na względzie sytuację skarżącego, który jest osobą chorą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej, działającą w postępowaniu zarówno administracyjnym jak i sądowym bez pełnomocnika należy pouczyć stronę, że termin do wniesienia skargi może zostać przywrócony przez Sąd w odrębnym od niniejszego postępowaniu. Zgodnie z art. 87§3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi składa się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi tj. w niniejszej sprawie za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Warszawie ul. Grójecka 186. w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia.
Należy zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie termin ten rozpocznie swój bieg najpóźniej w dniu otrzymania przez skarżącego odpisu niniejszego orzeczenia. We wniosku należy uprawdopodobnić przyczyny wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz równocześnie z wnioskiem powinno się dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie, co w tej sprawie sprowadza się do ponownego wniesienia skargi na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...].