Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2011 r. w miejscowości S. (droga wojewódzka nr [...]), zatrzymano do kontroli drogowej samochód ciężarowy marki MAN o nr rej. [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 32.000 kg (przewożący ładunek - piasek), którym kierował S. B. (dalej skarżący) prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "O." S. B. w K. [...]. Następnie pojazd skierowano na parking przy drodze krajowej nr [...] obr. R. [...], gdzie dokonano pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu przenośnymi wagami do pomiarów statycznych typu SAW 15C o nr fabrycznych [...] i [...] (poświadczone kserokopie sporządzonych w języku niemieckim świadectw legalizacji wag bez tłumaczenia przysięgłego na język polski w aktach administracyjnych sprawy). W wyniku ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej o 9,80 t oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 6,46 t. Jak wynika z protokołu kontroli, po zważeniu nacisk na podwójnej osi napędowej wyniósł 25,20 t (12,70 t na jednej osi napędowej i 12,50 t na drugiej osi napędowej), a po odjęciu 200 kg i 2% tolerancji od wskazań wagi – wyniósł 24,30 t (w stosunku do dopuszczalnych 14,5 t).
Natomiast łączna masa pojazdu po odjęciu możliwych błędów ważenia wyniosła 38,46 t (w stosunku do dopuszczalnych 32 t). Pojazd nie został ponownie zważony. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli, nie podając przyczyny (por. protokół kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz notatka służbowa z dnia [...] kwietnia 2011 r. w aktach administracyjnych sprawy).
W oparciu o wyniki kontroli, a także o ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania, w dniu [...] czerwca 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD) wydał decyzję, którą na podstawie przepisów art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, 2 i 3, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm. (dalej udp) oraz lp. 6 pkt 9 lit. d, lp. 6 pkt 9 lit. e i lp. 9 pkt 15 lit. c załącznika nr 2 do udp, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. (dalej prd), art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa), a także § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 13.260 zł za następujące naruszenia stwierdzone podczas ww. kontroli polegające na:
- • przekroczeniu dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 16,5 t do 17,5 t – kara 1.740 zł,
- • przekroczeniu dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo – kara 10.080 zł,
- • przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równioważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t powyżej 37,0 t do 42,0 t – kara 1.440 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zakwestionował wiarygodność danych zawartych w protokole kontroli, podnosząc, iż ważenie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasad prowadzenia tego typu pomiarów. Przebiegowi kontroli zarzucił:
- - niepoinformowanie go o sposobie przeprowadzenia pomiaru przed przystąpieniem do czynności kontrolnych,
- - brak możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą legalizacji wagi pomiarowej i prawidłowości jej wskazań,
- - wydawanie nieprawidłowych poleceń mających wpływ na poprawność wykonania pomiaru - ważenia osi podwójnej nienapędowej dokonano przy zwolnionym – na polecenie inspektora – układzie hamulcowym, a ważenie osi podwójnej napędowej odbyło się przy zaciągniętym hamulcu ręcznym i jedynie na tej osi stwierdzono nieprawidłowość. Zablokowane koła oddziaływały na wagę nierównomiernie, co miało zasadniczy wpływ na wynik pomiaru. Konsekwencją tak przeprowadzonej kontroli była odmowa podpisania protokołu przez skarżącego.
Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 1 pkt 2 udp, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 1 udp, art. 40c udp, art. 41 ust. 4, 5 i 6 udp oraz lp. 6 pkt 9 lit. d i e, lp. 9 pkt 15 lit. c załącznika nr 2 do udp, jak również art. 64 ust. 1 prd, decyzją z dnia [...] września 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GITD wskazał w szczególności, że miejsce ważenia w miejscowości R. [...] legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] listopada 2010 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr fabrycznych [...] i [...], które w chwili kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii z dnia [...] stycznia 2009 r., na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23), które weszło w życie z dniem akcesji Polski do UE.
Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 29 ze zm.). Protokół z pomiaru pochylenia terenu oraz ww. świadectwo zostały okazane przedsiębiorcy podczas kontroli. W wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
nacisk 24,30 t na drugiej podwójnej osi napędowej - przekroczenie o 9,80 t, masa całkowita pojazdu 38,46 t - przekroczenie o 6,46 t, przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Według organu nie do zaakceptowania jest pogląd, wedle którego działania inspektora dokonującego kontroli i wyniki ważenia pojazdu za pomocą wag nieautomatycznych na punkcie ważenia w miejscowości R. [...] miałyby być niewiarygodne. Z żadnego przepisu prawa nie wynika konieczność okazywania dokumentów legalizacyjnych urządzeń pomiarowych wykorzystywanych przez kontrolujących, czego oczekiwałby skarżący. Mimo to kontrolowanemu kierowcy - będącemu jednocześnie przedsiębiorcą okazano zarówno świadectwa legalizacji wag, jak i dokument zatwierdzający punkt kontrolny w miejscowości R. [...] jako miejsce do ważenia pojazdów.
Skarżący został również poinformowany o trybie przeprowadzania ważenia. Nie zgłaszał żadnych uwag ani zastrzeżeń do czynności dokonanych w trakcie kontroli. Jednocześnie nie podpisał protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zdaniem organu trudno zrozumieć zarzut rzekomego niepoinformowania skarżącego o wymaganiach związanych z dokonywaniem pomiarów. Protokół kontroli wraz z wynikami ważenia został wręczony kontrolowanemu przedsiębiorcy po przeprowadzeniu kontroli, zaś jego kopia przesłana wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z dnia [...] kwietnia 2011 r., które skarżący otrzymał w dniu [...] kwietnia 2011 r. Protokół kontroli, jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wizji zdarzeń, jest w rozumieniu art. 76 § 1 kpa dokumentem urzędowym.
Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. (dalej utd), protokół kontroli sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2011 r. zamieszczone zostały prawidłowe dane kontrolowanego pojazdu, kierowcy - będącego przedsiębiorcą, jak również wyniki ważenia pojazdu. Przepis art. 74 ust. 2 utd przewiduje możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skarżący skorzystał (nie podając przyczyny odmowy podpisania protokołu), nie wnosząc jednocześnie żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu kontroli, wobec czego nie sposób przyjąć za wiarygodne twierdzenia strony, iż podczas kontroli miały miejsca błędy i uchybienia.
Dlatego też podnoszony przez skarżącego zarzut "nieprawidłowych poleceń" wydawanych przez inspektora w czasie przeprowadzonej procedury ważenia jest bezzasadny i niepoparty żadnym dowodem mogącym podważyć treść protokołu kontroli, w którym to skarżący pomimo możliwości nie zamieścił żadnych uwag. Podczas każdego ważenia pojazdu kierowca zostaje poinformowany o procedurze ważenia przez inspektora, jak również i o tym, że pojazd podczas ważenia ma mieć zwolniony hamulec pomocniczy, zwolniony bieg i wyłączony silnik.
GITD zaakcentował również, że producent wag dopuszcza ich użytkowanie na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi. Pomimo tego ważenie odbywa się na specjalnie przygotowanych stanowiskach, odpowiednio wypoziomowanych zawierających specjalne wnęki na wagi. Ważenie w takim miejscu daje pewność uzyskania prawidłowych wyników ważenia pojazdu przy znacznie skróconym czasie kontroli. W niniejszej sprawie miejsce przeprowadzenia ważenia (w miejscowości R. [...]) legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, dokonanego przez uprawnionego geodetę w dniu [...] listopada 2010 r. (omyłkowo podano rok 2011). Pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych (pojazdów w ruchu) - od 0,67% spadku podłużnego i od 0,51% spadku poprzecznego, co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary dynamiczne.
Skoro kompetentny organ dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia, brak jest podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe. Powyższe dokumenty są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 kpa, stanowią zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Stosownie do treści art. 15 ust. 3 pkt 2 utd, licencja na wykonywanie transportu drogowego może być cofnięta, jeżeli jej posiadacz rażąco lub wielokrotnie narusza przepisy w zakresie dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiaru pojazdu oraz. Zważywszy na fakt, że niestosowanie się do obowiązujących przepisów przez przedsiębiorcę może skutkować w przyszłości kolejnymi konsekwencjami finansowymi, zdaniem organu odwoławczego, jak najszybsze znalezienie właściwego systemu załadunku przewożonego przez skarżącego towaru wydaje się niezbędne.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o "obiektywną ocenę przedstawionych materiałów i cofnięcie zaskarżonej decyzji". Podniósł w szczególności, iż organ wydający decyzję nie uwzględnił przedstawionych wyjaśnień, stwierdzając naruszenie ustawy o drogach publicznych, jak również nie wziął pod uwagę nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia kontroli mających istotny wpływ na jej końcowy wynik. Zbagatelizował fakt odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego przedsiębiorcę, co stanowi sygnał do szczególnie starannego rozpatrzenia wszelkich okoliczności związanych z przebiegiem i wnioskami końcowymi kontroli. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie potwierdził wprost naruszenia przepisów, powołał się jedynie na ich związany a nie uznaniowy charakter. Zatem przedsiębiorca jest karany de facto nie za umyślną winę, lecz za tak skonstruowane przepisy prawa, które w każdej sytuacji działają przeciwko niemu.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności czy celowości.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Analizując skargę w świetle wskazanych wyżej kryteriów rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wydane przez ww. organy decyzje są bowiem zgodne z prawem.
Kwestia sporna w niniejszej sprawie dotyczy sposobu przeprowadzenia kontroli drogowej, która - zdaniem skarżącego – obarczona była nieprawidłowościami mającymi istotny wpływ na jej wynik.
Stosownie do treści art. 4 pkt 25 udp pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi. Z kolei zgodnie z przepisem art. 64 ust. 1 prd ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Natomiast w myśl art. 13g ust. 1 udp za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 13g ust. 1 b pkt udp). W przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2 (art. 40c ust. 1 udp). Wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do udp (art. 13g ust. 2 udp). Z treści lp.6 pkt 9 lit. d i lit. e ww. załącznika wynika, że za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:
- • dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 16,5 t do 17,5 t, kara wynosi 1.740 zł, a
- • za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo wymierza się karę w wysokości 1.440 zł (w tej sprawie kara z tego tytułu wyniosła w sumie 10.080 zł).
Natomiast w myśl lp. 9 pkt 15 załącznika nr 2 do udp, przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równioważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t powyżej 37,0 t do 42,0 t, sankcjonuje się karą w kwocie 1.440 zł.
Zawarte w protokole kontroli wyniki ważenia pojazdu jednoznacznie wskazują, iż kontrolowany pojazd (przewożący piasek) przekraczał odnotowane w tym protokole dopuszczalne naciski osi na drogę, jak również dopuszczalną masę całkowitą, co skutkowało nałożeniem na skarżącego kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia w łącznej wysokości 13. 260 zł. Nie budzi przy tym wątpliwości, że podmiot wykonujący przejazd, tj. skarżący nie dysponował zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym. Również bezsporna jest okoliczność, iż droga wojewódzka nr [...], na której odbywał się kontrolowany przejazd, należy do sieci dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (por. art. 41 ust. 4, 5 udp w związku z rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. - Dz. U. Nr 138, poz. 932 i 933 ze zm. oraz art. 41 ust. 6 udp).
Jak już wyżej wskazano, skarżący zakwestionował sposób ważenia pojazdu, jednak na tym tle nie przedstawił w skardze konkretnych zarzutów, ogólnie podnosząc "nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia kontroli mające istotny wpływ na jej końcowy wynik". Jedynie w odwołaniu wymienił naruszenia, których (w ocenie skarżącego) organ dopuścił się podczas kontroli, a które w konsekwencji doprowadziły do błędnych wyników, co z kolei stałą się przyczyną odmowy podpisania przez skarżącego protokołu kontroli. Zarzucił bowiem przebiegowi kontroli: niepoinformowanie go o sposobie przeprowadzenia pomiaru przed przystąpieniem do czynności kontrolnych, brak możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą legalizacji wagi pomiarowej i prawidłowości jej wskazań oraz wydawanie nieprawidłowych poleceń mających wpływ na poprawność wykonania pomiaru. Jednakże skarżący nie podniósł ww. zarzutów podczas kontroli, odmawiając podpisania protokołu bez podania przyczyny.
Ustosunkowując się do zarzutu wadliwego przeprowadzenia ważenia pojazdu podkreślić należy, że z istoty uproszczonego i specyficznego postępowania, jakim jest postępowanie kontrolne pojazdu wykonywane na drodze, wynika, iż wiarygodny materiał dowodowy można zgromadzić przede wszystkim "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada szczególną odpowiedzialność nie tylko na prowadzących postępowanie inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, ale również na samego kontrolowanego, który winien czynnie uczestniczyć w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszać wszelkie zastrzeżenia i uwagi, które następnie powinny być wpisywane do protokołu kontroli. Tylko w ten sposób możliwe jest wyczerpujące i wiarygodne utrwalenie przebiegu czynności ważenia pojazdu, a w konsekwencji ustalenie stanu faktycznego sprawy jako znajdującego pełne odzwierciedlenie w protokole kontroli i stanowiącego podstawę do wydania decyzji administracyjnej.
Zgłaszanie na późniejszym etapie zarzutów odnośnie naruszeń, których miały się dopuścić organy kontrolne, jest nie tylko trudne do zweryfikowania, ale również może budzić poważne wątpliwości co do ich wiarygodności. Stosownie do art. 74 ust. 2 zd. 2 i ust. 4 utd odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę, a kontrolowany może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli. W świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), dowód z dokumentu urzędowego jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali na drodze. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w czynności kontroli, tj. przez inspektorów i kierowcę stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Protokół kontroli może być zatem podważony jedynie przez konkretny dowód wskazujący, iż dane w nim utrwalone są nieprawdziwe (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1062/09, LEX nr 746054, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08, LEX nr 505272, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 89/08, LEX nr 495541, wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt II GSK 291/08, wyrok NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 810/08, LEX nr 547103).
W niniejszej sprawie skarżący nie skorzystał z możliwości przedstawienia w protokole kontroli własnej wizji zdarzeń - nie podał przyczyny odmowy podpisania protokołu, jak również nie wniósł żadnych uwag bądź zastrzeżeń.
Sama odmowa podpisania protokołu przez osobę kontrolowaną nie może stanowić podstawy do odmowy uznania procedury kontrolnej za prawidłową. Nie sposób uznać takiego zachowania kierowcy za dowód na to, że dane zawarte w protokole kontroli są nieprawdziwe. Świadczy ono raczej o tym, iż kontrolowany nie mógł postawić konkretnych zarzutów odnośnie sposobu przeprowadzanej kontroli drogowej, a postąpił tak będąc zdenerwowany bądź poirytowany jej wynikami. Zgłoszenie zarzutów na dalszym etapie postępowania nie stanowi dowodu podważającego dane utrwalone w dokumencie urzędowym jakim jest protokół kontroli. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08, ustalenia protokołu z kontroli drogowej, sporządzonego przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego z udziałem przedstawiciela przewoźnika, dotyczące naruszenia przez przewoźnika przepisów ustawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy zagrożone jest to sankcją w postaci administracyjnej kary pieniężnej, wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego.
Brak jest podstaw prawnych do zmiany ustaleń zawartych w protokole kontroli w inny sposób, niż ewentualne sporządzenie w trybie art. 74 utd protokołu weryfikującego. Nie można tego uczynić jednostronnie. Protokół kontroli drogowej jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej i nie może zatem zawierać żadnych wątpliwości co do okoliczności sprawy (tak NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 378/09).
Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 prd ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (art. 61 ust. 2 pkt 1 prd). Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 prd).
Ponadto zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), pojazd uczestniczący w ruchu powinien odpowiadać warunkom technicznym określonym w tym rozporządzeniu.
Podczas przesłuchania w dniu kontroli skarżący oświadczył, że posiada licencję na krajowy transport drogowy. Wyjaśnił, iż po raz pierwszy wykonywał przewóz na potrzeby własne należącym do niego – jako przedsiębiorcy – pojazdem marki MAN o nr rej. [...]. Firma, z której przewoził piasek, nie dokonała ważenia pojazdu przed wyjazdem na drogę publiczną, wpisując jedynie metry sześcienne w ilości 15 (por. protokół przesłuchania strony w aktach administracyjnych sprawy). Zdaniem Sądu każdy przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, dokładnie i szczegółowo zarówno przygotowywać towar do przewozu, jak i wybierać drogę swego przejazdu, w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych użytkowanego przez siebie pojazdu. Nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane przez użytkowników dróg publicznych, niezależnie od tego, czy danym pojazdem przejeżdżają oni określoną drogą jedynie niewielki jej odcinek, jak też bez względu na rodzaj towaru, konstrukcję pojazdu, a także bez względu na inne uwarunkowania związane z zakresem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
W świetle powyższego należy uznać, iż skarżący miał wpływ na powstanie stwierdzonych podczas kontroli naruszeń. Jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien mieć wiedzę o obowiązujących przepisach dotyczących m.in. parametrów wagowych pojazdu.
Z akt sprawy wynika, iż pomiarów pojazdu dokonano na stanowisku spełniającym normy, przebadanym geodezyjnie (czego dowodem jest protokół z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów sporządzony przez uprawnionego geodetę) przy użyciu nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych, posiadających ważne świadectwo zgodności wydane przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG.
Odnosząc się do zarzutu braku możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą legalizacji wagi pomiarowej i prawidłowości jej wskazań, należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 73 § 1 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Jak stanowi art. 73 § 2 kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Skarżący, poinformowany w trybie art. 10 § 1 kpa o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z uprawnienia tego nie skorzystał, przesyłając jedynie dokumenty, których organ od niego zażądał w oparciu o przepis art. 10 § 1 kpa (por. zawiadomienie WITD z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz pismo skarżącego z dnia [...] kwietnia 2011 r. w aktach administracyjnych sprawy).
Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Rozstrzygając sprawę, organy oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli oraz dokonały jego wyczerpującej oceny. Ponadto stanowisko wyrażone w obu decyzjach uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa. Ustalony w powyższy sposób stan faktyczny i jego implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów załącznika nr 2 do udp.
Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.